> Berria: Abenduak 1 > HIESDUNEN BAZTERKETA AMAITZEKO ESKATU DUTE

• Hiesdunen bazterketa amaitzeko eskatu dute
• Prebentziorako deia egin dute Hiesaren Aurkako Nazioarteko Egunean egindako ekitaldietan
• Berria, 2009-12-02

Hiesaren Aurkako Nazioarteko Eguna izanik, xingola gorriek hartu zituzten atzo Euskal Herriko txoko ugari. Hiri eta herrietan egin ziren ekimenetan, prebentziorako deia egiteaz gain, hiesa dutenek egun bizi duten egoera salatu, eta jasaten duten diskriminazioa amaitzeko eskatu zuten. Horretarako, ezinbestekotzat jo zuten gizarte osoaren lana eta konpromisoa.

Acasgik, EHGAMek, Gehitu-k Harri Beltzak eta Donostiako Udaleko Giza Eskubideen Departamentuak deituta, hiesa dutenei elkartasuna adierazteko bilkura egin zuten Donostiako Teresa Calcuttakoa plazan. EHGAMek gogorarazi du ezinbestekoa dela hiesaren aurkako borroka «ikuspegi zabal batetik» bideratzea. «Erantzun zabal eta argi bat eman behar diogu hiesari, eta hori lortzeko ezinbestekoa da duela urte batzuk hasi genuen borrokaren planteamenduak berritzea. Gizarte osoaren inplikazioa behar dugu».

Arabako Hiesaren Aurkako Batzordeak gaur egun GIBarekin eta hiesarekin kutsatutako gaixoek bizi duten egoera salatu du. «Pertsona horien oinarrizko eskubideak behin eta berriz urratzen dira oraindik ere». Aste osoan hainbat ekitaldi antolatu dituzte Hiesaren Aurkako Nazioarteko Egunaren karietara. Atzo, adibidez, mahai informatiboa jarri zuten unibertsitateko campusean. Bihar, berriz, Gaur egungo GIBaren egoera gure inguruan mahai-ingurua egingo dute Montehermoso kultur etxean, 11:30ean. Kontzertuak ere izango dira iluntzean, Montehermoson bertan.

Miarritzen (Lapurdi) Aides elkarteak xingola gorria jarri zion Euskal emaztea estatuari, eta, ondoren, mintzaldiak izan ziren. Baigorrin eta Donapaleun (Lapurdi), bestalde, antzerki emanaldiak antolatu zituzten.

Urtero moduan ekitaldi instituzionala egin zuen Nafarroako Gobernuak atzoko eguna gogorarazteko. Bertan izan ziren, besteen artean, Osasun Publikoko Institutuko zuzendari Marisol Aranguren eta Gizarte Gaietarako kontseilari Maria Isabel Garcia Malo. Arangurenek emandako datuen arabera, aurten hamalau hies kasu diagnostikatu dira Nafarroan. GIB birusarekin kutsatutakoak, berriz, 27 izan dira. Sexu harremanak izaterakoan preserbatiboa erabiltzearen garrantzia gogorarazi zuen Arangurenek.

Gaur egun 33 milioi lagun bizi dira munduan GIBarekin eta hiesarekin. Horietatik erdiak baino gehiago 15 eta 49 urte artekoak dira. GIBarekin kutsatu berri direnen %45, bestalde, 15 eta 24 urte arteko gazteak dira. Horrek kezka eragin du.

Aurten ere prebentzioaren garrantzia nabarmendu du Onusida erakundeak, eta hiesa dutenen eskubideak bermatzeko eskatu du.

> Berria: Abenduak 1 > ORAIN 40 URTE INGURUKO HELDUAK KUTSATZEN DIRA GEHIEN GIBAREKIN

• Orain 40 urte inguruko helduak kutsatzen dira gehien GIBarekin
• Hiesak jotakoen kopuruak behera egin du Jaurlaritzaren arabera; GIB birusak, ordea, azken urteetan igoera motela izan du. Osakidetzak kanpaina berria hasi du, jendea GIB birusaren proba egiteko
• Berria, 2009-12-01 # Julen Nafarrate . Bilbo

25 urte bete dira hiesaren lehenengo kasuak Euskal Herrian agertu zirenetik. 1980ko eta 1990eko hamarkadetan birusak zituen transmisiorako bideak nabarmen aldatu dira 25 urteotan. Rafael Bengoa Eusko Jaurlaritzaren Osasun eta Kontsumo sailburuak hiesa eta GIBarekin lotutako datuak aurkeztu zituen atzo, eta gograrazi zuen gaur Hiesaren Aurkako Nazioarteko Eguna dela. Gazteak eta GIBaren transmisioa lotzeko ohitura dagoen arren, sailburuak aurkeztutako datuen arabera, helduek osatzen dute GIBarekin kutsatutako pertsonen soslaia: «GIB birusa batez ere pertsona helduek harrapatzen dute; 2009. urtean kutsatutakoen batez besteko adina 37,8 urtekoa da».

2009. urtean jasotako informazioak agerian uzten duen moduan, EAEn GIBarekin kutsatutako pertsonen %75ek sexu harremanen bidez jaso dute birusa: «GIBak jada ez dauka inolako harremanik droga kontsumoarekin, sexu bidez kutsatzen den infekzioa da». Kasuen %9, berriz, xiringak partekatzeagatik izaten dira. Harreman sexual eta, batez ere, heterosexualen bidez transmititzen da GIB birusa. «Infekzioen %48 harreman heterosexualen ondorioz izaten dira, eta %27 harreman homosexualen ondorioz». Generoei dagokienez, kutsatuen%68 gizonekoak dira.

Azken 25 urteetan, hiesarekin eritutakoen kopurua «ikaragarri» gutxitu dela nabarmendu du Osasun sailburuak: «1990eko hamarkadaren erdialdean urtero 500 kasu izaten ziren; 2008an, berriz, 70 hies kasu izan ziren». Hala ere, Bengoak kezka agertu du, hiesak behera egin arren GIBakgaitza sortzen duen birusak, azken urteetan igo egin delako. Igoera motela izan da, baina aintzakotzat hartzeko modua. «Herritarrek badakite zeintzuk diren GIBarekin ez kutsatzeko hartu beharreko neurriak, eta aurten beste 192 kasu izan ditugu». Hiesak, urtero, 40 bat lagun hiltzen ditu, eta hurrengo urteetan kopuru horrek bere horretan jarraituko duela iragarri dute Jaurlaritzako Osasun Saileko arduradunek.

GIBarekin kutsatutako kasu berrien herenaren diagnostikoa, bestalde, «oso berandu» egiten dela ondorioztatu du Eusko Jaurlaritzak, egindako azterketetan. Horrek gaixoaren osasunean kalte larriak ditu, diagnostiko ugari gaitza «agertzen ari denean» egiten direlako. Gainera, diagnostikoa berandu egiteak esan nahi du aurretik ez direla hartu beharreko neurriak hartzen eta birusa hedatu egiten dela.

Harreman berriak, arrisku
Ikerketak plazaratutako datuak kontuan hartuta, Eusko Jaurlaritzak bi asteko kanpaina abian jarri du, GIB birusak sexu harremanen bidez sortzen dituen kutsadurak -kasuen %75- saihesteko. Kanpainaren leloa Harreman berri bat hastera bazoaz, ez zaitez arriskuan jarri. Hiesaren froga egin ezazu da. «GIBaren aurrean arrisku handiagoa egon daiteke bikote berri batekin sexu harremanak hasterakoan». Bengoak adierazi duen moduan, harreman berri bat hasterakoan, «zaila» egin daiteke bikotekideari sexu osasunari buruz galdetzea eta horrek arriskua handi dezake. Gainera, herritarrek «GIBa oso urruneko arazotzat» hartzen dutela gogorarazi du Osasun sailburuak.

Kanpainaren helburua «helduak GIBaren froga egitera bultzatzea» da, batez ere helduek bikote berri batekin sexu harremanak hasten dituztenean. Karteletan, sexu harremanak askotarikoak izaten direla agerian utzi nahi izan dute kanpainaren sustatzaileek, harreman heterosexual eta homosexualak grafikoki irudikatuz. «Oso garrantzitsua iruditu zaigu, batez ere GIBak gizonezkoen arteko sexu harremanetan duen eragina kontuan hartuta».

Otsailean jarri zituzten EAEn GIB birusaren analisiak egiteko test bizkorrak botiketan. Euskadiko Farmazialarien Kontseiluaren arabera, urriaren bukaera arte 2.400 azterketa egin dira, eta 19 positibo atzeman dira. 20 farmazia parte hartzen ari dira egitasmoan. Katalunian ere abian dago egitasmoa, eta arduradunen arabera, Europan interesa sortu du.

> Berria: Hiesa > OIARTZUN: GAUR BENEDIKTO XVIAK PRESERBATIBOAZ EGIN DITUEN AZALPENEN INGURUAN UDAL OSOKO OHIKO BATZARRALDIAN

• Oiartzun: Udal Osoko Ohiko Batzarraldia egingo da gaur
• El Diario Vasco, 2009-11-25

Gaur arratsaldeko 19:00etan, Oiartzungo Udaletxeko Areto Nagusian, Udal Osoko Ohiko Batzarraldia egingo da, besteak beste, ondoren adierazten den gai zerrendaren baitan: Geldialdi orokorra nekazaritzan eta manifestazioa Madrilen lemapean EHNE-k aurkeztutako mozioa, Benedikto XVIak preserbatiboaz egin dituen azalpenen inguruan Ehgamek aurkeztutako mozioa eta 'Espainiar estatuaren azken eraso errepresiboa'ren aurrean aurkeztutako mozioa. Kontratazio mahai iraunkorraren kideak izendatu eta argitaratzeko proposamena. Datuen Babesaren inguruan Jardunbide Egokien Eskuliburuaren edukiei buruzko proposamena. Sententzia bati kasaziozko errekurtsoa jartzeko akordioa berresteko proposamena. Gipuzkoako Parketxe Sarea GPS Fundazioa eratzeko proposamena eta Gipuzkoako Taxisten Elkarteak 2010erako tarifen proposamena. Hauek dira gaurko batzarrean jorratuko diren gaietako batzuk.

> Berria: Hiesa > HIESARI AURREA HARTZEKO "FUNTSEZKO ERREMINTA" BILAKATU DA PROBA AZKARRA

• Hiesari aurrea hartzeko «funtsezko erreminta» bilakatu da proba azkarra
• Berehalakoa, anonimoa eta doakoa, horrelakoa da hiesari aurrea hartzeko «funtsezko erreminta» bihurtu den proba azkarra. Minutu gutxitan burutzen den proba honek, besteren artean, infekzioaren transmisio arriskua ekiditea edota diagnostikoa ahalik eta azkarren lortzea ditu helburu.
• Gara, 2009-10-21 # Zuriñe Etxeberrria

Orain dela hainbat urtetatik hona, Sidalava Arabako hiesaren kontrako batzordeak Giza Immunoeskasiaren Birusa (GIB) detektatzeko probak egiten ditu herritarren artean urriaren 20an. Helburua bikoitza da: birusaren egoera serologikoa ezagutzea eta transmisioaren arriskua ekiditea.

Orain dela bi urtetik dago Gasteizen hiesaren proba azkarra egiteko aukera; hain zuzen ere, San Frantzisko kaleko bigarren zenbakian, Sidalava batzordearen egoitzan. Proba egiteko lehendabizi ziztada txiki bat ematen zaio interesatuari, odol tantatxo bat hartzeko. Behin odol tanta hartuta, kartoi berezi batean jarri eta erreakzioa eragiten duen likido bat botatzen zaio. Emakumeek haurdun ote gauden jakiteko egiten ditugun proben oso antzekoa da.

Minutu batzuen buruan, emaitza izango dugu; proba egiteko erabilitako kartoian marra batzuk azalduko dira. Lehen marrak Giza Immunoeskasiaren Birusa dugula adieraziko luke; bigarrenak, berriz, proba bera baliozkotzat hartzeko balio du. Hau da, emaitza positiboa edo negatiboa izan, bigarren marra beti agertu behar da. Agertu ezean, proba ez da baliagarria izango eta prozesu osoa errepikatu beharko da.

Birusak positibo ematen duen bakoitzean Sidalavak protokolo bera jarraitzen du: Txagorritxuko ospitalearekin kontaktuan jarri eta bertara gerturatzen dira emaitza baieztatzeko. Berriz positibo emanez gero, tratamenduarekin hasi beharko litzateke. Emaitza positiboa denean, Arabako batzorde hau gaixoaren jarraipena egiten saiatzen da, etorkizunean izan ditzakeen beharretan laguntza emateko.

Batzordeko kide den Txerra Bolinagak azaldu zigunez, «probako emaitza negatiboa denean, %100ean da fidagarria; positiboa denean, ordea, %99an». Izan ere, Bolinagak adierazi zigunez, birusa dugun edo ez erabat ziurtatzeko denbora tarte bat beharrezkoa da -epe horri «leiho garaia» deitzen zaio-. Birusa hartu eta hiru hilabete pasa arte ezinezkoa da gaixotasuna detektatzea, «horrek suposatzen duen ezinegonarekin». Ezinegona GIBa dugun ez dakigulako eta, gainera, beste bati transmititu diezaiogulako.

Kasu gehiago azken urtean
Arabako hiesaren kontrako batzordean 80 pertsona inguruk egiten dute lan guztira; prebentzio arloan buru-belarri aritzen direnak, berriz, bost dira. Infekzio kopuruak izandako igoera dela-eta «kezkatuta» daude batzordean, izan ere, hiesaren prebentzio eta kontrolerako EAEko planeko datuen arabera, 2007tik 2008ra 173tik 199ra igo zen proban positibo emandako pertsona kopurua. Hori bai, baliteke horren arrazoia gero eta proba gehiago egiten direla izatea ere.

Aurtengo datuei dagokienez, urtarrila eta iraila bitartean 355 pertsona izan ziren Arabako batzordearen egoitzan informazio eske. Guztira 350 proba egin zituzten -bost kasutan praktika arriskutsurik ez zenez egon proba ez egitea erabaki zuten-, eta horietarik pertsona bakarrak eman zuen positibo. Proba egin zuten gehienak gizonak ziren, nahiz eta 143 emakume ere gerturatu ziren, baita beste bost emakume transexual ere. Proba egiteko arrazoi nagusia sexu harremanak izaterakoan preserbatiboa apurtzea edo hori ez erabiltzea izan zen. Proba egin zutenen erdia baino gehiago ziren gasteiztarrak.

Proba anonimoa, doakoa eta berehalakoa izatea oso baliagarria da gero eta jende gehiagok egin dezan. Eta noski, bide batez, birusa transmititzea ekiditeko.

> Elkarrizketa: Percy Fernandez > "HEMEN, INTERNETEN ERABILTZAILEEK KONFIDANTZA GUTXIAGO IZATEN DUTE"

• «Hemen, Interneten erabiltzaileek konfiantza gutxiago izaten dute»
• Percy Fernandez • Psikologoa: Gizonekin sexu harremanak izateko Internet erabiltzen duten gizonen ohiturak ikertu ditu Percy Fernandezek 'Intersex2006' azterketan. Atzo aurkeztu zituen ondorioak Donostian.
• Berria, 2009-02-20 # Mikel Peruarena. • Donostia

«Internet, berez ez da arriskutsua», zehaztu du Percy Fernandez psikologoak (Lima, Peru, 1972). Baina sarean gizonekin sexua bilatzen duten gizonentzat arrisku gehiago egon daitezkeela ohartarazi du. InterSex2006 ikerketa gidatu du Fernandezek; gizonekin sexu harremanak dituzten gizonen Internet ohiturak aztertu ditu, eta sarean ere prebentzioa bultzatzeko beharra dagoela nabarmendu du. Internetek hazten jarraituko baitu: «Errazagoa, azkarragoa eta erosoagoa da».

Nola hasi zinen ikerketa hau egiten?
Nik egina nuen azterketa bat, gizon homosexual eta bisexualen praktika arriskutsuei buruz, beste herrialde batzuetan -AEBetan, Kanadan eta Ingalaterran, adibidez- agertu zelako praktika horien gorakada eta, ondorioz, sexu bidezko gaitzak harrapatzeko arrisku handiagoa. Egin nituen elkarrizketetan, gizon gehienek esan zuten Internet erabiltzen zutela sexu harremanak bilatzeko. Eta jakin-mina sortu zitzaidan, Internetek zer eragin izan zezakeen praktika arriskutsuen hedatzean.

Internetek aldaketa handia ekarri du harremanak egiteko moduan?
Begibistakoa da. Internetek bizitza sozialean eragina du, eta bereziki gizonekin sexu harremanak dituzten gizonen artean. Nik ez dut aurkitu ikerketarik, jakiteko biztanleria heterosexualean eragin bera duen Internetek, sexua aurkitzeko orduan. Baina gay batentzat aski da Interneten solasgune batean sartzea, eta bost minutura aukera izan dezake gizon batekin sexua egiteko gelditzeko.

Ikerketa egin ostean, arriskuak handiagoak direla ondoriozta liteke?
Oro har, ez da aurkitu praktika arriskutsuetan alde handirik, baina aurkitu ditugu beste aldagai batzuk. Adibidez, Interneten erabiltzaileen artean, azken urtean sexu bidezko gaitzen bat eduki duen jende gehiago dago, eta drogaren kontsumoa handiagoa da. Babestu gabeko sexu harremanen eta droga kontsumoaren arteko harreman handia ere nabaritu dugu. Eta jende gehiago dagoela hiesaren probak egin ez dituena. Aldagai horiek pentsarazi digute arrisku gehiago dutela Interneten sexua bilatzen duten gizonek.

Internet bidez zitak egiten dituztenen artean erlaxazio handiagoa dagoela esan duzue aurkezpenean...
Kontua da konfiantza sortzen dela. Interneten sartu, solasean hasi... Eta zitara zoaz konfiantza batekin, pentsatuz pertsona hori sano dagoela, ezagutzen duzula.

Bartzelonan, Madrilen, Bilbon eta Donostian egin duzue ikerketa. Aurkitu duzue ezberdintasunik?
Hiri bakoitzak baditu bere ezaugarriak. Bartzelonak antza gehiago du beste herrialdeekin; Internet arrisku faktore izan liteke han. Madrilen, sexu bikotekideak aurkitzeko orduan, ez du hainbesteko pisua Internetek. Euskal Herrian ere ez, Internetek ez ditu baztertu giroko lokalak. 2006ko ikerketa da; ordutik aldatuko ziren gauzak seguruenik, baina.

Bilbon eta Donostian egindako azterketak ere baditu berezitasunak...
Bai, adibidez, sexu bikotekide gutxiago egotea. Babesik gabeko sexu praktika gutxiago ere bai, Madrilen eta Bartzelonan baino. Eta uzkitik sartzeko praktika gutxiago daude. Hemengo gizon askorentzat uzkitik sartzea ez da hain erakargarri edo atsegina. Nik uste, hemen, alderantziz gertatzen direla gauza batzuk: hemen Interneten erabiltzaileek konfiantza gutxiago izaten dute. Ez dakit, baina uste dut ezaugarri kulturalengatik izan litekeela.

• Homosexualek «sexu segurua» baztertu dutela ohartarazi du Gehituk
• Internet bidez sexua bilatzen duten gayen artean arriskuak ugaritzeko bidean direla uste du Stop Sidak

«Sexu segurua alde batera utzi du homosexualen kolektiboak». Koldobike Mujika eta Sergio Iñigez Gehituko kideek kezka agertu dute, gizonezko homosexualen artean praktika arriskutsuak ugaritzen ari direlakoan. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, gizon homosexualek hartu dituzte azken urteetako sifili kasuen %78 eta GIB giza immuno-eskasiaren birusaren kasuen %33. «Eredu izan ginen hiesa agertu zen lehen urteetan; identifikatu behar dugu zer gertatu den, zuzentzeko», adierazi du Iñigezek.

Internet, sexua eta gizonekin sexua duten gizonei buruzko jardunaldiak aurkeztu zituzten, atzo, Donostian, Mujikak eta Iñigezek. Haiekin egon zen Kati Zaragoza Stop Sida taldeko kudeatzailea, eta InterSex2006 txostenaren ondorioak aurkeztu zituen. Gizonekin sexu harremanak dituzten gizonen Internet ohiturak ikertu dituzte txosten horretan, eta inkestak egin dituzte Bartzelonan, Madrilen, Bilbon eta Donostian. Ikerketaren arabera, Bilbon eta Donostian, gizonek gutxiago erabiltzen dute Internet beste gizonekin sexu harremanak izateko. Babestu gabeko sexu harreman gutxiago izaten dituzte, eta, ondorioz, GIBdun gutxiago dago. Hala ere, Zaragozak nabarmendu du harremanetarako Internet erabiltzen duten gay guzien ia erdiek ez dutela inoiz GIB probarik egin.

«Internet harremanak egiteko esparrua berria da, eta sexu osasuna bultzatu behar dugu esparru horretan», Zaragozaren esanetan. Internetek ez duela arrisku gehiago edo gutxiago azaldu du, baina sexu praktika babestuen eta prebentzioaren beharra oroitarazi ditu: «Ez da datu esanguratsua, baina joera da Internet bidezko harremanetan sexu seguru gutxiago izatea».

> Komunikatuak: CESIDA > GIB+ DUINTASUNA, ELKARTASUNA ETA KONPROMISOA

• GIB+ DUINTASUNA, ELKARTASUNA ETA KONPROMISOA
• Hiesak/GIBak jotako pertsonen Oinarrizko Eskubideekiko Duintasuna, Elkartasuna eta Konpromisoaren alde
• EHGAM-DOK, 2007-12-01 # CESIDA

Hiesaren Mundu Eguna berriro ospatuko dugu; 25 milioi pertsona baino gehiago hil eta 40 milioi pertsonari baino gehiagori eragiten dien 26 urte luzeko pandemia baten historia da, garatzeko bidean dauden herrialdeen errealitate sozial eta demografikoa bereziki eraldatu duena.

Tratamenduetan izandako aurrerapausoak mugarri bat dira mendebaldeko gizartean, horren froga dira bizi-kalitate eta bizi-iraupen handiagoak eta gaixotasunaren garapenaren atzerapena osasun artapen eta eskuragarritasun egokiak dauden lekuetan. Paradoxikoki, tratamendu hauek eskuratzeko ezintasunak handiagotzen du lehen munduko eta hirugarren munduko gizarteen arteko ezberdintasuna. Hiesak Saharaz hegoaldeko Afrikako herrialdeetako bizi-itxaropenari eragiten dio, bertan biztanleriaren % 20 inguru kutsatuta baitago. Hiesaren ondorioz gertatzen diren 10 heriotzatik 7 lurralde honetan gertatzen dira, bertan tratamendua behar duten 5 pertsonatik batek bakarrik jasotzen duelako.

Tratamenduei esker hilkortasuna gutxitu dela egia bada ere, estatuan urtero 3.500 infekzio berri baino gehiago ematen direla kalkulatzen da, eta sexu bidezko transmisiozko infekzioak gora egiten dute, sexu jarduera seguruei buruzko adierazle kezkagarri bat. Urtean GIBa duten 1.500 pertsona inguru hiltzen dira, kausa nagusia hutsegite hepatikoa izanik. Hau gertatzen da kolektibo honek pairatzen duen C hepatitisaren birusaren infekzio tasa altuagatik eta hepatitis horrek duen garapen okerragoagatik.

Egungo egoerari, eta guztion harridurarako, diskriminazioak eta gaitzespenak jarraitzen dutela adierazten duten ikerketak gehitzen zaizkio. Gaixotasun honi buruz nabarmentzeko ezaugarririk baldin badago, berarekin daramatzan estigma eta aurreiritzia dira, neskato eta mutiko, emakume eta gizonen arteko diskriminazio sistematikoa sorraraziz.

Honek ezkutatzea sortzen du, eta pertsonen osasun egoerari negatiboki eragiten dio. Aurreiritziak eta beldurrak diagnosiaren atzerapenean ezinbestean eragin dezakete, eta infekzioaren hedapena ahalbidetzen dute. Ikasgaia ez da berria, mendeak dauzka, baina badirudi ez dugula gure iraganetik ikasten. Oro har, ageriko agertu diren pertsonen esperientzia positiboa izan da, eta honek adore handia eskatzen duen beharrezko gizarte aldaketa sustatzen du.

Tamalez, GIBaren eramaile izateak arazo larria izaten jarraitzen du lana lortzeko, askatasunez batetik bestera ibiltzeko, etxebizitza duina eta baliabide publikoak eskuratzeko, egoera are larriagotzen da arraza, jatorria, sexua edo bizimodua direla-eta egoera ahulagoan dauden pertsonak badira. Etorkinek, homosexualek, transexualek, presoek edo prostituzioan aritzen direnek, drogazaleek, pobreziaren menpe daudenek holako egoerak bizitzen dituzte.

Diskriminazio egoerak oraindik larriagoak dira emakumeen kasuan; GIBaren emakumezko eramailea izateak estigmatizazio, baztertze eta diskriminazio espezifiko egoerak piztu ditzake.

Nahiz azken urteotan eta GIB/Hies arloan Administrazio Publikoen laguntza ekonomikoa gehitu eta ekintza zehatzak hastea edo jarraitzea ahalbidetu, argi eta garbi dago oraindik ez dela nahikoa. Beharrezkoa da hura gehitzea, baita beharrezko bitartekoak sortzea edo berraztertzea ere, norabide honetako politikak eraginkorragoak eta espezifikoagoak izan daitezen gizartearen aurrean gaixotasunaren normalizazioa bideratzerakoan, GIBa duten pertsonek tratu ezberdinik ez jasateko, nahi den eta justizia sozialari begira beharrezkoa den gizarte aldaketa burutzen ezinbestean laguntzeko.

Egoera honek gizarteari eta bere arduradun politikoei mezu bat bidaltzeko eskatzen digu, non zera aldarrikatzen dugun:

1. Osasunerako Heziketa eta Heziketa Afektibo-Sexuala eskola arloan Prebentzioko lehentasun gisa. Hezkuntza aldaketarako oinarrizko tresna da, hala nola, aurreiritziak desegiteko.
2. Ezberdintasunik gabeko osasun artapenerako eskubidea, eta horretarako Osasun Sistemaren Kohesiorako Legea eraginkorra izatea, emakume eta gizon bakoitzaren beharrei egokitua, bizi den tokian bizi dela, emakumeen berezitasunetan eta baldintza berdintasunean arreta espezializatua jasotzeko euren eskubidean arreta jartzea; organo solidoen transplante beharra duten GIBdunek edota hepatitisaren birusak ere jota daudenek edozein hiritarrek bezala eskuragarri izan dezatela eta ezarritako protokoloak betetzea; GIBdunen aitatasun eta amatasun eskubidea eta laguntza bidezko ugalketarako eskubidea; lipodistrofia edo lipoatrofia kasuetarako kirurgia konpontzailea berdintasunez behar dutenei ailegatu dakien beharrezko mekanismoak eskuratzea eta eskaintzea.
3. GIBa duten presontzat baldintza berdintasuna berariazko artapena jasotzerakoan: askatasuna ez edukitzeak ezin dio Osasun Sistema eskura izateko eskubideari kalte egin, gainera, euren gizarte edo osasun egoerak hala eskatzen badu, Kotizazio Gabeko Pentsioen prestazioak edo Gizarteratzeko Gutxieneko Errenta jasotzeko eskubidea errespetatu behar zaie.
4. GIBa duten pertsonek lan egiteko eskubidea eta trebakuntza duina jasotzeko eskubidea daukate, euren behar eta interesei egokitua, euren egoeragatik estigmatizatuak eta baztertuak izan gabe. Horretarako, GIBak eragindako infekzioaren kalifikazioa aldatzea eskatzen dugu, “infekzio kutsakortzat” hartzetik “infekzio hedakortzat" hartzera igaro dadin. Hizkuntzari eta hitzei ematen diegun erabilera ez da hutsala, eta “infekzio kutsakorra” bezalako terminoen erabilerak oraindik gizarte artapeneko baliabideen eskuragarritasuna ukatzen du, oinarrizko eskubideak ageri-agerian eta behin eta berriro urratuz.
5. Etorkinei bideraturiko politiken hobekuntza eta berrikuspena, prebentzio eta artapen arloan sartzea zaila duen kolektibotzat jotzen da, euren beharrak eta lehentasunak gehiago ezagutzen saiatzea eta protagonista diren ekintzetan hasieratik partaide egitea.
6. Sentsibilizazio eta prebentzio publizitate-kanpainak sustatzea, gizarteari masiboki eragiten dioten beste gaixotasun batzuetan bezain sendoak eta aldizkakoak, arlo honetan lan egiten dugun erakundeak kontutan hartuta. Antzemandako bazterkeria soziala errotik ateratzen saiatzeko ekintza oso garrantzitsua litzatekeela uste dugu.
7. Gaurkoa bezalako egun batean ez ditugu leku kaltetuenak ahazten, hots, pandemiak triskantzak egiten dituen lekuak eta osasun zerbitzuak eta tratamenduak eskuratzeak, kasu batzuetan, kimera bat izaten jarraitzen duen lekuak. Herrialde hauen alde Administrazio Publikoek egiten duten lana babesten dugu, eta ahaztu ez dadin saiatzen gara.
8. GIBak eragindako infekzioaren diagnosi goiztiarra sustatzeko garrantzia adierazten dugu, tratamenduen eskuragarritasuna errazteko modua delako eta nork bere prebentzio estrategia eraginkorrak garatzea ahalbidetzeko tresna delako. Era berean, giza papilomako birusaren diagnosi goiztiarraren eskuragarritasuna ahalbidetzeko garrantzia azpimarratzen dugu, bai emakumeentzat, bai gizonentzat.
9. Alderdi politiko guztiei, Estatuko, Autonomiako eta Tokian Tokiko Administrazio Publikoen arduradunei, ezberdintasun ideologikoen gainetik euren ahaleginak batzeko eskatzen diegu, euren lan plangintzetan estigma eta bazterkeria errotik ateratzeko estrategia zehatzak jorratu ditzatela eta GIB/Hiesak jotako pertsonentzako tratu egokiaren alde lan egin dezatela lan mundua eta osasuna bezalako arloetan, hauetan halako jarrerak gehiago islatzen baitira.

GIBdunen oinarrizko eskubideen babes eta prebentziorako herritar mugimenduaren lidergoa aldarrikatuz bukatzen dugu agiri hau, 2007ko kanpainan ONUSIDAk ezarritakoaren ildotik. GIB/Hiesaren arloan lan egiten dugun erakundeak prest gaude GIBdunentzat mesedegarria den lanarekin jarraitzeko, baita Duintasun, Elkartasun eta Konpromiso handiagoak aldarrikatzeko ere.

“GIBaren izurritetik jaso dugun ikasbide nagusienetariko bat da ezin dugula espero pertsonek, nahiz eta GIBa zabaltzeko moduak ezagutu, euren jokabiderik intimoena aldatzea euren burua eta besteak GIBetik babesteko. Era berean, ezin dugu espero GIBak jotako pertsonak duintasun, erruki edo errespetuz tratatuak izatea. Orain badakigu gehienbat alderantzizkoa dela, pertsonak trebatu eta lagundu behar ditugula izurritearen testuinguruan, bai birus bitarteko infekziotik edo berari lotutako estigma eta bazterkeriatik, bai Hiesari loturiko gaixotasun bat pairatzeko ondorio larrietatik euren burua eta besteak babestu ahal izan ditzaten.” Peter Piot Doktorea, ONUSIDAko Zuzendari Exekutiboa, 2006ko uztaila.