> Iritzia: Rikardo Arregi > TRANSFOBIA

• Transfobia
• Deia, 2009-06-17 # Rikardo Arregi

Batzuek erraz galtzen dute lana; langabeziarako bidea autopista zabala eta doanekoa zaie, abiadura handiko trena. Batzuen-tzat lan erregulazio bat izatea ere loteria desiragarria izango litzateke. Maria Jesús Lastrak sei hilabeterako sinatu zuen lan kontratua baina hiru ordu iraun lanean: goizeko hamaiketatik ordu biak arte. Sukaldean laguntzeko zegoen Gasteizen Alde Zaharreko ogitarteko denda batean baina nagusia konturatu omen zen Maria Jesús Lastra transexuala zela (ez galdetu nola) eta bere onerako kaleratu zuen. Bere onerako, bai, bere onerako, inolako asmo txarrik gabe. Nagusiak ez zuen arazorik transexualekin (guztiok gara oso toleranteak, ezta?), baina kontuan harturik Alde Zaharrean gazte mozkor asko dabilela asteburuetan deliberatu zuen hobe zela langileari arazo gehiegi ez ematea eta lan gabe utzi. Bihotz oneko gizona, zalantzarik gabe. Lan Ikuskaritzan salaketak daude, EHGAM-Arabak mobilizazioak antolatu ditu. Ez dakit, lerrook idazten ditudan bitartean, zer aterabidea izango duen arazoak baina bi gogoeta etortzen zaizkit burura oraintxe bertan, transfobia gaitzetsi eta salatzeaz gainera.

Lehendabizikoa enpresaburu, enplegatzaile edo nagusiei buruzkoa: nekatzen nau, nazkatzen nau, entzuteak behin eta berriz pertsona horien laudorio etengabea; badirudi negozioak baino karitatezko festak antolatzen dabiltzala eta egoera ekonomiko txarra sufritu, beraiek sufritzen dutela batez ere.

Bigarrena da gay, lesbiana eta transexualen mugimendu askotan nagusitzen ari den joera normalizatzaile eta lasaigarria, ezin ulertuzkoa dena bazterkeria kasuak eguneroko ogia ditugunean oraindik. Asteon bertan irakurri dut egunkari batean Benidormeko udalak (PP) eta Alikanteko diputazioak (PP) gay turismoa bultzatu nahi dutela gayak "bakezale eta lasaiak" direlako. Agian (agian ez, seguru) hasi-hasierako mugimenduetan zegoen probokazio puntu hura berreskuratu beharko genuke guztiok eta irribarretsu, zintzo eta jatorrak izateari utzi. Aspertu gehiegi dago munduan aspertu gehiago gehitzeko.

> Iritzia: Rikardo Arregi > ATEISMOA

• Ateismoa
• Deia, 2009-01-05 # Rikardo Arregi

Bartzelonako autobus batzuetan, Londreseko eta Erresuma Batuko beste hirietan bezala orain dela gutxi, ateismoaren aldeko iragarkiak jarriko dituzte, zenbait talde ateok ordainduta: "Ziur asko jainkorik ez da existitzen. Utzi kezkak alde batera eta goza ezazu bizitza".

Gustatuko litzaidake niri hemengo autobusetan horrelakorik ikustea, baina uste dut gure Basque Country moderno eta aurrerakoi hau ez dagoela oraindik prestaturik gauza horietarako: hemen oraindik sineskeriek martiriak ekoizten dituzte egunero; hemen elizak, tenpluak eta meskitak barra-barra eraikitzen dira; hemen bonbak jartzen dira traszendentzia baten izenean. Bartzelonako artzapezpiku katoliko erromako bat eta iman musulman bat berehala batu dira haien ipuinen defentsan, eta ez dira falta betiko ahots mengelak espiritualitate are mengelagoa aldarrikatzen.

Fededunak ez dira konturatzen zer nolako matraka ematen duten egunero; azken aste hauetan, eguberriak direla eta, matraka jasangaitza izan da. Normalean gehiengoa ez da konturatzen ematen duen matrakaz. Kexatzen dira ekainaren 28an marikez, lesbianez eta transexualez betetzen direlako kaleak, inoiz ez katoliko erromakoek kaleak, plazak eta mendiak betetzen dituztenean haien sinbolo eta oihuekin.

Tradizioa aipatzen dute horrelakoetan eta ahantzi ateismoa mendebaldean haien ipuinak baino zaharragoa dela. Haien sentsibilitate mindua aterako dute plazara eta ahantziko dute betiko moduan besteok jasan behar ditugun irain egunerokoak.

Haiek ere bizitza gozatzen dutela esango dute. Ez dut uste. Haien ideiek heriotza dute oinarri eta helburu. Bizitza apalagoa da, eta laburregia hain ergelki galtzeko.

> Iritzia: Josu Torre > IKUSEZINA

• Ikusezina
• Deia, 2008-11-20 # Josu Torre

Barandiaran jaunarekin afaltzeko izan nuen lehen eta aukera bakarrean 84 urteko gizon kementsu baten aurrean nengoela jakin nuen, aspaldi ordea, Galeria del Libro dendan sari bat hartu ondoren gurekin elkartu zen bertan gau luze eta aberasgarri batetan. Espeleologo bizkaitar batzuk nola halako haitzulo bat kausitu omen zutela Karrantza aldean aipatu zioten ataundar jakintsuari. Ezaugarri ba-tzuz erantzuna entzun ondoren, honako hau esan zien satorren munduan jarduten zuten gazteei: "Ea halako baten zuekin lurperatzen naizen bertatik bertara ikuskatzeko". Ez dakit promes edo hitza bete zuenetz baino asmoak berak zerbait adierazten du.

Nere buruari galdezka ari naz zertara ote datorren duela 36 urteko kontua edo jadanik duela 17 urte betiko joan zitzaigun apaiz eta antropologo maitagarria. Aipatu gauaz geroztik ez naiz behin ere aurrez aurre izan Joxemielekin baina bai ordea milaka aldiz bere irudia ikusi hedabide orotan. Eta hura, ez besterik, etorri zait gogora aurtengo Durangoko LD Azoka iragartzen duen afixa ikusi dudanean. Badira txapel janzkera moeta oso bereziak, Iparragirre, Sabino Arana edo edozein reketerena baina aipatu hori, ia zalantza gabe, Barandiaran zenarena da. Gerora, gaur berton, liburu baten ikuskatu dut baieztatzeko eta horrela deritzat. Ezohiko edo arraro xamar iruditzen zaizkio halako en-tzungailuak esekita, baina txapelaren azpi eta betaurrekoen atzeko ikusezina -hala behar 1991.ean hil zelako- Joxemiel Barandiaran da. Fijatu zaitezte!, bera da! Edo beste edonor, erabat gaurkotua. Pentsa! Landakon izango diran milaka eta milaka diska eta liburu eta Ikusezina mp3 batekin konforma daitekela dirudi edo pendrive batetik haratago skydrive batekin. Karteleko ikusezina oso modernoa da eta genero jakinik ere ez zaio nabaritzen.