> Berria: Hiesa > LAGUNTZAK GELDITU DIRELA ESAN DU HIESAREN AURKAKO ARABAKO BATZORDEAK

• Laguntzak gelditu direla esan du Hiesaren Aurkako Arabako Batzordeak
• Berria, 2007-11-28 # Erredakzioa · Gasteiz

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako administrazioek hiesari aurre egiteko ematen dituzten diru laguntzak gelditu egin dira azken urteetan. Eta horrek gaitzari aurre egiteko «ekintza eraginkorragoak» abiatzea edo abiatutakoak jarraitzea oztopatzen du. Hala salatu du Hiesaren Aurkako Arabako Batzordeak, larunbateko Hiesaren Aurkako Nazioarteko Egunerako prestatu duen agirian. Izan ere, datorren larunbatean izango da Hiesaren Aurkako Nazioarteko Eguna.

Hiesaren Aurkako Arabako Batzordeak eskatu du espetxeetan dauden GIBdunek kalean daudenen aukera eta baldintza berak izan ditzatela tratamendua jasotzeko. Abenduaren 1aren ostean elkartearen lehentasuna izango da hiesa, gaixotasun larriak edo sendaezinak dituzten presoak Langraizko espetxetik (Araba) ateratzea.

Batzordeak 17 artelanen enkantea egingo du hiesa dutenei laguntzeko dirua biltzeko.

> Laburrak: Ekitaldiak > EHGAM-EK JAIA EGINGO DU IURRITAN

• EHGAM-ek jaia egingo du Iurritan
• Hiesaren Kontrako Nazioarteko Egunaren harira izango da
• Oarsoaldeko Hitza, 2007-11-26

EHGAM erakundeak Iurritan jaia antolatu du abenduaren 1erako, Hiesaren Kontrako Nazioarteko Egunaren harira. Ibizatik eta Donostiatik etorritako DJ-ek jarriko dute musika 23:30etik aurrera Ugaldetxoko gune soziokulturalean.

> Berria: Indarkeria > GIPUZKOA: EMAKUMEAK PROSTITUZIORA BEHARTZEAGATIK ZAZPI LAGUN ATXILOTU DITUZTE EZKIO-ITSASOKO KLUB BATEAN

• Emakumeak prostituziora behartzeagatik zazpi lagun atxilotu dituzte Ezkio-Itsasoko klub batean
• Engainatuta ekarri eta klubetik irteten ez zietela uzten dio poliziak
• Goierriko Hitza, 2007-11-26

Ezkio-Itsasoko klub batean emakumeak Brasildik engainatuta ekarri eta prostituziora behartzen zituztelakoan sare bateko zazpi kide atxilotu ditu Espainiako Poliziak. Zenbait emakume atzerritar egoera irregularrean zeudela atzeman dute, eta engainuen bidez prostituzioan aritzera behartzen zituztela adierazi. Guztira 10 dira atxilotuak, zazpi Ezkio-Itsason bertan, eta Donostian, Iruñean eta Quintana de la Serenan (Badajoz, Espainia) bana.

Espainiako Gobernuaren ordezkaritzak gaur argitu duenez, Brasildik ekartzen zituen ustezko sareak emakumezkoak, lan munduan sartuko zituztela hitz emanda. Hala ere, prostituzioan aritzera behartzen zituzten behin helmugara iritsitakoan, bidaia-txartelaren balioa ordainaraziz. Ordaindu beharrekoa 6.000 eurora irits zitekeen, txartelaren berezko balioa baino hiru aldiz gehiago. Zenbait kasutan prostituzioko beste klub batzuetara "saltzen" zituzten emakumeak, "sareko arduradunei etekin ekonomikoa emateko helburu bakarrarekin", aipatu dute polizia iturriek. Ezkio-Itsasoko klubean egotera behartzen zituzten emakumeak, irteteko edo alde egiteko aukerarik utzi gabe.

Ikerketa irailean hasi zuen Espainiako Poliziak, Ezkio-Itsasoko klub batean emakumezkoak egoera irregularrean zeudela ikusita. Urrian antzeko egoera bizi izandako beste emakume batzuen testigantzekin identifikatu ahal izan zituzten sareko kideak. Atxilotutako hamar lagunetatik zazpik Espainiako hiritartasuna dute, bi argentinarrak dira eta beste bat brasildarra. Justiziak hiru lagun kartzelan sarrarazi ditu, lauri fidantzapeko askatasuna eman die, eta hiru kargurik gabe libre geratu dira.

> Berria: Erakusketak > GEHITUK 10. URTEURRENEKO ERAKUSKETA ZABALDU DU

• Gehituk 10. urteurreneko erakusketa zabaldu du
• Irutxuloko Hitza, 2007-11-23

Gehitu Euskal Herriko Lesbiana, Gay, Transexual eta Bisexualen Elkarteak hamar urte bete ditu aurten. Hori ospatzeko, erakusketa jarri dute Tabakaleran; bihartik abenduaren 8ra arte egongo da ikusgai. Besteak beste, bideoak, argazki historikoak eta berdintasunerako borrokan erabili dituzten sinboloak daude bertan. Hainbat ekitaldi ere egingo dituzte erakusketak iraun bitartean, Tabakaleran bertan. Esaterako, antzezlanak, musika emanaldiak edo Pirritx eta Porrotxen ikuskizun bat.

> Berria: Hiesa > GIB BIRUSA DUTENEN %40 5-10 URTE EMATEN DITUZTE KUTSATUTA DAUDELA JAKIN GABE

• GIB birusa dutenen %40k 5-10 urte ematen dituzte kutsatuta daudela jakin gabe
• GIB-hiesaren diagnosi goiztiarra bultzatzeko, prebentzio kanpaina aurkeztu du Jaurlaritzak
• Berria, 2007-11-20 # Maite Asensio · Bilbo

Giza immuno-eskasiaren birusaz (GIB) kutsatuta dauden erien %40k bost eta hamar urte artean ematen dituzte kutsatuta daudela jakin gabe. Seropositiboak artatzen dituzten osasun profesionalek kezka hori agertu dute: kutsatuta daudela ez dakiten pertsona asko joaten zaizkie, hiesa garatzen ari direla, eta sarri, beranduegi denean. Datua kezkagarria dela esan zuen atzo Jaurlaritzako Osasun sailburu Gabriel Inclanek, «gaixotasun horren ondorioz inork hil beharko ez lukeen une honetan».

Urtero GIBaz kutsatutako 150 kasu berri agertzen dira Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Joan den urtean 45 lagun hil ziren hiesak jota. Zifrak «ikaragarriak» dira, Inclanen ustez; izan ere, «badakigu zer egin behar dugun GIBaz ez kutsatzeko». Osasun Sailak emandako datuen arabera, GIBaren birusaz kutsatzen direnen %55ak sexu harreman heterosexualen bidez hartzen du, eta %25ak sexu harreman homosexualen bidez; %15ak, aldiz, kutsatuta daudenen xiringak erabiltzean hartzen dute birusa.

Edonola ere, birusaz kutsatu ostean ere, tratamendu egokien bidez, gaixotasunak aurrera egin dezan saihets daiteke. Hartara, giltzarria «diagnosia goiz egitea» dela azpimarratu zuen Inclanek. Beraz, birusaz kutsatzeko arriskuan egon direnak proba egitera adoretu zituen atzo sailburuak. Horretara bideratutako kanpaina bat abiatuko du Osasun Sailak gaurtik aurrera.

Hiesa prebenitzeko kanpainaren alderdirik ikusgarriena Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan jarriko dituzten kartelak izango dira. Arriskuan egon zara? GIB/Hiesaren proba egin eta zalantzak argitu leloarekin batera, informaziorako telefonoa agertuko dute. Estrategiaren bigarren ardatza, berriz, osasun sisteman bertan garatuko da. Lehen mailako harreran batez ere, medikuek eta erizainek ohitura eta harreman sexualei buruz galdetu beharko diete eriei, eta datuok historia klinikoan sartu. Hartara, profesionalentzako eskuliburua prestatu du Osasun Sailak.

GIB-hiesaren proba egin nahi dutenek, ohiko osasun zentrora jo dezakete. Lehen mailako harreran ere proba horiek egiten dituzte. Halaber, Bilbon, Donostian eta Gasteizen hiesaren proba izena eman gabe egiteko hiru kontsulta berezi daudela gogorarazi zuen Inclanek.

TEST AZKARRA. Azken urteotan, GIB-hiesaren diagnosiaren esparruan berrikuntza esanguratsua agertu da: test azkarra deiturikoa. Odol tanta bat testaren bandan jarriz gero, pertsona hori antigorputzen eramalea den edo ez adierazten du metodo horrek. Fidagarria izan dadin, jarduera arriskutsua gauzatu eta hiru hilabetera egin behar da proba. Emaitza ezezkoa baldin bada, kutsadurarik ez dagoela ziurta daiteke. Emaitza baiezkoa bada, aldiz, ohiko probak egin behar dira, diagnosia baieztatzeko.

Test azkarra ez dago botiketan eskuragarri, baina farmazietan saltzea bideratzeko asmoa azaldu zuen Inclanek. EAEn gobernuz kanpoko bi erakunde arduratzen dira test horiek banatu eta egiteaz: Arabako eta Bizkaiko Hiesaren aurkako Batzorde Hiritarrak.

GIB-hiesaren proba metodo horren bidez egiteak beste abantaila bat dakar sailburuaren ustez: osasun sistema ohiko proben emaitza hartzera joaten ez diren pertsonen ehunekoa murriztea. Izan ere, kutsatzeko arriskuan egon diren pertsona askok ez dituzte probak egiten emaitzaren beldur direlako, edo arriskuaren jabe ez direlako, Inclanen esanetan.

> Elkarrizketa: Víctor Santamaría · Berdindu > "ORAINDIK ERE MARIKOI DA ESKOLETAN GEHIEN ERABILTZEN DUTEN IRAINA"

• Victor Santamaria · Berdindu zerbitzuko arduraduna
• «Oraindik ere 'marikoi' da eskoletan gehien erabiltzen duten iraina»
• Gay, lesbiana, bisexual eta transexualei laguntzen jardun du Berdindu zerbitzuak bost urtez; gizarte, hezkuntza eta lan eremuetan diskriminazio handia dago oraindik.
• Berria, 2007-11-08 # Maite Asensio · Bizkaia

Bost urte bete ditu Berdinduk, Lesbiana, Gay, Bisexual et a Transexualen Arretarako Euskal Zerbitzuak. 2002ko azarotik ia 4.000 lagun joan zaizkie informazio, laguntza edo aholku eske. Izan ere, talde horien eskubideak legez aitortu diren arren, homofobiaren aurkako lan handia egiteko dagoela uste du Victor Santamaria Berdinduren arduradunak.

Zein balantze egiten duzu bost urte hauetan egindago lanaz?
Oso ona. Urte hauetan, gay, lesbiana, bisexual eta transexualen kolektiboentzat oso onuragarriak izan dira hiru mugarri: 2003ko EAEko Izatezko Bikoteen Legea, 2005ean Espainian sexu bereko pertsonen ezkontzak legeztatu izana eta, azkenik, Espainian pertsonen sexuari buruzko erregistro-aipamenaren aldaketa onartu izana, aurten. Transexualentzat,aurrerapauso handia da genital ebakuntza egin gabe agirietan izena eta sexua aldatu ahal izatea. Hurrengo erronka da sexua aldatzeko ebakuntzak gizarte segurantzaren bidez egin ahal izatea.

Bost urteotan kontsulta kopurua murriztu egin da. Seinale ona al da?
Bai, oso seinale ona da. Kontsulta gehien aipatutako hiru gertakizunen garaian egin dira. Baina gay, lesbiana, bisexual eta transexualen legezko egoera hobetu egin den arren, oraindik lan handia dugu Berdindun, berdintasun legal hori berdintasun erreal bihurtzeko.

Gay, lesbiana, bisexual eta transexualekin lan egiten duzue. Zein dira talde bakoitzaren beharrizanak eta eskakizunak?
Gay, lesbiana eta bisexualen zalantza gehienak haurrak izateari buruzkoak izan dira batez ere: nola aurre egin ingurukoen presioari, nola esan gurasoei, nola adoptatu, ernalkuntza artifiziala nola egin emakumeen kasuan... Bisexualen auzia da konplexuena; guztia sailkatzen saiatzen garen honetan, bisexualen mundua sailkatzea oso zaila da. Transexualei dagokienez, laguntza psikologiko eta emozionala ematen diegu, eta agirietako sexu erregistroa aldatzeko laguntza juridikoa ere bai.

Transexualen taldea al da diskriminazio handiena jasaten duena, edo gizartearen aldetik ulermen gutxiena duena?
Bai, oso baztertuta daude, aurreiritzi asko dagoelako. Transexualitateak arazo fisikoa dakar, berez, osasun arazoa delako, eta hori onartzea oso zaila zaie eurei, gurasoei eta ingurukoei. Transformazio prozesua ere oso gogorra da, sufrimendu handia dakarkie. Prozesua ez da nahi duten bezain azkarra, eta erdibidean daudenean oso gaizki sentitzen dira. Baina amaierara arte heldu nahi dute, eurentzat sexu aldaketa askatasuna delako; bestela, eurei ez dagokien gorputz batean bizi behar dute.

Azken urteotan eztabaida publiko esanguratsua egon da, batez ere gay eta lesbianen joera sexuala eta eskubideak onartze aldera. Horiek desberdintzat hartzeko joera gainditu al da?
Oraindik ez. Ez da inoiz pertsona bat heterosexuala dela nabarmentzen, baina gay eta lesbianen berezitasuna euren joera sexuala da oraindik. Gainera, publiko egin diren kasuetan gizon asko dago, baina lesbianak itzalpean daude oraindik ere. Oso adierazgarria da: emakumeak baztertuta daude, emakume eta lesbiana izateagatik. Euren arazoa da oharkabean pasatzen direla, bi neska eskutik helduta ikustera ohituta gaudelako; ondorioz, lesbianak ikusezin bihurtzen dira. Transexualekin ere gertatzen da. Emakume batek gizon izan nahi duenean ez dago hain gaizki ikusita, gizonezkoa izatea emakumezkoa izatea baino hobea delako gizartean. Hori ez da transfobia, matxismoa baizik.

Emakumeez gain, diskriminazioa jasateko arriskuan dauden beste talde asko dago: nerabeak, landa guneetan bizi direnak, adinekoak... Zein da euren egoera?
Herrietan aniztasuna bizitzea zailagoa izan ohi da; hori dela eta, landa guneetan bizi diren gay, lesbiana, bisexual eta transexual askok hirietara emigratu behar izaten dute. Bertan askeago bizi daitezke, bizitza anonimoagoa da. Bestalde, adineko pertsonen egoera oso gogorra eta mingarria da. Diktadura garaian zehar errepresio itzela jasan zuten, eta haren ostean ere ez zitzaizkien euren eskubideak aitortu; askok eraso fisikoak jasan dituzte, salatzeko aukerarik gabe. Bizitza osoa erreprimituta eman dute, batzuek bizimodu heterosexuala ere egin dute, eta askok diote euren garaia iragan dela. Azkenik, nerabeek traba asko dituzte. Hona etorri nahi badute, esaterako, heldu batekin etorri behar dute. Hori arazo bat da, hain zuzen ere, euren joera sexuala etxean azaltzeko laguntza eskatzen digutelako askok.

Gay, lesbiana, bisexual edo transexual nerabeen %50ak familiaren arbuioa pairatzen du. Zer dela eta dute gurasoek jarrera hori?
Jarrera horrek egoera orokorra islatzen du. Eztabaida handia egon da, legeak egin dira... baina homosexualitatea edo transexualitatea besteengan baino ez dugu ondo ikusten. Guraso askok onartuta diot hori. Gainera, eskoletan jazarpen kasu asko dago horren ondorioz. Gai horren gainean egindako azterketen arabera, oraindik ere 'marikoi' da gaur egun eskoletan gehien erabiltzen duten iraina.

Lan eremuko diskriminazioa oharkabean pasatzen da oso leuna delako, baina esanguratsua da oraindik ere, ezta?
Bai. Gaur egun ezin dute pertsona bat kaleratu homosexuala edo transexuala izateagatik, debekatuta dagoelako. Baina, hain zuzen ere, hori da kaleratze askoren arrazoia. Gainera, enpresa pribatuek egiten diztuzten lan elkarrizketak oso pertsonalak izan daitezke, eta oso kontuan hartzen dute bizitza pribatuaz adierazten dena. Bestalde, ezkondu diren gay eta lesbiana askok ezin izan dituzte eztei bidaia egiteko egunak hartu, ez direlako lantokian ezkontzaren berri ematera ausartu. Helduek adingabeekin lan egiten duten arloetan ere oso argi ikusten da homofobia, pedofiliarekin lotzen dutelako. Izugarria da. Horregatik, taldeon zoritxarrerako, Berdinduk luzaroan jarraituko du, legeen alorrean ia dena lortu den arren, gizartean lan handia eta zaila egin behar delako.

> Berria: Sexualitatea > DULCE TENTACION, SEXUAREN TENTAZIOAK

• Sexuaren tentazioak
• Dulce Tentacion emakumeentzako denda erotikoa zabaldu dute Donostian
• Berria, 2007-11-08 # Ainara Arratibel · Donostia

Dulce Tentacion. Gozotegi baten izena dirudi, baina ez. Donostian ireki berri duten emakumeentzako denda erotikoaren izena da. Bakarrik zein bikotekidearekin era dibertigarri batean sexuaz eta erotikaz gozatzeko behar den oro topatuko dute han emakumeek: linjeria, kontsolagailuak, bibra-doreak, mahai jolasak... Nork egingo die muzin sexuaren tentazioei?

Errenterian (Gipuzkoa) duten dendaren arrakasta ikusita, Donostian bi denda zabaldu dituzte Dulce Tentacioneko jabeek: Parte Zaharreko Narrika kalean bata eta Groseko Miracruz kalean bestea. «Horren beharra zegoela iruditzen zitzaigun», dio Narrikako dendako saltzaile Edurne Montesek.

Garai batean denda erotikoak leku ilunak izaten ziren. Orain, ordea, kolorez eta argiz beteta daude. Apaletan dauden objektuek ematen diote neurri batean kolore hori.

Sartu eta eskuinera barruko arroparen atala dago: «Eskaintzarik zabalena arlo horretan dugu». Bodyak, kortseak, ohe atorrak, bularretakoak, kuleroak... Denetik aurki daiteke han. Zein baino zein erakargarriagoa, gainera.

Bibradoreak eta kontsolagailuak daude ondoan. «Oraindik ere lotsa apur bat ematen die emakumeei halakoak erostea». Erosten dutenek, ordea, ez dute kexatzeko arazorik izango. Izan ere, aukera gero eta handiagoa da. Sakelakora konektatzen den bibradorea da produktu berriena: «Emakumeak baginan sartu eta, piztuta edukiz gero, mezu edota dei bat jasotzen duen aldiro bibrazioa antzemango du». Urrutiko kontrol bidez funtzionatzen dutenak ere badira.

Kontsolagailuen kasuan, betiko moldeei eusten diote. Zakilaren edota behatzaren forma dute gehienek. Hori bai, neurri, kolore, erritmo eta estilo askotarikoak dituzte. Garai batean ez bezala, egun gehienak urarekin garbi daitezke: «Dena den, badago horiek garbitzeko produktu bat. Guk noizean behin hori erabiltzera aholkatzen dugu jendea».

Horiekin batera, bola txinatarrak dira gehien saltzen dituztenak. Plazererako ez ezik, bagina ingurua indartzeko ere erabiltzen dituzte bola horiek emakumeek: «Haurdunaldiaren ostean erabiltzeko oso aproposak dira, erditzearen ostean oso sentibera egoten baita inguru hori».

Baina, bakarka gozatzeko objektuak ez ezik, taldean zein bikotearekin sexuaz eta erotikaz gozatzekoak ere badituzte. Horien artean mahai jokoak dira ugarienak. Exxxcitacion (Kitzikapena), Pacto de Amor (Amodio Ituna), Pasion Play (Pasioaren jolasa) eta gisa horretako izenburuek argi eta garbi azaltzen dute zertarako diren joko horiek. Dena den, Montesek horri buruzko argibideak eman nahi izan ditu. «Sexu grina pizteko eta une dibertigarriak igarotzeko dira horiek guztiak».

Arrakasta handiena duten jokoetako bat Pasion play da: «Merkatuko joko erotiko osoena da». Bikotekidearekin pasiozko gaua igarotzeko osagai guztiak ditu: kontsolagailua, zaporea duten kondoiak, eskuburdinak, lubrifikatzailea, bola txinatarrak eta ezpainetako bat. Horiek baliatuta, jokoak proposatzen dituen proba dibertigarri eta bihurriak egin beharko ditu bikoteak: «Oso aproposa da egunerokotasuna alde batera utzi eta harremanari bizigarri bat eman nahi dioten bikoteentzat».

Jan daitezkeen olioak, zaporea duten lubrifikatzaileak, antisorgailuak eta mozorroak ere saltzen dituzte. Produktu erotikoen eskaintza, gainera, gero eta zabalagoa da: «Egunero merkaturatzen dira gauza berriak eta dibertigarriak. Oso zaila da denak ezagutzea. Askotan bezeroek eurek ematen digute horien berri».

Ezkondu aurreko agurrak ere antolatzen dituzte: «Arlo horretan agentzia bat bezala funtzionatzen dugu. Bezeroa etorri eta guk dena antolatzen diogu. Horretarako akordioak ditugu hainbat jatetxe, ostatu, landa etxe eta astialdi enpresarekin».

SAREKO MERKATUA. Gero eta gutxiago diren arren, oraindik badira halako dendetara sartzeko lotsatzen direnak. Haiengan ere pentsatu dute, eta, horretarako, www.dulcetentaciones.es webgunea sortu dute. Atari horretan sartuz gero, dendan eros daitezkeen produktuak kontsulta daitezke. Behin hori eginda, on-line denda atalean sartu eta erosteko aukera izango da: «Zerbitzu hori indartzeko asmoa dugu, gainera, etorkizunean». Helbide elektronikoa ere badute -partevieja@dulcetentacion.es-, kontsultak egin ahal izateko.

> Berria: Aniztasuna > "FAMILIAK MILA KOLORE" EUSKARRI BERRIETARA ERAMAN DUTE PIRRITX ETA PORROTXEK

• 'Familiak mila kolore' euskarri berrietara eraman dute Pirritx eta Porrotxek
• Bina CD-Rom eta puzzletan bildu dituzte ipuinak, material osagarri ugarirekin batera
• El Diario Vasco, 2007-11-08 # N. Azurmendi · DV · Donostia

«Pailazoak gara, baina gizarte honetan bizi gara». Argi daukate hori Pirritxek eta Porrotxek eta, horrexegatik, garai batean «arraroa» izan arren gizartean gero eta ohikoagoa den familia aniztasuna islatu nahi izan dute atzo amaitutzat eman zuten Familiak Milakore proiektuan. Mitxel Muruak idatzitako sei liburutan gauzatu den proiektua bukatutzat eman bazuten ere pailazoek eta duela lau urte abiatu zen ekimenean bidelagun izan dituzten elkarteek, ez ziren esku hutsik azaldu agur-ekitaldira. Aitzitik, eskuak bete nobedade agertu ziren Pirritx, Porrotx, Mari Motots, Mitxel Murua eta Ume Alaia (adopzioa), Beroa (harrera-familiak), Gehitu (homosexual eta lesbianen elkartea) eta Agipase (guraso bananduen elkartea) elkarteetako ordezkariak.

CD-Romak eta puzzleak
Elkarrekin eta neska-mutiko ugari tartean zirela aurkeztu zituzten proiektuari atxikitako azken euskarriak: bi CD-Rom eta beste horrenbeste puzzle. Hiru urtetik aurrerako haurrei zuzendutako CD-Romek osagai ugari dituzte: eskolan erabiltzeko egokia izan daitekeen bideoa eta bideoklip bana (Mari Motots eta Maite Zaitut, hurrenez hurren); hiruna ipuin bizidun, liburuetako marrazkiekin (CD batean Arrantzan, Herriko postariak eta Gorka konpontzailea; bestean Nerearen argazki-albuma, Tiderrekin tea hartzen eta Agur, Pakito!); jokoak (margotzekoak, labirintoak, puzzleak, memoria-jokoa eta idazketa-txokoa) eta musika (zortzi kanta, aukeran), jolasten edo ipuinak ikusi bitartean entzuteko. Elkarrek argitaratu ditu CD-Romak, eta 25 eurotan saltzen da bakoitza.

Proiektua itxitzat jo badaiteke ere, elkarlanerako espiritua ez zaie itzali parte-hartzaileei. Eta hasierako aldarrikapenari eusten diote, irmo; «Era askotako familiak daude, eta guretzat denak dira familiak, maitasunak lotzen dituelako, eta maitasuna delako familiak egiten dituena, odolezko loturen gainetik, aurrejuzgu moral, sozial edo bestelako kontsiderazioen gainetik».

> Berria: Aniztasuna > FAMILIA EREDUEN INGURUKO PROIEKTUA BI CD-ROMEKIN BURUTU DUTE PIRRITX ETA PORROTXEK

• Familia ereduen inguruko proiektua bi CD-ROMekin burutu dute Pirritxek eta Porrotxek
• Bi CD-ROM plazaratuta, burutu dute Pirritx eta Porrotx pailazoek orain dela lau bat urte abiatu zuten «Familiak milakolore» proiektua. Familia eredu desberdinak egon badaudela islatzea du helburu.
• Gara, 2007-11-08 # Martin Anso · Donostia

Gaur egun, oso normala da ikasgela berean aurkitzea, aitak, amak eta seme-alabek osatutako familia tradizional batean bizi den haurraren ondoan, banandu diren gurasoen haurra, edo adopzioan hartutako bat, edo kanpotik etorritako bat, edo amarekin bakarrik bizi den bat; bi ama edo bi aita dituzten haurrak topatzea ere gero eta ohikoagoa izango da. «Odolezko loturen gainetik, aurreiritzi moral, sozial edo bestelako kontsiderazioen gainetik, horiek guztiek, eredu tradizionalari jarraitzen ez badiote ere, familia dira, maitasunak lotzen dituelako», adierazi zuen atzo Mitxel Murua idazleak. «Elkar maite dute, beraz, familiak osatzen dituzte», berretsi zuen Jose Mari Agirretxe «Porrotx»ek.

Gero eta ohikoagoak diren familia eredu desberdinak haurrei jolasen bidez, naturaltasunez, bereganatzen laguntzeko abiatu zen orain dela lau bat urte «Familiak milakalore» proiektua. Sortzaileak Elkar argitaletxea eta Pirritx eta Porrotx izan ziren, alde batetik, eta, bestetik, Ume Alaia (adoptatutako haurren gurasoen elkartea), Beroa (harreran hartutakoena), Gehitu (homesexual eta lesbianenena) eta Agipase (guraso bananduena).

Elkarlan horren lehen emaitza sei ipuin izan ziren. Gero, karta-joko bat ere plazaratu zuten, eta orain, proiektua (mementoz, behintzat) burutzeko, bi CD-ROM argitaratu dituzte. CDok lehengo ipuinak biltzen dituzte, baina, informatikak ematen dituen baliabideak aprobetxatuz, animatuta eta ahotsekin.

Bideo pedagogikoak ere gehitu dituzte eta, gainera, haurrek musika entzuteko, margotzeko, labirintoan sartzeko edota puzzleak osatzeko aukera ere izango dute.

Elkarlanaren ondorio
CDak elkarlanaren ondorio direla eta berauetan pertsona askok hartu dutela parte espresuki adierazi zuen Porrotxek. Esaterako, Dedo Multimedia arduratu da informatikaz; Julen Tokero, marrazkiez; Eduardo Galardi, bideoez, eta Arantxa Iturbe narrazioaz. Landaberri Antzerki Eskolako haurrak eta Ordiziako, Idiazabalgo eta Zaldibiako musika eskoletakoak ere aritu dira.

Inplikatu diren elkarteak gogoan, «proiektu honi esker asko ikasi dugu», nabarmendu zuen Aiora Zulaika «Pirritx»ek. «Lau urte hauetan -jarraitu zuen Porrotxek- elkar ezagutu dugu, elkarrekin lan egin dugu eta elkar maitatzen ere bukatu dugu. Ezjakintasuna da aurrerabideak, progresoak, askatasunak eta aniztasunak duten etsairik handiena. Guk elkar ezagutu eta elkar maitatzen bukatu dugun bezala, seguru asko gaur egun ezjakintasunean bizi den jende askok, familia eredu desberdinak egon badaudela ezagututa, eredu horiek onartzen eta maitatzen bukatuko dute. Bide horretan urrats bat egin nahi izan dugu proiektu honen bitartez».

«Familiak milakolore» sustatu duten elkarteen izenean, Koldobike Mujikak «bihotz-bihotzetik» eskerrak eman zizkien proiektua gauzatzea ahalbidetu duten guztiei. «Familia tradizionalean bizi ez diren haurrek ere elkartasuna, errespetua eta duintasuna merezi eta behar dituzte. Proiektu aitzindari honek hori guztia sustatzen du, eta denon onerako da, inor ez baztertzea denon onerako delako», nabarmendu zuen.

> Berria: Zerbitzuak > GAY, LESBIANA, BISEXUAL ETA TRANSEXUALEN ERDIEK FAMILIAREN ARBUIOA PAIRATZEN DUTE

• Gay, lesbiana, bisexual eta transexualen erdiek familiaren arbuioa pairatzen dute
• «Berdintasun erreala» lortu nahi du Berdinduk, gay, lesbiana, transexual eta bisexualentzako zerbitzuak
• Berria, 2007-11-06 # Maite Asensio · Bilbo

Nerabe gay, lesbiana, bisexual eta transexualen erdiek familiaren arbuioa pairatzen dute, Javier Madrazo Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Gizarte Gaietako sailburuaren hitzetan. Duela bost urtetik, Berdindu Lesbiana, Gay, Bisexual eta Transexualen Arretarako Euskal Zerbitzua martxan jarri zenetik, pertsona horiek «berdintasun legala» lortu dute; ez, ordea, «berdintasun erreala». Hori da, hain zuzen, Berdinduren oraingo erronka: guztizko berdintasuna lortzea, gizartean eta lan eremuan batez ere.

Oraindik ere gay, lesbiana, bisexual eta transexualen aurkako diskriminazioa badagoela nabarmendu zuen Madrazok atzoko agerraldian. Bazterketa hori jasaten duten taldeen artean, nerabeak azpimarratu zituen sailburuak: «Arreta berezia eman behar zaie, nerabezaroak berez dakartzan arazoez gain euren joera sexualagatik ere presio sozial handia jasaten dutelako. Familien arbuioa eta eraso fisiko zein ahozkoak jasaten dituzte, eta hortik datoz bullying kasu asko».

Emakumeek ere «diskriminazio bikoitza» pairatzen dute, «emakume eta lesbiana diren aldetik». Halaber, adinduek euren sexualitatea garatzeko dituzten arazoak aipatu zituen sailburuak, baita landa guneetan zein lan eremuan gertatzen den diskriminazioa ere. Berdinduk arlo horietan jarriko du arreta datozen urteetako jardunean.

HAINBAT BEHARRIZANEN ERANTZUN. 2003ko azaroan abiatu zen Berdindu, gay, lesbiana, bisexual eta transexualei informazioa, laguntza eta aholkularitza emateko asmoz. Lehenbiziko bost urteetan, 3.985 kontsulta jaso ditu, baina galdegileen inguruko ia 10.000 pertsonak erabili dituzte zerbitzuok. Kontsulten erdiak informazioa eskatzeko egin dira, baina bestelako beharrizanei ere erantzun die Berdinduk: joera sexuala bere egiteko eta ingurukoei komunikatzeko laguntza emozionala eman, eraso homofoboen aurkako aholkularitza juridikoa eman, antzeko arazoak dituztenekin biltzeko sozializazio eskaerak egin...

Halaber, 2005etik, Hego Euskal Herriko gay eta lesbianei ezkontzeko eta haurrak adoptatzeko eskubidea onartu zitzaienetik, nazioarteko adopzio baten eta hamar koadopzio prozesuren (bikotekide batek bestearen semea edo alaba adoptatzea) izapideetan parte hartu du Berdinduk. Bestalde, bederatzi transexuali nortasun agiriko izena eta sexua aldatzen lagundu die zerbitzuak.

> Argitalpenak: De Profundis > MINAREN SAKONETIK

• De Profundis / Oscar Wilde (Aitor Arana) / Txalaparta, 2007
• Minaren sakonetik
• Gara, 2007-11-03 # Ion Olano

“Ikusten duzu zure bizitza idatzi beharra dudala zuretzat, eta hori ulertu beharra duzu. Lau urte baino gehiago dira elkar ezagutzen dugula. Denbora horren erdia elkarrekin igaro dugu; beste erdia presondegian eman behar izan dut gure adiskidetasunaren ondorioz”. Aitor dut: Wildek erraz utzi dit estreinakoa. Irakurri ondoren besarkatzeko moduko liburua baita De Profundis. Has nadin, bide batez, Aitor Arana itzultzailearen lana txalotuz, Oscar Wilderen (1854-1900) hitzen dotoreria eta atsegin bizia euskarara ederki ekartzeagatik.

Sarrerako “zu” Lord Alfred Douglas (1870-1945) zen, Wilderen lagun eta amorante gaztea, De Profundis den gutun luzearen hartzailea. Harekiko harremanagatik amaitu zuen Wildek giltzapean. Izan ere, Douglasen aitak sodomia egotzi zion Wilderi, eta bi urteko galeretara zigortu zuten. Prozesuaren aurretik, bitartean, eta ondoren, Douglas haren lagunaz baliatu zen luxuzko bizimodua izan eta trukean deus gutxi emateko.

Wildek ezin hobeto idatzi zuen: “Biziaren Plazera eta Artearen Plazera ikasteko etorri zinen nigana. Menturaz, askoz zoragarriagoa den zerbait zuri irakasteko hautatua naiz: minaren esanahia eta haren edertasuna”. Izan ere, De Profundis ezer bada, minaren gorazarrea da. “Mina, bada, eta berak erakusten duen guztia da nire mundu berria”, esan du sakon. “Une batzuetan egia bakarra Mina dela iruditzen zait. Beste gauza batzuk ikusmenaren edo janguraren ilusioak izango dira menturaz, bata itsutzeko egina, betekada sortzeko bestea, baina Minaz munduak eraiki dira, eta ume baten edo izar baten jaiotzan mina dago”.

Minaren irakaspena da, klase magistral bat bezala, Douglasi eman nahi diona. “Mina dagoen lekuan lur sakratua dago. Egunen batean ohartuko zara horrek esan nahi duenaz. Ordura arte ez duzu biziaz ezer jakingo”. Wildek errebelazio bat izan zuen espetxean: mina deskubritu, eta “Apaltasuna” erdiestea izango zuen bizitzako misio bakar. Ez zuen luze iraun, ordea. Espetxetik irten, eta ia idazteko betarik ez aukerarik gabe hil zen, handik hiru urtera, Parisen.

Reading presondegian idatzi zuen Wildek De Profundis. Orriak zerri eginda uzteko moduko esaldi azpimarragarriz josia dago liburua. Wilde berri bat erakusten digu. Wilde ezin gizatiarrago, Wilde ezin biziago, Wilde ezin Wildeago bat.

Mozorrorik gabe, aurpegi guztiak erakusten dizkio Douglasi, dizkigu guri: maitakorra (”Min handia izan nuen beti, zure izaera negargarri haren biktima ikusten baitzindudan. Maite zintudan”), zalantzatia (”Astebetean egin nuen gogoeta hartaz, zurekiko zuzengabea ez ote nintzen pentsatzen, ez ote zintudan oker epaitzen”), gogorra (”Zure garuna? Azpigaratuta zegoen. Zure irudimena? Hilik zegoen. Bihotza? Jaio gabe zegoen artean”).

Gainetik mintzatzen da Wilde: “Txikia denak handia azpiratzen zuen. Indartsuen gaineko ahulen tirania zen”. Douglas da Wilderen itzal astuna, argia itzaltzen dion itzala. Wildek ezin ditu ezkondu bere “Artea” eta lagunaren presentzia. Baina argi du zein den erruduna. “Neure buruari esan behar diot ez zuk ez zure aitak, mila aldiz biderkatuta, ezin izango zenutela suntsitu ni bezalako gizon bat; neuk suntsitu nuela neure burua; eta inor, ez handi ez txiki, ez dela suntsitzen, ez bada bere kabuz”.

Egiazko liburua da De Profundis. Egiaz betea. “Egia, hala da, entzuteko gauza mingarria da eta ahoskatzeko oso mingarria”, Wildek idatzi du. “Nik aurrez aurre begiratu behar izan diot neure iraganari. Begiraiozu aurrez aurre zeureari. Eser zaitez lasai hura ikertzeko. Bizio gorena axalkeria da. Ulertzen den guztia ongi dago”. Egia da, Wilderen kontakizuna bertsio bat baino ez da. Eta zer da egia, ez bada bertsio bat? Eta zer da literatura, ez bada egia?

> Berria: Literatura > OSCAR WILDEREN MINAK ERAGINDAKO "DE PROFUNDIS" LANA EUSKARATU DUTE

• Oscar Wilderen minak eragindako «De Profundis» lana euskaratu dute
• Gara, 2007-10-23 # Rebeka Calvo · Donostia

Oscar Wilderen beste lan bat euskaratu dute, «De profundis» hain zuzen. Lan hau, hala ere, ez da «Reading kartzelako balada», «Dorian Grayren erretratua» edo «Fidel izan beharraz» lanak bezalakoa. Izan ere, «De profundis»en agertzen den Wilde umila da, minetik hitz egiten du, eta darabilen zintzotasuna dela eta, hunkigarri egiten zaio irakurleari.

«De profundis» Readingeko kartzelan zegoela idatzi zuen, azken hilabeteetan zehazki; bertan bi urte eman zituen. Dublinen jaiotako idazleak ez zuen lana liburu izateko idatzi, eskutitza baitzen, bere maitaleari, lord Alfred Douglasi zuzendutakoa. Gogoratu behar da, maitaleak bere aitari Wilderekin bizitakoak kontatu zizkiola, eta honek salaketa jarri zuela bere kontra. Azkenean bere homosexualitatea zela-eta sodomia delitua egotzi zioten.

«Kuttunari idatzitako karta»
«Kuttunari idatzitako karta da», esan zuen aurkezpenean Felipe Juaristi idazleak, zeinak hitzaurrea idatzi duen. «Maitasun historia da azken finean, maitaleen arteko tirabirak agertzen dira bertan», gaineratu zuen. Itzulpena Aitor Aranak egin du, eta eskutitza izan arren «oso ondo idatzia» dagoela agertu zuen. Era berean, «txutxu-mutxu» gehiago ere argitu zituen itzultzaileak : «Oscar Wilde oso maiteminduta egon zen lord Alfred Douglasekin, nahiz eta honek hondamen ekonomikoa ekarri zion lehenengo, eta kartzelara eraman zuen ondoren. Douglasek, hauxe esaten ei zien bere lagunei; bi urte eman ditut berarekin maiteminduta eta gainontzeko denbora guztia, berriz, hori ukatzen».

Txalapartak argitaratutako liburua erosgai dago jada 17 euroren truke.

> Berria: Literatura > OSCAR WILDEK "GIZON ERORIAREN PARABOLA" IDATZI ZUENEKOA

• Oscar Wildek «gizon eroriaren parabola» idatzi zuenekoa
• 'De profundis' euskaratu du Aitor Aranak, egile irlandarrak kartzelan idatzitako eskutitz sakona
• Berria, 2007-10-23 # Xabier Martin · Donostia

Moralaren aurkako delitua egotzi zioten. Kartzela ezagutu zuen. Bi urtez. Traizioa ere aski ezagun izan zuen. Maitatu besterik ez zuen egin, ordea. Baina gizonezkoen arteko maitasuna zen hura, eta bizitzaren azken aroan sufrikarioa ekarri zion aske izateak, «beldurrik gabe ozen aritzeak». Oscar Wildek (Dublin, 1854-Paris, 1900) erraietatik idatzi zuen De profundis bere azken nobela. Eskutitza berez, bere amorante eta kartzelako bidea zabaldu zion gizonari idatzitako testigantza. Wilderen azken nobela, klasikoen artean berezko lekua duena, euskaraz irakur daiteke jadanik. Aitor Aranak (Txalaparta, 2007) plazaratu du De profundis, eta Felipe Juaristik idatzi du hitzaurrea.

«Bereziena eta hunkigarriena da Oscar Wildek idatzi dituen liburuen artean», dio Juaristik. Haren arrazoiak ez dira urriak. «Idatzitako azkena izan zuen, eta ez zuen nobela gisa idatzi, eskutitz moduan baizik. Gainera, kartzelan idatzitakoa da, garai horretan homosexuala izatea delitua zelako, are gehiago izaera hori denen aurrean aldarrikatzen bazen, Wildek egin zuen bezala». Idazlea «probokatzailea» izan zen beti, ez alferrik, «mugan ibiltzen zena», eta arerio «txar bat» egokitu zitzaion aurrez aurre, Queensberry markesa. Haren ekinak eraman zuen kartzelara eta pasadizo traumatiko horrek erabat aldatu zuen Wilde. Kartzelatik atera eta hiru urtera hil zen, ia berriro idazteko gai izan gabe.

Literaturan aspaldiko eztabaida da literatura bizitza bihurtu behar den edo bizitza literatura. Oscar Wildek bigarren aukeraren alde egin zuen. «Bere bizitza arte bihurtu zuen». Literatura bizitzeko modua zen harentzat.

WILDEREN MISTERIOA EZ DAGO EZKUTUAN. Felipe Juaristiren ustez, «mozorro eta maskara askotako gizona» izan zen Wilde, era berean, eta bere bizitzako azken aroan soinetik kendu zituen estalkiak. «'Misterioa ez dago ezkutuan, agerian baizik', esan zuen bere bizitzari erreparatuz». De profundis Alfred Douglas maitaleari idatzitako epistolan, Wildek barruan zuena azaltzen da gordin. «Sakonetik idatzi zituen lerro horiek». Sakonetik fisikoki, ziega sakon batetik alegia, eta sakonetik egiari erreparatuz, barrualdeak agerian utziz. «Bihotzeko istorio bat da hau, egiazkoa, eta haren bidez benetako Oscar Wilde ikusten da. Liburu honen idazlea ez da mundu guztiak miresten duen egilea, umildutako gizona baizik, baztertua, banandua, lagunak utzitakoa. Izena lohituta dauka, zikinduta, eta gizon arrunta bihurtzen denean bere buruari buruzko gogoeta egiten hasten da. Hori da De profundis, gizon eroriaren parabola».

TXUTXU-MUTXUAK ERE BAI. Bestalde, De profundis-en euskarazko bertsioaren egileak, Aitor Aranak, uste du obraz eta egileaz aritzean «txutxu-mutxuei» buruz hitz egitea ere saihestezina dela. «Bera baino 15-16 urte gazteagoa zen poeta batekin maitemindu zen Wilde, eta kontua da Alfred Douglas oso gaizki portatu zela harekin». Douglas ere maiteminduta izango zela ez du ukatzen Aranak, baina «gehiegikeriak» nabarmenak dira, haren ustez. «Arazo handiak sortu zizkion; ekonomikoki larriak, esaterako».

Alfred Douglasek oso harreman txarra zuen aitarekin, eta harreman gaiztotu horrek zerikusi handia izan zuen Oscar Wilderen kartzelatzean. «Wilde tresna izan zen aitaren aurkako eraso baterako, eta nahiko tentela izan zen, harreman hori ez eteteagatik». Azkenean, bere aurkako epaiketan amodio homosexual hura defendatu zuen ozen, eta gaizki atera zen handik. «Testuinguru horretan idatzi zuen De Profundis, kartzelan hilabete asko beteak zituela».

Aranarentzat, «maisuki» idatzita dago, literatura arloan «balio handikoa» da. Hala ere, Wilderen ikuspegia besterik ez du eskaintzen noski, aferaren beste aldearen ikuspegia eman gabe. Oscar Wilde eta biok idatzi zuen ostean Douglasek, aferaren inguruan bere iritzia plazaratzeko. Obra hori ere euskaratzen ari da Arana, «datorren urtean edo» argitara emateko.

Bera bizi bitartean De profundis ez argitaratzeko eskatu zuen Oscar Wildek, eskutitza baita, intimoa, ez fikziozko eleberri soila. «Maitasun istorioa da azken finean, gorabehera guztiekin, zeloekin eta beste kontu askorekin». Baina sakona, izenburuak dioenez; «saminak eragindakoa».

> Berria: Faxismoa > DONOSTIA: JAIALDI ANTIFAXISTAK BABESAK JASOTZEN JARRAITZEN DU

• Ostiralean, egutegi propioa xede, intsumisiorako deia egin du IAk
• Euskal Herriak bere egutegi propioa izateko eskubidea eta beharra duela argudiatuz, datorren ostiralean, urriaren 12an, jarrera «intsumituak» zabaltzeko deia egin dio Ikasle Abertzaleak mugimenduak euskal ikasleriari. Horretarako gainera, heziguneak normaltasunez ireki edota herri eskolak antolatzeko gonbita egin du. Era berean, EAEko Hezkuntza sailatik edota hainbat ikastetxeetako zuzendaritzetatik ezarritako trabak gogor salatu ditu IAk.
• Gara, 2007-10-10 # Oihana Llorente

Datorren ostiralean, urriaren 12an, euskal ikasleriak «ezer ospatzeko ez» duela ulertuta, heziguneak normaltasunez zabaltzeko eta herri eskolak antolatzeko deia egin du Ikasle Abertzaleak (IAk) ikasle mugimenduak.

Estatu espainol eta frantsesak «inposatutako» egutegi antolaketaren aurrean, euskal egutegiaren aldeko aldarria zabaldu behar dela deritzo IAk. Gainera, Euskal Herriak bere kultura, hizkuntza eta ohitura propiak dituenez haren jai egutegi propioa izateko eskubidea eta beharra duela nabarmendu zuen ikasle mugimenduak Donostian egindako agerraldian.

Egutegi propioaren aldeko borrokan, euskal ikasleriak izandako «aitzindaritza» nabarmendu zuten. Bertako bozeramaile Gorka Zozaiak adierazi bezala, badira hamaika urte herri eskolen afera abiatu zenetik eta haren esanetan, urtez urte «emaitza hobeagoak» eskuratu ditu ekimen honek.

Ikasleriaren «garaipena»
Era berean, azken ikasturteetan urriak 12an -Hispanitate eguna-, edota abenduak 6ean -Konstituzio espainolaren eguna-, hainbat ikastetxe eta fakultate modu ofizialean eta normaltasunez ireki izana ikasle mugimenduaren «garaipen» gisa jo zuen Zozaiak.

Zentzu honetan, herri eskoletaz haratago, «jai egun arrotzak» klase egun izendatuak izan daitezen ikasle mugimenduaren eskutik egindako saiakera ere aipagai izan zuen IAko eledunak. Hezigune ugaritako erabaki organo gorenetan ikasleek euren eskaera bideratu dutela azaldu zuen.

Alabaina, Lakuako Hezkuntza sailaren jarrera gogor kritikatu zuen IAko kideak. Haren aburuz, «herritarrei hitza emateaz solasten duten horiek dira Madrilen morroi zintzoenak, halako egunak ospatuaraziz». Era berean, hainbat zuzendarik ekimen honen aurrean izandako «jokaera guztiz antidemokratiko eta autoritario» salatu zituen.

Horiek hala, datorren ostiralean, heldu den azaroaren 11an -frantziar armistizio eguna- eta abenduaren 6an, «inposaketa espainolista eta frantsesaren aurrean» jarrera intsumituak zabaltzeko deia egin du IAk.

Donostiako jaialdi antifaxistak babesak jasotzen jarraitzen du
Hispanitate egun gisa Estatu espainolean ezaguna den egunean, urriaren 12ean, «España nación» lelopean faxistek Donostian egin asmo duten mobilizazioari aurre egiteko antolatutako jaialdiak atxikimenduak biltzen diardu. EHGAM, Bilgune Feminista, Askatasuna, Indar Gorri, Iratzarri, Ekimen Komunista, Segi, Askatasuna, LAB, Ikasle Abertzaleak, Batasuna, EAE-ANV, Piratak, Sare Antifaxista eta Donostialdeko hamaika gazte asanbladek osatzen dute babesleen zerrenda luzea.

«Herri bat garelako faxistak Euskal Herritik kanpora» lelopean antolatutako jaialdia arratsaldeko 15.00tan abiatuko da Donostiako Bulebarrean eta herritar orori bertara hurbiltzeko deia egin diote antolatzaileek. Haien esanetan, ekitaldian «faxismoaren aurka eta Euskal Herriaren alde» egingo da.

Ekimenaren xedea faxistak Euskal Herrian «ongietorriak ez direla» azaltzeaz gainera, Euskal Herriaren «aitortzaren, lurraldetasunaren eta erabakitze eskubidearen alde» egitea da. Baina horiek ez dira jaialdian present izango diren aldarrikapen bakarrak, justizia soziala,emakume eta gizonen arteko parekidetasuna edota etorkinen eskubideak ere defendatuko dira ostiralean Donostian.

> Berria: Faxismoa > DONOSTIA: FAXISMOARI AURRE EGITEKO JAIALDIRA DEITU DUTE URRIAREN 12AN

• Faxismoari aurre egiteko jaialdira deitu dute urriaren 12an Donostian
• Datorren ostiralean, «España nación» lelopean, faxistek Donostian mobilizazioa egiteko asmoa dutela jakin ondotik, Gipuzkoako hiriburuko hainbat antolakundek ekimena prestatu dute egun horretarako, «faxismoaren aurka eta Euskal Herriaren alde egiteko».
• Gara, 2007-10-07

Ez da lehenengo aldia faxistek Euskal Herriko kaleak hautatzen dituztena beren aldarriak plazaratzeko, beren oihuak egiteko, eta beren ikur eta banderak erakusteko. Donostia aukeratu dute urriaren 12an mobilizazioa egiteko. Hori dela-eta, Gipuzkoako hiriburuko hainbat talde eta antolakunde elkartu dira ostiralean datozen horiei mezu argia igortzeko: «Euskal Herrian ideia faxistek ez dute tokirik». Izan ere, faxismoaren aurkako eta Euskal Herriaren aldeko jaialdia antolatu dute egun horretan Bulebarrean, 15.00etan.

«Herritar eta eragile guztiak deitzen ditugu espainiar faxistei Euskal Herrian ongietorriak ez direla azaltzera eta Euskal Herriaren aitortzaren, lurraldetasunaren eta erabakitzeko eskubidearen alde egitera», azaldu zuten atzo, Donostian bertan, emandako prentsaurrekoan. Bestelako aldarrikapenik ere egingo dute hitzordu horretan: justizia sozialaren alde agertuko dira, emakume eta gizonen arteko parekidetasunaren alde, etorkinen eskubideen alde... «Herri aske eta justuago baten alde, alegia», gaineratu zuten.

Urriaren 12an, espainiar faxistek «Hispanitatearen eguna ospatzen» dutela gogorarazi zuten. «Ameriketako indigenen kontrako sarraskia hasi zuten duela 115 urte, eta gaur egun ere espainiartasuna horrela ospatzen dute. XXI. mende hasieran, inolako lotsarik gabe, genozidioa Espainiaren ikur bilakatu dute», salatu zuten agerraldian. Eta horren guztiaren ondorioa euskal herritarrek «larrutik ordaindu» dutela nabarmendu zuten. «Horrenbeste sufrimendu ekarritako horiek gu iraintzen jarraitzen dute».

«Espainia handia inposatzera»
«Espainiatik Euskal Herrira etorri, eta haien eskuin muturreko ideiak inposatu nahi dizkigute. `Espainia' deitzen duten horren batasuna, euskal herritarren borondatearen gainetik jartzen dute. 36an Francoren agindupean egin bezala, Espainia handi, aske eta batua inposatzera datozkigu. Euskal Herriaren eskubideak ukatzen dituen Espainia handia inposatzera datoz gurera», gaitzetsi zuten jaialdiaren antolatzaileek.

Baina, gehiago ere adierazi zuten faxismoaren aurkako eragile horiek: «Arraza batzuk besteen gainetik daudela defenda- tzen dute, etorkinak jazartzen dituzte, homosexualak erasotzen dituzte, ideia aurrerakoiak dituztenak gorrotatzen dituzte... Gure herria suntsitu nahi dute».

> Berria: Telebista > KALAKA: KASTRAZIO KIMIKOARI BURUZ HITZ EGIN DIO AINTZANE GARAIREN NEBAK INMA ZABALETA KAZETARIARI

• Iban Mayo elkarrizketatuko du Xabier Euzkitzek aste honetako "Kalaka"n
• Kastrazio kimikoari buruz hitz egin dio Aintzane Garairen nebak Inma Zabaleta kazetariari
• EITB, 2007-09-25

Frantziako Tourraz geroztik Iban Mayo txirrindularia guztion ahotan izan da. Saunier Duval taldeko kirolariak positiboa eman zuen uztailean eta ordutik hona ez du adierazpen publikorik egin. Xabier Euzkitzek ETB-1en gidatzen duen "Kalaka" saioan plazaratuko ditu bizitakoak, asteazkenean, gaueko hamarretan.

Kastrazio Kimikoa izango da aste honetako gai nagusia. Gaurkotasunari helduta aurreko asteburuan askatu berri duten Vald’Hebroneko bortxatzailearen kasua aztertuko dute kalakariek eta pil-pilean dagoen Sarkozyren proposamen politikoa ere izango dute mintzagai.

Arantxa Azurza abokatua, Markos Zapiain filosofoa, Amaia Vazquez sexologoa eta Xabier Gezala ertzaina platoan izango dira. Gonbidatu berezien iritziak entzuteko denbora ere izango da. Alde batetik, Jon Ander Bilbao psikiatra eta, bestetik, Ainhoa Arregi, Gipuzkoako Abusu Sexualak Jasandakoen Elkartekoa Miramonen izango dira zuzen zuzenean.

Bestalde, Inma Zabaleta erreportariak David Garai Aintzane Garairen nebaren iritzia jaso du kastrazio kimikoaren inguruan. Punta-puntako testigantzak, beraz, aste honetako "Kalaka"n, 22:00etatik aurrera.

> Berria: Ekitaldiak > ARRITXULON, ASKATASUNA KUTSATZEN

• Arritxulon, askatasuna kutsatzen
• EHGAM XVI. Les-gay-trans Kanpaldia egiten ari da, laugarrenez Arritxulon
• Oarsoaldeko Hitza, 2007-09-16 # Olatz Mitxelena

Laugarrenez bildu dira EHGAMeko kideak Arritxulon, XVI. Les-gay-trans Kanpaldian. 65 lagun inguru daude aterpetxean, ostiraletik, eta gaur emango dituzte bukatutzat kanpaldiaren baitan antolatutako ekimenak. Kanpaldiarekin ematen diote EHGAMeko kideek urtero hasiera ikasturteari, eta, aurten gainera, ikasturte berezia dute, taldea sortu zeneko 30. urteurrena betetzen baita. Horregatik, 30. urte kutsatzen irakur daiteke kanpaldira bildutakoei ongietorria egiteko jarri duten pankartan.

Urtero legez, ludikotasuna eta eraketa uztartu dituzte astebururako antolatutako ekimenetan. Herenegun Aluaren Algara taldearekin egin zuten festa, eta atzo, goizetik, norberak nahi zuen horretan eman zuen denbora: batzuek mendi buelta eman zuten, beste batzuek autodefentsa ikastaroan parte hartu zuten, eta beste asko, patxadan egon ziren, lagunartean, inguruak eskaintzen dituen aukeraz gozatuz.

Bitartean, antolatzaileetako batzuk atzo gaueko ikuskizunerako beharrezko guztiak prestatzen aritu ziren. Tartean zen taldeko kide Mikel Martin: «Gaur [atzogatik] Yogurinha Borovaren emanaldia dugu. Transformista itzela da, eta lagun handia. Gure hastapenetako kanpaldietan eman zion hasiera bere ibilbideari».

Baina gaueko festa bitartean, askok prestatutako tailerretan parte hartu zuten. Hala nahi izan zuten emakumeek autodefentsari buruzkoak ikasi zituzten. Emakumeen kontrako erasoen aurrean, indarraren erabilpenetik haratago, autodefentsaren gakoei buruz hausnartzen aritu ziren, saio praktikoan. «Ezetz esaten ikastea, norbere burua maitatzea, norberak bere armak erabiltzen jakitea...» azaldu zituzten gakoetako batzuk dira.

Arratsaldean, beste hiru tailer egin zituzten. Emozioek osasunarengan duten eraginari buruzkoa izan zen bata, jolasak egin zituzten beste batean, eta batukadaz gozatu zuten hirugarren tailer batean.

Gaur, bukatzeko, Oiartzun, Luberri eta Herri Musikaren txokoa bisitatu asmo dituzte.

30 urtera, bada zeregina
«Gure aldarrikapenak zaharrak dira: sexu librea, Euskal Herria librean. Euskal Herria homofobiatik, lesbofobiatik eta transfobiatik libre», zioen Martinek, beste urtebetez kanpaldian biltzearen arrazoiengatik galdetuta. «Gure antolakuntzak gizarteko beste talde batzuk kutsatzen jarraitzeko aukera emango digu».

Taldea sortuz geroztik, «bide luzea» egin dutela aitortu arren, lanean jarraitzeko beharra argi du Martinek: «Lanean jarraitu behar dugu, egunen batean, pertsona guztiek aurreiritzirik eta erasorik gabeko sexualitateaz gozatzeko aukera izan dezaten».

> Elkarrizketa: MIKEL MARTIN · EHGAM > "BESTELAKO SEXU AUKERENTZAT PLAN AKTIBOAK BEHAR DIRA ESKOLETAN"

• Mikel Martin · EHGAMeko kidea: «Bestelako sexu aukerentzat plan aktiboak behar dira eskoletan»
• EHGAM erakundeak 30 urte bete ditu aurten. Gaur hasiko da 16. kanpaldia. Mikel Martinen iritziz, ekimen hori erabat finkatuta dago.
• Berria, 2007-09-14 # Ion Olano · Donostia

EHGAMek gaur, bihar eta etzi Oiartzunen (Gipuzkoa) egingo duen kanpaldia prestatzen ari dela jaso du Mikel Martinek BERRIA. Aurten hamaseigarren kanpaldia izan arren, hasiberriaren ilusioa nabari zaio.

Aurten berriro. Zergatik?
Uste dugu jendeak honetarako gogoa duela, eta guk ere interes handia dugu. Era berean, kurtso berria abiatzeko seinalea da guretzat. Kanpaldian lagunekin elkartu nahi dugu, elkar sentitu, giro askean. Espazioa eta denbora elkarbanatu, bizi erritmo ezberdin batean gozatzeko. Eskatzen dugun konpromiso bakarra ondo pasatzea da.

Aurten izango da kanpaldia egiten dugun 16. urtea. Beste urte batzuetan bezala, Arritxuloko aterpetxean egingo dugu, Oiartzunen (Gipuzkoa). Oraingoz, badakigu ez dela soilik Euskal Herriko jendea etorriko. Esaterako, Aragoitik (Espainia) etorriko dira batzuk.

Zein helbururekin antolatu duzue aurtengo kanpaldia?
Pixkanaka, jarduera berriak txertatzen ari gara kanpaldiko egitarauan. Aurten, adibidez, gogo eta osasun egoerak sistema immunologikoan nola eragiten duen ikasteko tailer bat antolatu dugu. Elkarteko emakumeei esker, emakumeentzako defentsa ikastaroa ere berreskuratu dugu. Badago beste tailer berezi bat sexualitateari buruzkoa: Sexu alaia du izena. Horrez gain, jostailu erotikoen erakusketa egingo dugu. Gainera, Sentsualitatea, sexualitatea, segurtasuna izeneko tailer bat ere prestatu dugu. Egingo dugun beste gauza berezi bat txikiak gineneneko jokoak berreskuratzea izango da, baita gu baino zaharragoak diren jokoak ere.

Gaur gauean talde berezia izango dugu gurean: Aluaren Algara. Bihar, berriz, urtero bezala festa egingo dugu. Festa horretan egingo du emanaldia transformista bikain batek: Yougurinha Burova da bere izen artistikoa. Batukada tailerra ere izango dugu, eta natura gustuko duenarentzat, mendi ibilera leunak antolatu ditugu. Etzi, gogoa duenarentzat, Oiartzunera egingo dugu bisita. Oro har, ondo ateratzea espero dugu. Eta kanpaldira etorri nahi duenak jakin dezala: parte hartzea ez da kanpaldian egoteko ezinbesteko baldintza.

Urte hauetan guztietan, belaunaldi berriak joan al dira kanpaldira?
Batez besteko adina 28 urteren inguruan dabil. Azken urteotan, neska-mutilak paretsu etorri dira, eta batzuetan neska gehiago. Lehenengo urteetan ez zen horrela, gizonezkoak ziren nagusi. Aurten Oiartzunen egingo da berriro; kanpaldia beste herrialdeetan egiteko gogoa daukagu, baina ez da erraza.

Hamaseigarrena da aurtengo kanpaldia. Zein bilakaera izan du ekimen honek?
Uste dugu ekimen hau finkatuta dagoela dagoeneko. EHGAMek urte osoan egiten duen beste edozein ekimen bezain finkatuta. Urteotan nabaritu dugun aldaketa, lehen aipatutako emakumeen presentziaz gain, transexualena izan da. Izan ere, transexualen presentzia haziz joan da kanpaldiz kanpaldi, ez soilik maila teorikoan, errealitatean baizik.

EHGAMek 30 urte bete ditu aurten. Zeintzuk dira, egun, erakundearen erronkarik nagusienak?
Autoantolaketan sinesten jarraitzen dugu. Erakundeen parte hartze aktiboa eskatzen jarraituko dugu, baita ikusgaitasuna bultzatzeko ekintzak antolatzen ere. Iraultza sexuala, beharrezkoa dena, egiteke dago. Bestelakotasun sexualentzako plan aktiboak egin behar dira eskoletan, EHGAMen heziketa da bidea leloa errealitate bihur dadin. Izan ere, homofobia egon badago, eta alde askotatik egin behar zaio aurre. Erakunde batzuengandik ezin dugu gehiegi espero, beraz geuk esku hartu beharko dugu.

Homofobia eta lesbofobia indartsu al dira, oraindik, gure artean?
Euskal Herrian izan diren erasoetatik haratago, homofobia mundu ikuskera baten parte da, gutxiengo sexualak baztertzen dituena. Horri aurre egiteak lan handia eta konkretua eskatzen du. Hedabideetan txantxa homofoboak egiten dituzte; lantokietan, homofobia eta matxismoa darien hitzarmenak sinatzen dituzte. Tristeena da kontu honi ez zaiola behar duen garrantzia ematen. Errazagoa da pentsatzea: «Honek ez du zerikusirik nirekin».

Azken urteotan zein urrats positibo egin dela uste duzu?
Orokorrean ikusgaitasun gehiago lortu dugu. Era berean, gainontzeko elkarteak irazkorragoak dira gaiarekin, askok bere egin dituzte lesbiana, homosexual eta transexual mugimenduaren aldarrikapenak. Hala ere, berriz nabarmendu nahi dugu kontzientzia askapena eta aurreiritzien desagerpena ez dagokiela soilik kaltetuei, ezinbestekoa dela gizarteak aldarri horiek bere egitea: politikariek, idazleek, irakasleek, sindikatuek, gazte erakundeek, hedabideek...

Azken urteotan garrantzitsua izan den beste kontu bat nazioarteko homosexual, lesbiana eta transexualek jasaten dituzten egoeren ezagupena izan da: esaterako, Polonian oso egoera gogorra dute, Iranen debekua sufritzen dute, eta Hego Amerika ere ez dugu begien bistatik galdu behar. Gutxiengo sexualen kontrako jazarpenaren aurrean arreta eta konpromisoa eskatzen dizkiogu gizarteari.

> Berria: Ekitaldiak > EHGAMEK IKASTURTEA HASTEKO KANPALDIA ANTOLATU DU ARRITXULON

• EHGAMek ikasturtea hasteko kanpaldia antolatu du Arritxulon
• Oraindik izena eman daiteke asteburu honetan aterpetxean egingo diren ekitaldietan parte hartzeko
• Oarsoaldeko Hitza, 2007-09-12 # Goiatz Labandibar

Dagoeneko laugarrenez, Arritxuloko aterpetxea eta Aritxulegi ingurua aukeratu ditu EHGAMek azken hamasei urteetan egin duten les-gay kanpaldia egiteko. Asteburu honetan izango da: etzi hasi eta igandea bitartean.

Aurtengo kanpaldia, izenetik bertatik dator berrikuntzarekin. Izan ere, lehenengoz transexualei ere aipamen zuzena egin diote: les-gay-trans kanpaldia izango da. Mikel Martinek azaldu du arrazoia: «Gay askapenerako mugimendua beti ulertu dugu minoria eta identitate sexual guztien alde. Aurten lehen aldiz aipatu ditugu izenean transexualak, jendeari errealitate hori ere erakutsi nahi diegulako, buruan sartu nahi diegulako» .

Adierazgarria izan ohi da EHGAMek ongi etorria emateko jartzen duen kartela bera: «Hiru punturekin bukatzen da, edozein identitate sexualeko jendea etorri daitekeelako lesbiana, gay eta transexualez gain ere: bisexualak, heterosexual errespetudunak...», argitu du Mikel Martinek.

Asteburupasa honek ekitaldiz betetako egitaraua izan ohi du. Aurtengoa ere ez da gutxiago izango. «Guztiak gauza asko eta onak ikasiko ditugula espero dugu», esan du Martinek.

EHGAMek, 30 urte
Kanpaldiarekin emango dio hasiera EHGAMek 2007/2008 ikasturteari. Aurtengoa, gainera, urte berezia da taldearentzat, 30. urtemuga ospatuko baititu. Leloa ere aukeratu dute urtearentzat: EHGAM 30 urte kutsatzen, «sexua aske bizitzeko», azaldu du Martinek.

Kanpaldiaren filosofia hitz gutxitan definitu du Mikel Martinek, «helburua giro oneko topagunea egitea da, naturarekiko errespetuan eta gu ere, naturalki errespetatuz».

Oraindik izena emateko aukera badute parte hartu nahi dutenek, 667 435 570 telefonora deitu edo ehgamhelbidera idatz dezakete. Oraingoz, 65 lagun inguruk eman dute izena asteburu osoa pasatzeko, Euskal Herri osotik eta baita Aragoitik (Espainia) ere. Lehentasuna asteburu osoa pasatzera doazenek izango dute.

Asteburu osoa pasatzeko, 60 euro sartu behar dira Euskadiko Kutxaren 3035 0063 82 0630 0302 22 kontu korrontean. Kanpina eramango dutenek, 50 euro ordaindu behar dituzte. Informazio gehiago behar duenak www.ehgam.com helbidean aurkituko du.

• EGITARAUA
• Prestatutako guztian parte hartzea «borondatezkoa» izango da eta «malguak» izango dira ordutegiekin, esan dutenez.
• ETZI, IRAILAK 14
• 18:00etan. Ongietorria.
• Gauean. Aluaren Algara.
• LARUNBATA, HILAK 15
• 10:30ean. Mendi martxa eta tailerrak: sexu alaia, emakumeen autodefentsa, jolasak...
• 17:00etan. Tailerrak: autodefentsa; batukada; tuppersexa; sentsualitatea, sexualitatea eta segurtasuna, eta egoera emozionalaren eragina osasunean.
• Gauean. Yogurinha Borova eta DJ 2ttor.
• IGANDEA, IRAILAK 16
• Goizean. Oiartzunera bisita edo Herri Musikaren Txokoa eta Luberri museo geologikora bisita.

> Iritzia: Asisko Urmeneta > HUTS, HUTS, BIZION OINOK

• Huts, huts, bizion oinok
• Agorrilean galtzerdiak soberan. Honatx galtzerdi-teoria parea, komeni zaigun helburura itzulikagarri.
• Berria, 2007-08-16 # Asisko Urmeneta

Espartinez eta euria ari duela». Hala zuen izena Estellerriko Rock taldeak, jakina adagio baten bigarren partea dela. Hasiera «Gehien izorratzen nauen gauza» izanik. Espartin zipatu dexente eta indexente ikusi ditugu uda honetan bazterretan, baina partiduen arteko politikan ni agnostikoa izanki. Espartina gauza ona da bertzenaz, oinetako sano bezain ekonomoa, polikromoa, estetikoa, eta -ez beti- Herrian ekoiztua. «Esposatuko ahal haiz Sesmara!» madarikatzen ohi zen behiala, «...eta Sesmako batekin!» borobildu ohi zuten. Sesma, herri pobrea, espartzu ereile, korden eta espartinen egiteko. Merke. Portugaletik ekarri izan dituzte kamioikadaka langile Maulera, espartingintza industria puxanta izan deno. Abere gisa ekarri. Muga aitzintto jeitsi erazi, mendiz pasa, eta berriz kamioira. Aziendak paper haboro. Lehengo kalles eta aragoetar neska sasoinkarien etzandegietan eman ziren bizitzen. Ainera beltzak eskasten edo, ari baitziren. Porto eskualdetik jin kolonia, Maule Gainean kokatu da. Espartinean lan egin, lana bazelarik. Gero... gero krisiari ahal bezala aitzi egin, eta iraun.

--«Pinheirogarai hartuko dut deitura.» dio irrifartsu bigarren belaunaldiko batek.

Gehiago jakin nahi duen irakurleak (?!?) lei beza «Bizi nizano munduan» Bordarena, in Susa, edo «La cuerda Rota» Antoñanarena, in Pamiela. Ez beti Herrian ekoiztua, harren.

Espartina, sinple eta popularra. Horregatik ninduen estonatu EHGAMek antolatu sariketan, antisaria «Trapuzko Espartina» izanak . Zer kalte egin dio Gay Askapen Mugimenduari oski umilak ? Eta huraxe antisaria bazen, zein zuten saria ? «Urrezko Hirukia», Alemaniako gobernu naziak preso homoerotikoei ezartzen zien triangelu binperraren omenez. Invertido, edo binperra, hala deituratzen zuten García Lorca gure instituto aroko literatur liburu infameek. Literatura ! Sugai ba. Askapen mugimendu batek, ordea, zapatarik herrikoiarena txarrestea urrearen aldean, diskotekako atezain batek izan dezakeen jarrera zakarraren mailakoa iruditzen niri.

JENDEAREN LARRUPEAN... Eta bada oraindik espartina baino apalagorik: oin hutsa.

Diot hori, zeren uda honetan parte hartu izan baitut eskualdeko telebista batean. Zer nahi den, nik ez baitakit bertzerik, eta karikaturen egitera. Itsusiko bero sapa. Espartin beltz berriak ere soberan. Eta oin hutsik eman naiz, platóko zolaren freskura bila, etxean hainbertzetan nola. Piarres Erdozaintzi eskulturagilea bezala lanean, Arturo Campion goizalde guztiz bezala erreka bazterrean, Joanis Joplin bezala kontzertu optimistan.

Egin badut egin dut. Ez dit Inork aipatu geroztik lanaren egokiera, erantzunen kausitzea edo eta jarreraren espantua. Oinak bistan. Hori baizik ez. Eta ez hiruk. Eta ez goresmenik gero. Eta ezkolan ikusi dut ene burua, tipitan. Itzultzaileari oharra: ez izorra gag ñimiñoa, otoi. Ezkola, ukazioa. Ukoreka lerrakeen Patxi Zabaletak. Ezkolatuko haut, bai! Ezkolatu berdin gobernatu berdin zanpakatu. Hezteak bi adiera dauzka. Biak hits. Tipitik kondenatzen digute oinak gordetzera bertzeen bistatik. Sexiagatik? Kasuaren arabera. Ez da nirea. Izu ebolutiboagatik? Gehiago. Larresoroko Eskolako autore handiek -denak antieboluzionistak izanagatik- beldur ikaragarria zioten barneko ziminoari. Kuadrumanoaren beheko eskuei. Beheko zernahiri. Zenbaitzutan barneko noku beltza ere deitua. Garai bateko emakumezkoek sabelako sugea deiturik.

Lan hipotesi gisa hobetsi dut Larresoroko ziminoarena, hiru arrazoiengatik:

--Testu korpus osatuago, eta zentralizatuago utzi digute.

--Barneko desio erreprimitua markatuenago agertzen dute apezek kolektibo gisa, arrazoi argiengatik.

--Sugeak ez du oinik, eta beraz, akabo ene teoria.

Eta hala ere, akabo artikulua.

Azken lotura hala ere : Ikusirik Berriako ene lider batzuk «udako sugetzarra» metafora baliatzen dutela, berri agorragatik orriak betearazten duen axaleko sagari deitzeko, ni promozionatzera natorkizue «hostokada» hitza. Kazetaritzan ez da berria, eta ongisko jotzen du belarrian.

Beude harren sugetzarrak sabelpean, ziminotzar beltzen barrandan eta parrandan.