2008/08/29

> Berria: Indarkeria > NAFARROA: SARRIGURENEN LABANAZ ZAURITUTAKO EMAKUMEAREN SENARRAREN BILA DABIL POLIZIA, ERASOTZAILEA DELAKOAN

  • Sarrigurenen labanaz zauritutako emakumearen senarraren bila dabil Polizia, erasotzailea delakoan
  • 45 urteko andrea oso larri dago Nafarroak Ospitalean. Etxean gertatu da erasoa, eta Foruzaingoaren arabera ihes eginda dago.
  • Berria, 2008-08-29

Sarrigurenen (Nafarroa) emakume bat laban batez larri zauritu dute gaur goizean. Erasotzailea haren senarra dela uste du Foruzaingoak, eta haren bila dabil. Emakumea Nafarroako Ospitalera eraman dute oso larri. Bularrean, bizkarrean eta aurpegian ditu laban zauriak.


Nafarroako Gobernuak emandako azalpenen arabera, goizeko zortzi eta erdiak inguruan 45 urteko emakumea etxeko leihora atera da Sarrigurengo Urederra kalean, eta oihuka laguntza eskatzeari ekin dio. Lekukoen arabera, odoletan zegoen andrea. Hain zuzen ere, gertatutakoaren berri eman diote Sos Nafarroari bizilagunek, eta Eguesibarko udaltzainak eta Foruzaingoa bidali dituzte bertara. Labankadaz zaurituta aurkitu dute emakumea.


56 urteko senarrak, berriz, ihes egin du Ford Fiesta txuri batean. Hain zuzen ere, haren bila dabiltza Foruzaingoa, Espainiako Polizia eta Guardia Zibila, erasotzailea delakoan.


Senar-emazte horiek hiru seme-alabaren guraso dira. Bizilagun batzuk aipatu dute duela gutxi gizonarengandik banatzeko asmoa adierazi ziela emakumeak.

2008/08/27

> Berria: Berdintasuna > AURRENEKO ALDIZ BADIAN

  • Aurreneko aldiz badian
  • Zortzi traineru ariko dira emakumezkoen Kontxako Banderan, irailaren 13an jokatuko den kanporaketan
  • Berria, 2008-08-27

Irailaren 13an jokatuko da kanporaketa zortzi trainerurekin, eta irailaren 14an estropada nagusia bezperan sailkatu diren lau onenekin. Zehaztuta dago. Jokatu egingo da. Aurreneko aldiz, emakumezkoen Kontxako Bandera antolatu da, eta atzo egin zen Donostian Banderaren aurkezpena. Antolatzaileak izan ziren bertan, bai eta parte hartuko duten taldeetako ordezkari eta arraunlariak ere. Gipuzkoakoak dira hiru talde (Hondarribia, Zumaia-Getaria eta Tolosa), Bizkaikoa bakarra (Arkoteren izenean Bizkaiko selekzioa), Kataluniako bi (Badalona eta Colera), Kantabriakoa beste bat (Astillero), eta Galiziakoa beste bat (Galiziako selekzioa).


«Kantauriko estropadarik garrantzitsuena, hain zuzen, tradizioa gizarte gero eta berdinago batera molda daitekeelako eta moldatu behar delako adibide da», esan zuen atzoko aurkezpenean Donostiako berdintasunerako zinegotzi Ainhoa Beolak. Odon Elorza alkatea, Ramon Etxezarreta Kultura delegatua, Jon Lasa Kiroletako zinegotzia eta Iñaki Galdos Gipuzkoako Kiroletako Diputatua ere aurkezpenean izan ziren, parte hartuko duten taldeetako ordezkariekin batera. Hasiera batean parte-hartzea «testigantza hutsa» izango zela eta ez zutela traineru askorik espero esan zuen Etxezarretak, baina azkenean lehiaketak parte-hartze oparoa izango duela azpimarratu zuen ondoren, eta Mediterraneoko taldeen jarduna nabarmendu.


2.778 metroko ibilbidea osatu beharko dute parte-hartzaileek Kontxan (1,5 itsas milia), eta ziaboga bakarra hartu. Irailaren 13ko kanporaketa 18:00etan jokatuko da, eta igandeko ohorezko txanda 11:00etan -gizonezkoen estropada baino ordubete lehenago-. Traineru irabazleak Kontxako Bandera eskuratuko du, «gizonezkoek jasotzen dutenaren berdina, baina emakumezkoena dela dioena», eta 6.200 euroko dirusaria -bigarrenak 4.000 eta hirugarrenak 3.200-. Ainhoa Beola berdintasun zinegotziak nabarmendu zuen 1879tik gizonezkoek baino ez dutela parte hartu «arraunaren olinpiadan», eta beharrezko urratsaegin zela: «Ateak ireki behar ditugu, kirol ekitaldi eta ekintzetan gero eta emakume gehiagok parte har dezaten, eta gizonezkoen oihartzun berbera izan dezaten».

2008/08/21

> Iritzia: Laura Mintegi > EMAKUME ERAILAK, BAKARDADEA ETA LOTSA

  • Emakume erailak, bakardadea eta lotsa
  • Gara, 2008-08-21 # Laura Mintegi · Idazlea

Latza zaie, umilagarria, emakumeak modu autonomoan bizi nahi izatea; autonomoa ekonomikoki (gero eta onartuagoa) eta autonomoa afektuen arloan. Orduan sentitzen du inpotentzia gizonezko ahulak


Bikotekidea erail eta, ondoren, norberaren burua akabatzea potentzia zantzua da. «Ez badu nirekin egon nahi, tira, ez da egongo, baina beste inorekin ere ez. Niretzat ez bada, ez da izango inorentzat».


Bikotekidea behar duelako erailtzen du gizonezkoak emakumea. Haren beharrizana sentitzen duelako. Ez du erailtzen maite duelako, baizik eta nahi duelako. Posesio nahia da, eta sentimendu hori hurbilago dago apetatik maitasunetik baino. Gizonezko bortxatzaileak bortxaketa eta indarkeria behar ditu bera nor den jakiteko. Bere emakumea gabe ez delako ezer, ez delako inor.


Maitatzeak berekin dakar maitearen zoriontasuna nahi izatea. Pertsona posesiboak, ordea, ez du gogoan maitearen zoriontasuna. Tratu txarrak ematen dituenak ez du aintzat bikotekidea pozik bizi den ala ez. Bere beharrizanak bete nahi ditu, egozentrikoa da, eta oso intsegurua da, batez ere intsegurua. Emakumea behar du, ispilua behar duen moduan, nor den jakiteko.


Gizon intsegurua hautsi egiten da emaztearekiko harremana hausten denean. Emazteak alde egiteak kolokan jartzen du bere izaera. Bere ahulezia ikusten du eta hortik datorkio indarkeriaren beharra. Nahiago du emaztea ez existitzea berarengandik aparte bizitzea baino. Ez du permitituko «berea» dena autonomoa izatea.


Gizon hauentzat mingarriena ez da, ordea, emakumeak bikotekide berria topatzea. Nahiago lukete ordezkatua izan eta beste gizon batek hartzea beren lekua, emakumeak esatea baino bakarrik egon nahi duela, ez duela inoren bikotekidea izan nahi. Latza zaie, umiliagarria, emakumeak modu autonomoan bizi nahi izatea; autonomoa ekonomikoki (gero eta onartuagoa) eta autonomoa afektuen arloan. Orduan sentitzen du inpotentzia gizonezko ahulak. Hutsaren hurrengoa dela uste baitu.


Uste horrek egiten du ulergarri bere buruaz beste egitea emaztea erail ondoren. Zertarako bizi! Ezerk ez du zentzurik dagoeneko. Bakardadeari beldurra dio eta, posesioa galdu duenez, lotsa.


Bakardadea eta lotsa ere badaude emakume sumisoaren jarreran. Bakardadeari beldurra dionez, bikote txarra nahiago du bikoterik ez edukitzea baino. Lotsa ere badu, ez soilik agerian geldituko delako nolako tratua jasan duen etxean. Lotsa da, batez ere, jendeak jakingo duelako nolakoa den beraren gizona; ezin izango du, honezkero, haren portaera zuritu.


Beldurrak eta lotsak iraunarazi egiten dute aspaldi hautsi behar ziren bikoteak (eta miseria ekonomikoak, eta azpiegitura ezak, eta erlijio zanpatzaileek...). Beldurra, alternatiba ez delako oso erakargarria; nahiz eta gizonezkoak ezer gutxi aportatu bikoteari, simetria formala mantentzeko balio du. Lotsa, begi bistan geldituko direlako ordura arte etxeko lau hormetan baino gertatzen ez ziren ezintasunak, hitz latzak, isilune ankerrak, distirarik gabeko begiradak.


Banaketa porrota da, proiektuak huts egin duelako seinale, errakuntza baten zantzua. Beldurra eta lotsa sorrarazten ditu eta, batzuetan, heriotza.

> Berria: Indarkeria > ARABA: KARTZELARA BIDALI DU EPAILAK EZTIBALIZ ANGULOREN SENARRA

  • Kartzelara bidali du epaileak Estibaliz Anguloren senarra
  • Estabaliz Anguloren senar eta haren heriotzaren ustezko egile Cristobal Martinez Langraizeko kartzelan dago jada, ospitalean bost egun eman ostean. Mañuetako bizilagunaren heriotzaren aurkako protestak egiten jarraitzen duten bitartean, eraso sexista gehiagoren berri dago. Azken egunetan, gutxienez beste hamar emakumeei eraso egin diete.
  • Gara, 2008-08-21

Ospitalean lau egun eman ostean, astearte arratsaldean eraman zuten Langraizeko kartzelara Estibaliz Anguloren senar eta haren heriotzaren ustezko egile Cristobal Martinez.


Pasa den ostiralean topatu zuten 72 urteko emakumearen gorpua, bere etxean, hainbat labankada zituela. Haren alboan zegoen Martinez, antza, bere emaztea hil ostean bere burua zauritu zuena. Logroñoko San Pedro ospitalean egon da atxilotuta harrezkero, Polizia espainoleko agenteek zainduta. Epailearen aginduz, astearte arratsaldean eraman zuten bertatik espetxera bere emaztea hil izana egotzita.


Azken egunetan Mañuetako emakumearen heriotza salatzeko elkarretaratze ugari izan dira Euskal Herriko makina bat bazterretan. Salaketak salaketa, emakumeen aurkako erasoak errepikatu egin dira azken egunetan. Hain zuzen, asteartean bi lagun atxilotu zituen Ertzaintzak Gasteizen emakume bati sexu eraso egitea leporatuta. Lakuako Barne Sailak atzo aditzera eman zuenez, erasoa pasa den astelehen gauean gertatu zen Florida kalean.


Emakumea bi gizonekin zihoan kaletik baina horietako batek zelai batera joatera derrigortu, jo eta sexu erasoa egin zion. Beste gizona begira egon zen. Udaltzaingoari dei egin zion pertsona batek gertatu zena kontatuz eta bertaratu zirenean erasotzaileetako bat atxilotu zuten M.E., 24 urtekoa. Era berean, erasoa jasan zuen emakumea Santiago erietxera eraman zuten zauriak sendatzeko. Ertzaintzak beste erasotzailea, 28 urteko R.S., goizean atxilotu zuen, 9.30 aldera.


Aurretik lau alditan atxilotua
Ez da hori azken egunetako kasu bakarra izan, eta atzo bertan Nafarroako Gobernuak jakinarazi zuen azken egunetan sei gizon atxilotu dituztela eta beste hiru inputatu emakumeen aurkako indarkeria delituengatik. Asteartean 44 urteko gizon bat atxilo hartu zuten Cortesen bere bikoteak salatu ostean; lehendik ere indarkeria sexistagatik aurrekariak ditu.


Astelehenean, berriz, 37 urteko gizon bat atxilotu zuten Alesbesen, hain zuzen ere, indarkeria sexista eta aurretik zuen urruntze agindua urratzea egotzita. Erasoa jasandako emakumeak osasun zentrora joan behar izan zuen eragindako zauriak sendatzeko. Egun berean beste emakume bati ere eraso egin zioten Tuteran eta horrek ere osasun zentrora joan behar izan zuen zauriak sendatzeko. Gainera, honakoan ere, lehendik urruntzeko agindua zuen erasotzaileak, zehazki, lau aldiz atxilotu izan dute aurretik indarkeria sexista delituengatik.


Halaber, igandean emakume bati eraso egin zion bikotekideak Zangozan. Erasoaren ostean Poliziari dei egin zion eta ospitalera eraman behar izan zuten zauri ugari zituelako. Ondoren, emakumeen aurkako indarkeriaren biktima diren pertsonentzako Nafarroako Gobernuak duen zentrora eraman zuten emakumea.


Egun bat lehenago, larunbatean, Izarbeibarren 74 urteko gizon bat atxilotu zuten bere emaztea jipoitzeagatik. Emakumeak dei egin zion Poliziari eta eraso egin ziotela azaldu zien. Salaketa jartzeaz gain, emakumeak eskatu egin zuen babes neurriak ere jartzeko.


Larunbatean berriz, 23 urteko Berriozarko gaztea atxilotu zuen Poliziak bere bikotekidea erasotzeagatik. Gaztea beste bitan atxilotuta egon da delitu horrengatik.


Aipatutako atxiloketa eta eraso horiez gain, Nafarroako Gobernuak atzo ohar baten bidez aditzera eman zuenez, beste hiru gizon inputatuak izan dira emakumeen aurkako indarkeria delituengatik Zangozan, Iruñean eta Berriozarren.

2008/08/19

> Berria: Indarkeria > ESTIBALIZ ANGULOREN HERIOTZA SALATU ETA AZKENA IZAN DADILA ESKATU DUTE

  • Estibaliz Anguloren heriotza salatu eta azkena izan dadila eskatu dute
  • Ehunka lagun irten ziren atzo kalera Estibaliz Angulo Mañuetako 72 urteko bizilagunaren heriotza salatu eta emakumeen aurkako indarkeriari aurre egin behar zaiola aldarrikatzeko. Beste behin ere, gisa honetako heriotzak eragozteko arazoari errotik heldu eta neurri eraginkorrak eskatu zituzten. Bien bitartean, hildakoaren senarrak, ustezko erasotzaileak, Logroñoko ospitale batean jarraitzen du bere buruari eragindako zauriak sendatzen.
  • Gara, 2008-08-19

Estibaliz Anguloren heriotza salatu eta emakumeen aurkako indarkeriaren aurrean neurri eraginkorrak har daitezen eskatzeko ehunka lagun irten ziren atzo kalera, Euskal Herriko Mundu Martxarako plataformak deituta. Gisa honetan, gertaerak erabat samindu duen Arabako Errioxako Mañueta herrian egindako salaketei jarraipena eman zitzaion.


Donostian egindako elkarretaratzean dozenaka lagun batu ziren «Matxismoak hiltzen gaitu!» leloa zeraman pankartaren atzean. Emakumeen aurkako indarkeriaren arazoari errotik heldu behar zaiola adierazi zuten eta azaleko neurriak baino, sakonekoak hartzeko eskatu zuten. Elkarretaratzeak Euskal Herriko makina bat bazterretan errepikatu ziren, Gasteizen, Bilbon eta Iruñean kasu.


Datu ofizialen arabera, Euskal Herrian aurten indarkeria sexistak eragindako hirugarren biktima da Estibaliz Angulo. Izan ere, Mañuetako 72 urteko bizilagunaren kasua, Nagore Laffage gazte irundarraren eta Tatiele de Sousa 20 urteko Iruñeko bizilagunaren heriotzei gehitu zaie jada luze jota dagoen emakumeen aurkako indarkeriak utzitako zerrenda beltzean. Angulok hainbat labankada jaso zituen eta pasa den ostiral goizean topatu zuten bere gorpua.


Ikerketei dagokionez, Ertzaintzak Gasteizko Goardiko Epaitegira bidali ditu kasuaren eginbideak, atzo Lakuako Gobernuko Barne Sailak aditzera eman zuenez.


Bien bitartean, atxilotuak, hildakoaren senarrak, Logroñoko San Pedro ospitalean jarraitzen du ingresatuta labanaz bere buruari egindako zauriak sendatzen. Antza, bere emazteari eraso egin ostean bere burua zauritu zuen Cristobal Martinez 72 urteko gizonezkoak. Bikotearen semeetako batek aurkitu zuen ostiral goizean amaren gorpua, aita, zaurituta, ondoan zela. Polizia espainoleko agenteen zaintzapean dago ustezko erasotzailea.


Elkarretaratzeak

Euskal Herriko makina bat herritan egin ziren atzo ilunabarrean Estibaliz Anguloren heriotza salatzeko elkarretaratzeak Euskal Herriko Mundu Martxarako Plataformak deituta.

> Berria: Indarkeria > BI GIZONEZKO ATXILOTU DITUZTE BILBON EMAKUMEEN KONTRAKO INDARKERIAGATIK

  • Bi gizonezko atxilotu dituzte Bilbon emakumeen kontrako indarkeriagatik
  • Bata emaztea eta koinatua erasotzeagatik atxilotu dute eta bestea berriz, emakume bat hautsitako botila batekin jotzeagatik. Biak Bilboko epaitegietan daude, epailearen aurrean deklaratzeko zain.
  • Berria, 2008-08-19

Atzo gizonezko bat atxilotu zuten Bilbon, emakume bati hautsitako kristalezko botila batekin eraso egiteagatik. Bilboko Udalak adierazi duenez, igande goizeko bostak aldera, Arriaga plazan gizonezkoa neska bati ukitu lizunak egiten hasi zen. Honek ostikaden bitartez erantzuten ziola ikusita, neska kuadrila batek kargu hartu zion 33 urteko gizonezkoari. Ondorioz, honek hautsita zegoen kristalezko botila bat hartu eta kargu hartu zion nesketako bati eraso zion.


F.B ihes egiten saiatu zen arren, minutu gutxira atxilotu zuten. Datozen orduetan gertatutakoaren berri eman beharko dio epaileari. Erasoa jaso zuen neska, berriz, Basurtuko ospitalera eraman behar izan zuten erasotzaileak hautsitako botilarekin egindako zauriengatik.


Horrez gain, beste gizonezko bat ere atxiotu dute Bilbon, ustez emaztea iraindu eta jotzeagatik. Nahiz eta erasoa pasa den ostiralean gertatu zen, gaur eman dute aditzera. 43 urteko emakumezkoa, ostegun arratsaldean atera zen ospitaletik kateter bat egin eta gero. Ostiralean gizonezkoa etxera edanda iritsi zela agertu zien udaltzainei, eta iraintzen eta jotzen hasi zitzaiola. Gainera, momentu horretan berarekin zegoen 28 urteko anaiari ere eraso zion.


Emakumeak eta anaiak berehala jarri zuten salaketa. Udaltzaingoak adierazitakoaren arabera, bikotearen etxera iritsi zirenean, gizonezkoa ohe gainean zegoen etzanda, eta edanda zegoela antzematen zen. Momentuz, D.C.M 43 urteko gizonezkoa Bilboko epaitegietan da emakumeen kontrako indarkeriagatik akusatuta.

2008/08/17

> Berria: Indarkeria > ARABA: ESTIBALITZ ANGULOREN HILKETA GAITZETSI DUTE HERRITARREK BILKURAN, MAÑUETAN

  • Estibalitz Anguloren hilketa gaitzetsi dute herritarrek bilkuran, Mañuetan
  • Udalak hilketa gaitzetsi eta elkartasuna adierazi dio familiari, ezohiko bilkura batean; eta bi eguneko dolua ezarri du
  • Berria, 2008-08-17 # Anakoz Amenabar

Ehun auzokide baino gehiago bildu ziren atzo, Mañuetako (Araba) herriko plazan, Estibalitz Anguloren hilketa salatu eta senitartekoei elkartasuna adierazteko. Ustez senarrak hil zuen herenegun Angulo, laban batekin lepoa moztuta; senarra Logroñoko (Espainia) erietxean dago oraindik, ustez bere buruari egindako zaurien ondorioz. Udalak herrian dolu egunera deitu du.


Udaletxe plazan bost minutuko isilunea egin zuten atzo, 11:30ean, herritar ugarik, gertatutakoa gaitzetsi eta Angulo gogoratzeko. Lehenago, Udalak ezohiko bilkura egin zuen indarkeria mota guztiak, eta bereziki genero indarkeria, gaitzesten dituen adierazpena onartzeko.


Herri txikia izanik, 350 bat lagunekoa, asko dira Mañuetan 72 urteko emakumearen nahiz senarraren senitartekoak, tartean Luis Troncos alkatea bera ere. Minari ezin eutsirik, ezin izan zuen adierazpena irakurri, eta haren ordez alkateordeak egin zuen, Udaleko zazpi zinegotzien babesarekin. «Gertakari tamalgarriaren aurrean familiari elkartasuna eta babesa adierazi nahi dio Udalak, herrian maitatua eta hain ezaguna den familiari». Bi eguneko dolua ezarrita, hedabideetako langileei, halaber, gertatutakoa errespetuz kontatzeko eskatu zien. Bost minutuko isilunearen ondoren, asko joan ziren, besarkada batekin, familiari elkartasuna adieraztera.


«Ezberdintasunei aurre»
Elkarretaratzean bildutakoen artean, Emakundeko zuzendari Izaskun Moiuak emakume eta gizonen arteko ezberdintasunen oinarrian lan egin behar dela adierazi zuen, berriz ere halako gertakaririk ez izateko. «Hemendik aurrera lan egitea baino ez zaigu geratzen. Jakina da emakumeen aurkako indarkeriaren oinarria ezberdintasunak direla, genero artekoak, eta, horregatik, horien kontra egin behar dugu».


Javier Aspuru Arabako Aldundiko Gizarte Sustapeneko diputatuak ere parte hartu zuen bilkuran. Genero indarkeriarekin tolerantzariarik ez izateko eskatu zuen. «Lehendabizi salatu beharra dago, eta halakoei tolerantziarik ez; bestetik, sentsibilizazio eta kontzientziazio neurriak indartu behar dira berdintasuna oinarri duen gizartean».


Bien bitartean, senarra oraindik ere Logronoko hospitalean dago, ustez bere buruari egindako zaurien ondorioz. Angulori autopsia egindakoan, bestetik, erabakiko du familiak noiz izango diren hileta elizkizunak.


Aurten genero indarkeriagatik Euskal Herrian hil den hirugarren emakumea izan daiteke Estibalitz Angulo. Urtarrilean Tatiele de Sousa Neres, 20 urteko emakume brasildarra hilik agertu zen Iruñean, eta uztailean, Nagore Laffage gazte irundarraren gorpua aurkitu zuten Orondritzen (Nafarroa).

  • Genero indarkeria: BIKTIMENTZAT AHOLKUAK
  • Erasoa gertatzear bada. Ahal izanez gero, berehala Poliziari deitu. Ertzaintzaren eta Foruzaingoaren larrialdi zenbakia da: 112. Ipar Euskal Herrian 01 40 33 80 60 da larrialdietarako telefono zenbakia
  • Erasoa gertatuz gero. Konfiantzazko norbaiti kontatu jazotakoa, eta laguntza eskatu.
  • Zauriak edukiz gero. Gertuen dagoen osasun etxera joan, gertatutakoa azaldu eta medikuaren txostena eskatu. Txostena oso garrantzitsua da salaketa jartzeko orduan.
  • Zauriak izan gabe ere. Udaletako gizarte zerbitzuetan laguntza psikologikoa, juridikoa eta ekonomikoa eska dezakete biktimek.
  • Babesa behar izanez gero. Eskatu babes agindua polizia etxean, auzitegian edo gizarte zerbitzuetan.
  • Infomazio gehiago. Eguneko 24 ordutan Hego Euskal Herrian eskura dago 016 doako telefono zenbakia, Espainiako Gobernuak biktimen arretarako jarritako telefonoa.

> Berria: Indarkeria > ARABA: MAÑUETARRAK ESTIBALIZEN HERIOTZA GAITZESTEKO BILTU DIRA

  • Mañuetarrak Estibalizen heriotza gaitzesteko bildu dira
  • Arabako Errioxan dagoen Mañuetako herritarrak atzo plazan bildu ziren aurreko egunean senarrak hildako Estibaliz A.ren heriotza gaitzesteko. Harridura erakutsi zuten, bien arteko harremana ona zela ematen baitzuen. 72 urte zituen Estibalizek, senarrak bezala, eta atzo haren senideei elkartasuna adierazi zieten herritarrek. Senarrak, Cristobal M.k, ospitalean segitzen zuen atzo, atxiloturik, emazteari eraso ondotik bere burua labanaz zauritu baitzuen.
  • Gara, 2008-08-17

Mañuetako herritarrak euren bizilaguna zen Estibaliz A.ren hilketa salatzeko eta haren senideei elkartasuna adierazteko bildu ziren. Udalak eguerdian elkarretaratzera deitu zuen, plazan, udaletxe aurrean, eta han bildu ziren herriko zazpi zinegotziak, alkatea buru, eta gainerako herritarrak. Estibalizek 72 urte zituen, bera hiltzea leporatuta atxilotutako senarrak, Cristobal M.k, bezala.


Arabako Errioxan kokatzen den Mañueta herriak 350 biztanle inguru ditu, eta herritarren samina nabaria zen, horien artean asko Estibalizen nahiz senarraren senideak baitira. Herriko alkatea bera ere beraien iloba da. Elkarretaratzea baino lehen Udal taldeak batzar berezia egin zuen, indarkeria, emakumeekikoa bereziki, gaitzetsi eta salatzen duen adierazpen bat osatzeko. Era berean, bi eguneko dolua ezarri zuten herrian. Udalak elkartasuna eta berotasuna helarazi zien senitartekoei, eta komunikabideei hitz eginez, eskatu zuten herri osoa hunkitu duen gertaera horrek sortutako egoeraren aurrean errespetua ager dezatela.


Herritarrez gainera, instituzioetako hainbat ordezkari bildu zen atzo Mañuetan, besteren artea, Izaskun Moyua Emakunde-ko lehendakaria. Komunikabideen aurrean egindako adierazpenetan, gizon-emakumeen arteko berdintasun ezak segitzen duen bitartean horrelako gertaerak izango direla ohartarazi zuen, eta beraz, ildo horretan lanean segitzeko beharra nabarmendu zuen.


Ideia horixe izan zen hainbat eragilek gertaera latz horren berri izatean zabaldu zuten mezua, eta gehienek instituzioak jo zituzten egoera benetan aldatzeko arduradun gisa. Inplikazio gehiago eskatu zieten, orain arte hartutako neurriak aski ez direla agerian gelditu baita emakumeen kontrako indarkeriak eragindako beste heriotza horrekin. Gizarte osoaren esku-hartzea ere aldarrikatu zuten, arlo guztien eta jendartearen parte-hartzea beharrezkotzat jotzen baitute denei eragiten dien arazo hau sustraitik erauzteko. Astelehenean mobilizazioak egingo dira, hainbat kolektibo biltzen dituen Emakumeen Mundu Martxako plataformak deituta.


Aurten, hirugarrena
Oraingo honetan hildako emakumea eta heriotzaren eragilea 72 urtekoak badira ere, Euskal Herrian aurten izandako heriotzak gogora ekarriz gero, gazteengan agertzen den arazoa dela esango genuke. Urtarrilean Iruñean bere mutil-lagunak eraginda hil zen Tatiele de Souza 23 urteko neska gaztea. Erasotzaileak 20 urte zituen. Tatielen heriotzaren ondotik bere buruaz beste egiten saiatu zen, eta orduan bizirik atera bazen ere, Iruñeko kartzelan zela lortu zuen asmo hori betetzea, duela bi hilabete inguru. Aurten izandako bigarren heriotza Nagore Laffage, 20 urteko neskarena da. Iruñean gertatu zen, duela hilabete pasa. Haren eragileak 27 urte ditu. Bi heriotza hauek gogoan izan zituzten atzo hainbat ordezkari politikok eta eragilek.


Beste hilketa honen inguruan argibide handirik ez dute eman oraingoz. Dirudienez, joan den ostiralean, goizaldean senide batek Ertzaintzari deitu zioten gertaeren berri emanez. Senar-emazteak bizi ziren etxera joan ziren ertzainak, eta Estibaliz hilda aurkitu zuten, lehen itxuraren arabera, senarrak emandako labankadek eragindako zaurien ondorioz. Senarra ospitalera eraman zuten atxiloturik, ustez bere burua ere zauritu baitzuen labanarekin. Logroñoko San Pedro ospitalean dago, eta atzo jakinarazi zutenez, haren egoera egonkortu da. Zauriak sendatuz doazela adierazi zuten, baina diagnostikorik ez zuten argitu.


Hainbat herritarrek egindako adierazpenen arabera, senar-emazteen arteko harremana ona zen, eta leku gehienetara elkarrekin joaten omen ziren. Hiru seme-alaba zituzten. Hainbat herritarrek jakinarazi zutenez, ez zuten euren arteko istilurik ezagutzen, eta beraz, erabat harriturik eta heriotza hau ulertu ezinik zeuden mañuetarrak gertaera latz honen aurrean.

2008/08/15

> Berria: Indarkeria > ARABA: EMAKUME BAT LABANKADAZ HILDA AURKITU DUTE MAÑUETAN, ETA SENARRA ATXILOTU DUTE HILTZAILEA DELAKOAN

  • Emakume bat labankadaz hilda aurkitu dute Mañuetan, eta senarra atxilotu dute hiltzailea delakoan
  • Berria, 2008-08-15

72 urteko gizonezkoak ere laban zauriak ditu, Ertzaintzaren arabera, bere buruari egindakoak.


Labanaz lepoan egin dizkioten zaurien ondorioz hilda aurkitu dute emakumezko bat gaur goizean Mañuetan (Araba), bere etxean, eta senarra atxilotu egin du Ertzaintzak hiltzailea delakoan.


Goizeko hamarrak laurden gutxi aldera jakin du Ertzaintzak hilketaren berri, senar-emazten familiako norbaitek ohartarazita. Etxera joan direnean emaztea hilotz aurkitu dute, lepoan hainbat zauri zituela. Senarra ere etxean zegoen, eta hark ere labanaz egindako zauriak zituen, agi denez, bere buruari egindakoak. Atxilotu egin dute hiltzailea delakoan. Lehendabizi Logroñoko (Errioxa, Espainia) erietxe batera eraman dute zauriak sendatzera.

2008/08/13

> Berria: Indarkeria > ARABA: BIKOTEKIDEA JOTZEA EGOTZITA ARROIABEN ATXILOTUTAKO GIZONEZKOA ESPETXERATU DUTE

  • Bikotekidea jotzea egotzita Arroiaben atxilotutako gizonezkoa espetxeratu dute
  • Pertsona bat atxilotu zuen atzo Ertzaintzak Arroiaben, ustez bikotekidea jo eta buruan zauri larria eragin ostean. Gaur, Gasteizko Zaintza Epaitegiko arduradunak erasotzailearen espetxeratzea agindu du.
  • Gara, 2008-08-13

Atzo, arratsaldeko 15.30ak inguru, Ertzaintza Gasteizko etxebizitza batera abiatu zen, izan ere, anbulantzia batek genero indarkeria jasan zuen emakume bat zeraman ospitalera. Ordu batzuk beranduago, emakumeak erasotzailearen aurkako salaketa bat jarri zuen, segurtasun bila. Salaketaren arabera, erasoa atzo goizaldeko 2.00ak inguru gertatu zen. Ordu horretan, atxilotua etxera iritsi eta hitzik esan gabe bikotekidea jo zuen, betaurrekoak hautsi zizkiotelarik. Erasoaren unean, emakumea atzeruntz erori eta altzari batekin kolpea hartu zuen buruan. Zauri larria eragin zion. Gertaera horien ostean, ertzainek erasotzailea bilatzeari ekin zioten. Atzo iluntzeko 21.30ean aurkitu zuten Arroiaben, eta bertan atxilotu zuten.


Gaur, Gasteizko Zaintza Epaitegira eraman dute eta bertako epaileak erasotzailearen espetxeratzea agindu du.

2008/07/30

> Iritzia: Nerea Elias > ALIANTZAK

  • Aliantzak
  • Berria, 2008-07-30 # Nerea Elias

Feminismoak historikoki harreman ugari izan ditu gay eta lesbianen, batez ere lesbianen, mugimenduarekin. Eztabaidak eztabaida, eta horiei esker hein handi batean, feminismoa bere corpus teorikoa eta ekintza politikoa osatzen eta berregituratzen joan da. Oparoa izan da bi mugimenduen arteko hartu-emana. Harremanak, bereziki informalak, etengabekoak diren arren, komenigarria izaten da gogoeta eta elkartrukerako espazioak ahalbidetzea. Hausnarketarako espazio hori eskaini dute Artelekun antolaturiko Feminismopornopunk topaketek.


Lesbianak, homosexualak, transexualak, transgeneroak, queer-ak, feministak, hau da, erregimen patriarkalaren bazterretan gaudenak, elkartu gara Artelekun. Lau egunez, pospornoa (pornografia egin eta ikusteko modu berria), queer mugimendua, genero identitateen eraikitzea eta apurketa, sexu desioen aniztasuna, eta abar izan ditugu gogoetagai eta praktikagai (zenbaitentzat praktikagay) hitzaldi, performance eta tailerretan.


Eta bazterretan, sistema patriarkalaren ertzetan, elkartu gara denok. Eta bazterretan egoteak batzen gaitu, bazterretara botatzen gaituen ereduari aurre egiteko nahiak eta beharrak. Horregatik, garrantzitsua da aldentzen gaituenaren gainetik (ezberdintasun guztiak kontuan izanik) batzen gaituena gogoratzea, gure artean aliantzak, babesak eta sareak sortzea.


Aliantza hauetatik asko jaso dezake feminismoak, bai hausnarketa mailan eta bai ekintza estrategiak planteatzerakoan. Queer mugimenduak, adibidez, generoa (emakumea / gizona) sozialki eraikitzen dela defendatzeaz gain (honetan bat etorriko litzateke feminismoarekin), sexu joerekin (homosexual / lesbiana) ere gauza bera gertatzen dela argudiatzen du; nortasunak, sexu desioak, sexu-praktika normalak eta perbertsioak, gure gorputzarekin dugun harremana, maitasun erromantikoaren ideia, eta abar sozialki sortzen direla. Eraikitako eredu horiek guztiak apurtzeko ahaleginak egiten dituzte queer mugimendukoek, horretarako estrategiarik deigarrienak, erradikalenak eta probokatzaileenak erabiliz.


Besteak beste, ikuspuntu eta estrategia horien guztien berri jasotzeko aukera izan dugu Artelekun, gure adostasunak edo desadostasunak aztertzeko aukera, bazterretan gaudenon indarrak batzeko parada, ez baita ahaztu behar gehienetan bazterretan, ertzetan edo txokoetan sortzen direla proposamenik interesgarrienak eta apurtzaileenak.

> Elkarrizketa: Atsegin Odriozola · Eva Aiertza > "JENDEARI ORAINDIK EZ ZAIO BURUAN SARTZEN ARRAUNEAN IBILTZEN GARELA"

  • Atsegin Odriozola eta Eva Aiertza · Zumaia-Getaria traineruko arraunlariak
  • «Jendeari oraindik ez zaio buruan sartzen arraunean ibiltzen garela»
  • Joan den astean Gizpuzkoako txapeldun izan ziren, eta bihar estreinakoz antolatu den emakumezkoen Euskadiko Txapelketan ariko dira
  • Aiertza: «Batzuek trabak jarri eta gustatu ez zaizkigun komentarioak egin dituzte»
  • Odriozola: «Orain arte, gizonezkoek zuten jarraikortasun hori ez geneukan emakumeok»
  • Urola Kostako Hitza, 2008-07-30 # Aritz Mutiozabal

Gipuzkoako bandera lortu ondoren, Zumaia-Getariako trainerua Euskadiko Txapelketa irabazten saiatuko da bihar eguerdian Lekeition, 12:00etatik aurrera. Denboraldi hasiera bikainaren aurrean, Zumaiako Arraun Taldeko kide Atsegin Odriozola (Zestoa, 1991) eta Getariako Arraun Taldeko kide Eva Aiertza (Orio, 1989) talde berriaren bilakaeraz eta euren ilusioez aritu dira.


Bateletan eta trainerilletan badaramazue hainbat urte. Bazen garaia trainerua ateratzekoa, ezta?

Odriozola, Atsegin: Dudarik gabe.
Aiertza, Eva: Lehendik ere saiakera bat egin zen, baina estropada batzuk soilik jokatu genituen Urola Kostaren izenean. Zumaia-Getaria taldea osatzen dugun arraunlari batzuk bertan ibili ginen.
Baina estropada solteak baino ez ziren izan.
A.O.: Ez zen orain bezala izan. Aurten, behintzat, txapelketa batzuk finkatu dituzte.


Mementoz, hiru estropada antolatu dituzte: Gipuzkoako Txapelketa, Euskadiko Txapelketa eta Kontxako Bandera.
A.O.: Hiru estropada horiek finkatuta daude. Gero, beste pare bat estropada ere antolatu nahi dituztela aipatu dute. Abuztuan zehar izango dira, baina oraindik zehazteko dago guztia.


Duela hiru aste elkartu eta hasi zineten entrenamenduekin, eta hasi eta berehala Gipuzkoako txapeldun izan zarete. Elkar ulertu duzuen seinale?
A.O.: Guztiok trainerilletan ibilitakoak gara; gainera, Getaria eta Zumaia bakarrik ibili gara aurten trainerilletako ligan Gipuzkoan. Horrek ere lagundu egiten du. Lehenengo egunak gogorrak izan ziren, baina pixkanaka neurria hartuz goaz.
E.A.: Ni Getariako arraun taldeko arraunlaria naiz, baina Oriotik nator. Talde batetik bestera aldatu egiten da arraunean egiteko modua eta orain, bi taldek bat egin dugunean, elkar ezagutu behar izan dugu. Izan ere, guztiok dakigu arraunean, baina guztiok ezberdin. Hori gainditzeko lan asko egin behar izan dugu.
A.O.: Bateletan-eta hiru hilabete izaten dugu entrenatzeko... Baina Gipuzkoako Txapelketa bat-batean etorri zaigu.


Baina prestaketa handiena aurretik eginda izango zenuten.
E.A.: Bai, baina ez da horren erraza izan. Taldea osatzeko zailtasuna genuenez, arrauna utzita zeukaten jendea itzuli egin da eta beraientzat gogorra izan da; eta, batik bat, hasi eta bi astera lehen estropada jokatzea.


Hasi bezain pronto, Gipuzkoako txapeldun. Espero al zenuten?

A.O.: Lor genezakela zioten arren, ez genuen sinetsi nahi. Oinak lurrean genituela joan ginen Donostiara, eta ahalik eta hobekien egiten saiatu ginen. Estropada irabazi eta Gipuzkoako txapeldun atera ginen arren, ez ginen oso gustura geratu egindako lanarekin. Hobeto egin genezakeen.
E.A.: Gipuzkoako Txapelketako estropada jokatu aurretik, lehen postuan edo azken postuan geratu gintezkela pentsatu nuen. Gainerako taldeen aurka inoiz lehiatu ez ginenez, ez geneukan erreferentziarik. Beraz, gure lana egitera joan ginen.


Eta Euskadiko Txapelketarako prest al zaudete?
A.O.: Lan txukuna egiten ahaleginduko gara. Kasu honetan, Gipuzkoan lehiatutakoez gain, Bizkaiko Arkote taldea ere ariko da.


Ezberdina al da bateletan edo traineriletan aritzetik traineruan aritzera pasatzea?

A.O.: Arraunketa oso ezberdina da batelean edo traineru batean.
E.A.: Pertsona kopurua handitu egiten da. Esaterako, batelean 6 lagunek egiten duten arraun eta traineruan, berriz, 14k. Guztiok batera aritze hori zailagoa da.
A.O.: Arraunketa luzeagoa da eta ziabogak eurak ere gogorragoak dira. Bateletan erraz ematen duzu buelta, baina 200 kiloko ontzi batekin gehiago kostatzen da.


Bi elkarteen artean hitz egin zenuten taldea osatzeko orduan; Zumaiaren eta Getariaren artean, alegia. Nola izan zen kontua?
A.O.: Gipuzkoako eta Bizkaiko selekzioen arteko estropada jokatu genuen Zaragozan, eta bertan Kontxa jokatzeko aukera izango ote zen txutxumutxuak entzun genituen. Hondarribitarrei bertan aritzeko gonbidapen moduko bat eman zietenez, guk ere taldea atera genezakeela pentsatu genuen.
E.A.: Herri bakoitzako taldeak bakarka trainerurik osatzen ez genuenez, indarrak batzea erabaki genuen.


Egun Kontxako Bandera da estropadarik preziatuena. Emakumezkoentzat ere hala al da? E.A.: Oraindik gehiago agian, jokatzen den lehen aldia dela kontuan izanda. Izan ere, gure jardunari ez diote horrenbesteko garrantzirik ematen; oihartzun gutxiago dugu. Gure ohiko denboraldia neguan jokatzen da, batelekin eta trainerillekin, eta jendeari arraroa iruditzen zaio otsailean estropadak izatea. Beraientzat estropadak traineruenak dira, udan jokatzen direnak.
A.O.: Jendeari oraindik ez zaio buruan sartzen emakumezkoak ere arraunean aritzen garela.


Nolakoa izango da lehenengo Kontxako Estropada hori?
E.A.: Oraindik ez dakigu oso ongi, baina badirudi ez dugula igandean jokatuko, larunbatean baizik. Antza denez, tradizioa puskatzea omen da. Iritzi asko daude, baina nik uste dut tradizio batzuk puskatu egin behar direla, horiek justu-justuak ez badira.
A.O.: Hirugarren txanda bat jarri nahian urte asko daramate, baina ez dute lortu. Orduan, emakumezkoen txanda bat jartzea ez dute egokia ikusten.
E.A.: Traineru batzuk kexatu egingo direla diote. Izan ere, gu lehian ari garenean, gizonezkoek ezingo omen lukete beroketak egin.
A.O.: Lehen urtea izanda, gehiegi ere ezin dugu eskatu. Behintzat tradizio berri bat sortuko dugu, larunbateko Kontxarena.


Herria girotzen hasi al da zuekin?
A.O.: Bai. Herritarrak begira geratzen zaizkigu, ea zer moduz ari garen ikusten. Baina ohituta daude, urte osoan ikusten baikaituzte entrenatzen.
E.A.: Kanpotarrak paseatzera etortzen direnean moilara eta arraunean ikusten gaituztenean, harritu egiten dira. Are gehiago neskak garela konturatzen direnean. Argazki kamera ateratzen dute berehala.


Emakumezkoen arraunean normalizazio bat emateko aurrerapauso bat al da honakoa?
A.O.: Aurrerapauso handia da!
E.A.: Bai, baina normalizazioa ez dago gugan bakarrik. Gizarteak arruntasun osoz barneratu behar du emakumeok arraunean aritzen garela. Batzuek, ordea, oztopoak jartzen dizkigute edo gehiegi gustatzen ez zaizkigun komentarioak ere entzun ahal izan ditugu. Gizonezko arranaularientzat Kontxa da estropada preziatuena, eta gu arraunlariak garen aldetik, zergatik ezin dugu bertan parte hartu, emakumeak garelako?


Oraindik gizonezkoen kirola al da arrauna?

A.O.: Emakumeak aspalditik ari gara arraunean, baina ez da entzutera eman, futbolean edo eskubaloian bezala. Orduan, jendeari oraindik arraroa egiten zaio.


Zuen jardunak jarraikortasuna izan dezan, zein pauso eman beharko lirateke?
A.O.: Jubenilak arte emakumeak arraunean inolako arazorik gabe aritzen ziren, baina ondoren trainerurik ez zegoenez, askok utzi egin behar izaten zuten. Guk orain arte ez geneukan gizonezkoek zuten jarraikortasun hori.
E.A.: Ikasketek asko baldintzatu dute emakumeen jarraikortasuna.


Datorren denboraldiari begira, emakumeen arrauna indartzen joango dela esan al genezake?

A.O.: Badirudi segida bat izango duela. Guk behintzat itxaropen hori dugu! Ez genuke nahi abian jarri den hau bere horretan geratzea; batik bat, txapelketak antolatu eta gero. Gainera, komunikabideek bultzada handia eman digute, eta nahiko genuke hau guztia finkatzen eta sendotzen joatea. Gu jarraitzeko gogoz gaude.


Aurtengo dinamika jarraituz gero, posible al da datozen urtetan emakumezkoen traineru liga bat antolatzea?

E.A.: Gugatik balitz, posible izango litzateke...


Hori izango al litzateke normaltasun egoera batera iristeko azken pausoa?
A.O. eta E.A.: Bai!
E.A.: Hori eta gizonezkoek egiten duten distantzia bera egiteko aukera izatea... Gipuzkoako Txapelketan 2.800 metro egin genituen, trainerilletan baino gutxiago. Gizonezkoek bikoitza egiten dute eta guk berdintasuna nahi dugu, nahiz eta ibilbidea osatzeko denbora gehiago behar.
A.O.: Zaragozan ere gizonezkoek baino metro gutxiagoko distantzia jarri ziguten. Jakin badakigu gizonezkoek duten gorputza ez dugula eta ez garela profesionalak, baina normalizazio edo berdintasun batera iristeko, baldintza berak izan nahi ditugu.
E.A.: Betiere, gure gaitasuna kontuan hartuta!
A.O.: Ahal dugula erakutsi nahi dugu, zergatik ez?


Komunikabideek ere paper garrantzitsua beteko dute, ezta?
E.A.: Bai, baina bere arriskua izan dezake. Orain nobedadea denez, oihartzun dezente lortzen ari gara, baina gero isiltasuna etor daiteke.

2008/07/29

> Berria: Indarkeria > BILBO: GENERO INDARKERIA DELITUAK EGOTZITA, LAU GIZON ATXILOTU DITUZTE

  • Genero indarkeria delituak egotzita, lau gizon atxilotu dituzte Bilbon
  • Bikotekideak jotzea edo jotzearekin mehatxu egin izana leporatuta atxilotu ditu Bilboko Udaltzaingoak
  • Berria, 2008-07-29

Joan den asteburuan lau gizonezko atxilotu zituen Bilboko Udaltzaingoak, genero indarkeria delituak egotzita. Euren bikotekideak jo izana edo jotzearekin mehatxu egin izana leporatuta atxilotu zituzten lau gizonezkoak, Bilboko Udalak ohar baten bidez jakinarazi duenez.


Bilboko Santutxu auzoko etxebizitza batean atzeman zuten lehena, joan den ostiralean, 23:00ak inguru zirela. Bikotekidea jo izana eta hatz batean zauritu izana leporatuta eraman zuten D.S. 49 urteko gizonezkoa atxilotuta.


Larunbatean, berriz, 21 urteko gizonezko bat atxilotu zuten udaltzainek, Bilboko Cantalojas kalean. Eztabaida baten ostean neska-lagunari zaplaztekoak eman izana leporatzen diote poliziek atxilotutako gazteari.


Herenegun ere izan zen beste atxiloketa bat, gizonezko batek emakumeen aurkako indarkeria delitua egin zuela eta. Belostikale kaleko etxebizitzatik atxilotuta eraman zuten udaltzainek. Haren emazteak leihotik laguntza eskatu zuen, eztabaida baten ostean gizonezkoak jo egingo zuela mehatxu egin ziola eta. Udaltzainen arabera, atxilotuak azkenean ez zuen emakumea jo.


Herenegun, bestalde, beste gizonezko bat atzeman zuten Fika kalean, 23:00ak inguru zirela. Atxilotutako gizonezkoak biktimarengandik urruntzeko agindua zuen arren, udaltzainek jakinarazi zuten emaztea bultzatu zuela eta honek mahaia jo eta buruan kolpea hartu zuela.

2008/07/27

> Elkarrizketa: Joxean Zapirain > "HARRIGARRIA DA BI ERREALITATEAK HAN HIRBIL ETA HAIN EZBERDINAK IZATEA"

  • Joxean Zapirain · Gehituko Hiesa batzordeko kidea
  • «Harrigarria da bi errealitateak hain hurbil eta hain ezberdinak izatea»
  • Berria, 2008-07-27 # Aitor Renteria Baiona

Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan Hiesaren aurkako borrokan diharduen Aides izeneko elkartearen aitzinean zuten hitzordua Gehitu elkarteko kideek. Hiesari buruzko informazioa hedatzea dute helburu udako eguzkiak jendeak hondartzetara bultzatzen dituen garaian. Zuzeneko informazioa zabaltzea eta iritziak partekatzea dute xede. Baina helburu horrekin batera, Aides eta Gehitu elkarteen esperientzia eta jardunak partekatzea dute jomuga. Droga menpekotasunaren aurka diharduen Arit elkartearekin ere ari dira elkarlanean Gehituko kideak. Aides presente egoteak erakundeen babesa duten bermea eskaintzen dio kanpainari.


Nola sortu zen udako kanpaina burutzeko xedea?

Aspaldian Aides elkarteak informazio kanpainak egiten ditu Frantziako hondartzetan. Katalunian ere, Stop Sida elkarteak antzeko ekimenak egiten ditu. Guk Gipuzkoa eta Bizkaiko kostaldera hedatu nahi dugu ekimena, eta horretarako egokia iruditu zaigu bertako esperientziatik ikastea. Lapurdi eta Gipuzkoako egoera, adibidez, arrunt ezberdina da. Bi taldeek esperientzia ezberdinak ditugu, eta trukaketa aberatsa sortzen da horretatik.


Hondartzetara zoazte eta jendearekin harreman zuzenak dituzue. Zein da halako ekimenen bidez lortu nahi duzuen xedea?
Hego Euskal Herrian ez dugu horrelako ohiturarik, baina Iparraldean bai, Frantzian ere bai. Hondartzetan jende mota guztiak atzeman ditzakezu, horien artean gizonekin sexu harremanak izan dituzten gizonak ere bai, homosexualak izan edo ez. Hitz egitean arriskuak aipatu eta trukean ezagutzen ez ditugun errealitateak eta esperientziak ere azaltzen dizkigute. Eta jendeak, oro har, ongi hartzen du urratsa. Mezu argia da, ez du bilatzen nehor epaitzea. Informazioa ematen dugu, eta gero bakoitzak erabakitzen du zer egiten duen. Baina guk ikusi ez ditugun hutsuneak nabarmentzeko ere balio digu, jendearen esperientzietan oinarritua. Goizeko hamarretan hasten gara informazioa hedatzen, eta iluntzeko zazpietan bukatu. Jantzi zuriak daramatzagu soinean, eta nor garen adierazten duten pegatinak. Atzo Seignaxeko hondartzan egon ginen, Landetan, eta gaur Tarnosen egongo gara. Iluntzean afari mintzaldiak egiten ditugu. Atzo Baionan, Aidesen egoitzan, eta gaur Miarritzeko ostatu batean.


Zer dakarkiozue Gehitukoek esperientzia honi?
Espainiako Estatuan beste errealitate bat dago, ohituretan eta bereziki lege mailan. Hegoaldean homosexualek ezkontzeko parada daukate, haurrak adopta ditzakete, eskoletan informazio kanpainak antola ditzakete. Lapurdin ezinezkoa da , pentsaezina. Harrigarria da bi errealitateak hain hurbil egon eta hain ezberdinak izatea. Bi taldeek praktikan ezartzen ditugun komunikazio eta lan estrategiak erkatzeko eta osatzeko parada ematen digute ekimen hauek. Atxikimendu jarrerak gainditu eta elkarlanaren urratsa egin dugu. Eta orain argi ikusten dugu gure esperientziak elkarren osagarriak direla. Ondoko urteetan Gipuzkoan ekimen bera praktikan ezartzeko esperientziak eskainiko dizkigu honek.


Bada Lapurditik Gipuzkoara eraman nahiko zenuketen bertze jarduerarik?
Ipar Euskal Herrian eta Frantzian eragile pribatuen engaiamendu handiagoa dago, eta hori garrantzitsua da. Joan den neguan, adibidez, informazio kanpainak egin ditugu ostatuetan. Jabeek erraztasun guztiak eman zizkiguten. Informazioa agerian jartzen dute ostatuko murruetan, eta jendeari naturala iruditzen zaio gu hurbiltzea. Angeluko sauna batean ere egon ginen neguan. Jendeak ordaintzen du leku horretara joateko, intimitatea atxikitzeko. Baina naturaltasun handiz onartu zuen gure presentzia. Kondoien banaketari dagokionez ere, errealitate ezberdinak daude. Aidesek, adibidez, ekoizleen laguntza dauka eta urririk lortzen ditu. Guk ekoizleenganako urratsa egin behar dugu.


Eta zer dute Lapurdin zuengandik ikasteko?

Bada, baliteke esperientzia militantea izatea, egitura sendoagoak edukitzea. Erakunde eta egitura administratiboekin aritzeko esperientzia handiagoa dugu, baliteke hurbilagokoa izatea ere. Esperientziak trukatuz, guztiek dugu zer irabazi eta, emeki-emeki, gainditzen ditugu trabak.

2008/07/24

> Berria: Hiesa > HIESARI AURRE EGITEKO KANPAINA ANTOLATU DUTE HIRU KOLEKTIBOK

  • Hiesari aurre egiteko kanpaina antolatu dute hiru kolektibok
  • Lehenengo aldiz Iparraldeko eta Hegoaldeko gay eta lesbianen bi kolektibok bat egin dute
  • Berria, 2008-07-24 # Xabier Otamendi · Donostia

Hiesaren arriskuak gutxitzeko kanpaina izena du Ipar Euskal Herrian eta Landetan (Frantzia) egingo duten kanpainak. Aurten lehenengo aldiz, Hego Euskal Herriko eta Ipar Euskal Herriko gay eta lesbianen bi kolektibok bat egin dute. Urtero antolatzen du AIDES Frantziako gobernuz kanpoko erakundeak kanpaina hori. Aurten Gehitu eta LGP Biarritz elkarteko boluntarioak ere parte hartuko dute bertan. Lehengo aldia du Gehituk, eta oso gustura agertu dira.


Uztailaren 24tik 27ra bitartean izango da kanpaina. Ipar Euskal Herriko eta Landetako hondartza eta taberna horiek gizon homosexualen topagune ohikoak dira. Hori dela eta, kanpainaren helburua Hiesa kutsatzeko izan ditzaketen arriskuak murriztean datza.


Horretarako, «elkarrizketa konfidentzialak» antolatu dituzte hiru elkarteetako kideek, haietara joaten den edozein gizonezkorekin informazioa trukatzeko eta haiek balizko arriskuez ohartarazteko. Saio horietan bildutako informazioa eta datuak lana abiatzeko ere erabiliko dituztela jakinarazi dute kanpainako arduradunek. Biltzen dutena proiektu berriak lantzeko baliatzea posible izango dela esan dute.


Koldobike Mujika Gehituko kidearen ustetan, garrantzitsua da Ipar eta Hego Euskal Herriko lesbiana, gay, bisexual eta transexualen elkarteek indarrak batu izana. Hau «lehenengo pausoa» baino ez dela esan dute bi elkarteetakoek. Izan ere, lehenik Donostian eta, ondoren, Baionan egingo duen erakusketa dagoeneko martxan da.


Elkarren arteko harremana

LGP Biarritz elkarteko Kriss Stephany kideak esan duenaren arabera, badute Hegoaldetik zer ikasia: «Adibide batzuk jartzearren, homosexualen arteko ezkontzarik ez dugu, eta ezin dugu homosexualitatearen inguruko kanpainarik egin ikastetxeetan».


Gehituko kideek ere badutela zer ikasi esan dute. Izan ere, Gipuzkoan ez da inoiz horrelako ezer egin. Hartara, Gehituko kideek ikastaro bat egin dute AIDES elkartearen eskutik. Kanpainari begira egin dute ikastaroa batik bat, eta etorkizunean Gipuzkoan ere horrelako kanpaina bat egitea espero dute.

2008/07/23

> Komunikatuak: EHGAM, Gaztehgam etabar > KOMUNIKATUA ROSA PAZOS-EN HERIOTZARENGATIK, SEVILLAN HILIK AURKITUTAKO EKINTZAILE TRANSEXUALA

  • Komunikatua Rosa Pazos-en heriotzarengatik, Sevillan hilik aurkitutako ekintzaile transexuala
  • Kontzentrazioak astelehenean, uztailak 28an, Estatuko hainbat hiritan
  • EHGAM-DOK, 2008-07-23

Iragan ostiralean, uztailaren 11an, Rosa Pazos, 47 urteko ekintzaile transexuala,bere Sevillako etxean hilik aurkitu zuten. Gorpuari zegokion autopsia egin ostean, Institutu Anatomiko Forenseak, txosten bat plazaratu zuen bertan Rosak labankadak jaso zituela adierazten zela.


Manifestu honen talde eta talde sinatzaileek premiaz exijitzen dugu:


1. Rosa Pazosen heriotzaren inguruko gertakariak lehen bait lehen argitu daitezela bere heriotzari atxikiriko arrazoien gaineko difamazioak eta Rosaren sendi, lagun eta kideekiko jada jasaten duten samina handitzea ekiditeko.


2. Kasuan parte har dezala Estatuko Fiskal Nagusiak, Cándido Conde Pumpido Jaunak, gertaera hauen argitzea exijitu eta bizkortzeko.


3. Prozesuak hildakoaren eta bere ingurukoen duintasunarekiko errespetu maximozko tratamendua izan dezala, bai prozesuan parte hartzen duten instantzia polizial eta judizialengandik, bai komunikabideengandik, orain arte azken hauen Rosaren kasuaren inguruko lan informatzailea ikaragarri iraingarria eta transfoboa izan baita, gertaeraren berri izan denetik salatu den bezala. Rosaren identitatearekiko eta intimitatearekiko errespetuak orain arteko komunikabideen sentsazionalismoa eta jarrera diskriminatzailea alde batera uzten ditu.


Aldi berean, salatzen dugu Rosaren eguneroko bizitzan egon den izugarrizko transfobia, baita agiriak aldatzea eta ebakuntzen aukera galarazi izanari, gure osasun sistemaren arabera eskizofrenia edo “buruko gaixotasun” bat duen pertsona batek ezin baitu bere gorputzaren eta genero-identitatearen inguruko erabakirik hartu. Hori zen Rosaren salaketa eta zalantzarik gabe baita geurea ere.


Kaleetan, leggetan, komunikabideetan… dauden eguneroko transfobiak dira pertsona askori euren oinarrizko eskubideak galarazten dizkietenak, hala nola lan mundura sarbidea, norbere identitatearekiko errespetua eta norbere gorputzarekiko autodeterminazioa tutoretza sikiatrikotik kanpo.


Exigitzen dugu administrazio publikoak bere erantzunkizuna bere gain har dezala eta pertsona transen lan eta gizarte mailako integrazioaren alde lan egin dezala. Lan serioa exigitzen dugu, egoeraren larritasunaren eta garrantziaren neurrikoa: ez dugu adabaki gehiagorik nahi, irmoki uste dugu halako egoerak ekiditeko modua zuzenean arazoaren errotik lan egitea dela eta lan hori aitzakiarik gabe egitea. Ez da proposamen serioa ezta kotsekuentea ere bereizkeria saihesteko “genero-identitatearen legea” onartu eta aldi berean gehiengoarekiko ezberdina den genro-identitate bat azaltzen dutenak gaixotzat dituena. Ezberdina, ez horregatik patologikoa. Errebindikatzen dugu trans identitatea arrarotasunarekin, higuingarria denarekin eta makurkeriarekin erlazionatzen duten estereotipoak des-eraikitzeko lan egin dadin, deuseztu daitezen gorrotoa eragiten eta gizartearen baztertu bihurtzen gaituzten mezuak.


Berriro ere salatzen dugu gure kolektiboaren ikaragarrizko zaurkortasuna eta zirkunstantzia arrarotan hiladako pertsona transen kasuak hain ohikotasun kezkagarriarekin azaltzea.


Errebindikatzen dugu, berriro, transfobiaren aurkako borroka guztion borroka dela, gizarte ezberdin bat eraiki nahi dugun guztion konpromezua dela. Gure kaleetan, laneko kaleratzeetan, bazterkerian, hitzezko eraso eta eraso fisikoetan ikusten diren diskriminazio eta bortizkeria hauekin amaitzeko modu bakarra gure inguruan berauek ezagutu eta momentu oro salatzea da. Izan ere, gizarte mugimenduetatik hilketa hauek amai daitezen borrokatu arren, benetako borroka gure kaleetan dago, gure auzoetan, egunero bortizkeria bizi den lekuetan.


Honen guztiarengatik, behean izenpetzen dugun taldeek pertsona orori deialdia egiten diogu datorren astelehenean, uztailaren 28an, 18:00etan, hiri ezberdinetan burutuko diren kontzentrazioetara joateko ikerketa zorrotz eta garden bat eta kasu honen trataeran dagoen transfobia amai dadila exijitzeko.


Gogorarazten dugu hemen sinatzen dugun taldeak dagoeneko behaketa lan bat egiten ari garela kasuaren garapen judizial eta mediatikoaren inguruan, ekintzaz edo ez-egitez gerta daitekeen edozein esku-sartze edo urraketa salatzeko. Era berean, dagokien bide formalen bidez salatuko dugu hildakoaren duintasunaren aurkako edozein ekintza, bereziki genero-identitatearekiko errespetuaren aurkakoak.


  • Komunikatu hau sinatzen dute:
  • [Andaluzia:] ATA – Asociación de Transexuales de Andalucía y Panteras Rosas Sevilla; [Aragoi:] Amasol, Asociación de Madres y Padres de Lesbianas, Gays, Transexuales y Bisexuales de Aragón, Colectivo por las disidencias sexuales y de género, Lasdel8, Stonewall-Aragón y Towanda; [Katalunia:] CGB - Col·lectiu Gai de Barcelona, FAGC - Front d’Alliberament Gai de Catalunya y Guerrilla Travolaka; [Euskal Herria:] 7menos20 (Gasteiz), Aldarte (Bilbo), EHGAM – Euskal Herriko Gay-Les Askapen Mugimendua (Euskal Herria), Emaize – Gasteizko Sexología Zentroa, Enfasis (Gasteiz), Errespetuz – Transexualen Euskal Elkartea, Gaytasuna (Gasteiz), Gaztehgam – Euskal Heriko Gazteria Gay-Les Askapen Mugimendua (Euskal Herria), Hegoak (Bilbo), Mass Medeak (Bilbo) Medeak (Donostia) y Queer Ekintza (Bilbo); [Galizia:] ALAS (Lugo), Aturuxo - Federaçom de Associaçons LGBT da Galiza, Centro Social Atreu  Maribolheras Precarias, Nomepisesofreghao (Corunha), Panteras Rosas y TransGaliza; [Portugal:] Panteras Rosas; [Madril:] Acera del Frente, Grupo de Respuesta Antipatriarcal, Liberación y RQTR.

2008/07/09

> Berria: Indarkeria > NAGORE LAFFAGE GAZTE IRUNDARRA DA ORONDRITZEN HILDA AZALDU DEN NESKA

  • Nagore Laffage gazte irundarra da Orondritzen hilda azaldu den neska
  • Hilketa gaitzesteko, Iruñeko Vinculo plazan gaur 12:00etarako elkarretaratzera deitu du Berdintasunerako Institutuak
  • Iruñeko 27 urteko gizonezko bat atxilotu du Foruzaingoak, hilketarekin lotura duelakoan
  • Berria, 2008-07-09 # Ainara Arratibel Orondritz

Nagore Laffage Casasola 20 urteko Irungo (Gipuzkoa) emakumea da Orondritzen (Nafarroa) herenegun hilik aurkitu zuten pertsona. Nafarroako Gobernuak atzo iluntzean zabaldu zuen biktimaren nortasuna, familiari arratsaldean berria eman ostean. Genero indarkeriaren bidetik doa Nafarroako Gobernuaren ikerketa lerro nagusia. Neskak indarkeria zantzuak zituen eta, hilketarekin lotura duelakoan, 27 urteko iruinsemea atxilotu dute foruzainek.


Herenegun arratsaldean aurkitu zuen herritar batek gaztearen hilotza, Orondritz eta Loizu (Nafarroa) herriak lotzen dituen bide batean. Hilotza plastikoekin estalita zegoen, eta sokekin lotuta. Herritarrak berehala eman zien gertatutakoaren abisua foruzainei. Hara abiatu zen Aurizko (Nafarroa) medikua, eta heriotza baieztatu zuen. Epaileak 22:00ak aldera eman zuen gorpua eramateko agindua.


Foruzainek ikerketa abiatu zuten eta, 01:00ak aldera, atxilotu zuten gizona. Neskari, bestalde, atzo iluntzean egin zioten autopsia, baina lerro hauek idazteko orduan artean ez zuten horren inguruko argibiderik eman.


Hilketa gaitzesteko, elkarretaratzera deitu du gaurko Nafarroako Gobernuko Berdintasunerako Institutuak, eta bertan parte hartzeko deia egin diete herritarrei. Elkarretaratzea eguerdiko hamabietan izango da, Berdintasunerako Institutuak Iruñeko Vinculo plazan duen egoitzaren parean.


Elkarretaratze horretan izango dira, besteak beste, Sara Ibarrola Nafarroako Gobernuko Berdintasunerako Institutuko zuzendaria, Javier Caballero Presidentziako kontseilaria eta Isabel Garcia Malo Gizarte Gaietarako Ongizate, Familia, Kirol eta Gazteria kontseilaria.


Gertatutakoa sinetsi ezinik
Egunero egin ohi dudan bezala, zakurrekin irten nintzen arratsaldeko osteratxoa egitera». Hilotza aurkitu zuen emakumeak honela azaldu dio BERRIAri herenegun arratsaldean bizi izan zuena: «Burdin hesi bat zeharkatzera nindoala plastiko batzuk ikusi nituen. Telebistan ikusi ohi den irudia etorri zitzaidan burura: gorpu bat plastikoz estalita. Baina ezin nuen sinetsi. Nire burutazioak zirela pentsatu nuen. Baina hesia zeharkatu eta gorpu bat zela jabetu nintzen». Berehala etxera itzuli zen. «Senarrari gertatutakoa kontatu nion, eta lagun baten bila joan ginen. Baina herrian ez zegoen ia inor. Kontuan izan San Fermin eguna zela. Senarraren lagun batekin topo egin genuen, eta harekin hilotza zegoen lekura itzuli ginen. Haiek ere gorpu bat zela baieztatu zuten, eta foruzainei deitu genien. Oso gogorra izan zen». Jada lasaitu dela dio. «Baina une oro burura etortzen zait gertatukoa. Ezin dut ahaztu».


Hark ez ezik, Orondrizko herritar gehienek ezin dute burutik kendu herenegun arratsaldean gertatutakoa. Izan ere, gertaerak Iruñetik 40 bat minutura dagoen 20 biztanle inguruko herri txiki eta lasaia aztoratu du.


15:30ak dira eta txorien kantua, zakurren zaunkak eta butano banatzailearen txirrina baino ez dira entzuten herrian. Haatik, goiz osoan foruzainen eta hedabideen joan-etorria etengabea izan dela azaldu dute hainbat herritarrek. «Galdeketak egiten aritu dira». Gehienek diotenez herenegun kosta egin zitzaien begiak biltzea.


Herriko plazatatik gertu dagoen plaza batean bazkal osteko berriktalditxoa egiten ari diren bi adinekok diotenez, sekula ez dute bizi izan halakorik herrian. «Hemen oso lasai bizi gara, ez da ezer gertatzen. Herriarentzat oso albiste gogorra eta tristea izan da. Denak asaldatuta gaude, eta sinetsi ezinik. Herrian ez dago beste gairik herenegun iluntzetik», diote biek.


Orondrizkoak izanda, ondo ezagutzen dituzte inguru haietako txokoak, eta garbi dute gorpua hara eraman zuenak ondo ezagutzen duela lekua. «Albistea jakin bezain laster pentsatu genuen hori. Hara iristeko, menditik joan behar da, eta ingurukoa ez bazara, bide hori ez duzu ezagutzen. Normalena errepidetik joatea da, eta leku hori albo batera geratzen da».


Gorpua Orondritz herritik gertu dagoen araztegitik gertu dagoen bidexka batean zegoen. «Herritarren artean ohitura handia dago handik osteratxoa egiteko, oso leku lasaia baita», dio emakume batek. Hilotza aurkitu zuen emakumearen antzera, berak ere ohitura handia du zakurrekin osteratxoa egiteko. «Herenegun ere irten nintzen, eta txiripaz ez nintzen handik igaro. Zakurretako bat nekatuegi sumatu nuen, eta handik gertu nengoela etxera itzultzea erabaki nuen».


Hori pentsatzen igaro du eguna, eta baita hilotza aurkitu zuen emakumearengan. «Ezaguna dut, eta harekin hitz egitea lortu ez dudan arren badakit oso gaizki pasatu duela». Bi nahi ere agertu ditu: halakorik berriro ez gertatzea eta herria ahalik eta azkarren normaltasunera itzultzea.

> Berria: Homofobia > IKASTETXEETAN ESKU HARTU, ZENBAITENTZAT INFERNU BILAKA EZ DADIN

  • Ikastetxeetan esku hartu, zenbaitentzat infernu bilaka ez dadin
  • Aniztasun afektibo-sexuala
  • Gara, 2008-07-09 # Janire Arrondo

Ikastetxeetako erasoek gerora eragin itzela izan ohi dute ongizate psikologikoan. Norberaren sexu berekoekiko erakarpena dutenek arrisku berezia dute, ikasgelak maiz amesgaizto bilakatzen baita eurentzat.


Ikasgeletan izaten diren erasoak eta horiek gerora dituzten ondorioak hizpide hartu dituzte EHUren Udako Ikastaroetan, eta aniztasun afektibo-sexualari arreta berezia eskaini diote. Hain zuzen ere, ikastetxeetako erasoek ongizate psikologikoan eragiten dituzten kalteak aztertu ditu EHUko irakasle eta psikologo Aitor Martxuetak.


Gatazken sustraian izan litezkeen arrazoiak ugari badira ere, sexu bereko pertsonekiko erakarpena dutenen kasuan areago izan ohi dira. «Gizartean bazterketa jasateko arriskua duten pertsonak dira», nabarmendu zuen irakasleak. Horregatik, «beharrezkoa da egoera horiek saihesteko edo aurre egiteko planak abian jartzea».


Martxuetaren ustez, gutxi sakondutako gaia da hori, eta arreta handiagoa eskaini beharko litzaioke. Gainera, arazoa konpondu ahal izateko ikasleekin ez ezik, gurasoekin eta irakasleekin ere lan egin behar dela nabarmendu zuen.


Hala eta guztiz ere, lehenbizi, gizarteko aniztasun afektibo-sexuala aztertzea eta ulertzea beharrezkoa da, ondoren ikastetxeetakoa ulertu ahal izateko. Erasooi erantzun azkarra ematea ere ezinbestekotzat jo zuen: «Unean bertan esku hartu behar da, behar bezala konpondu nahi izanez gero». Horrelako kasuek, izan ere, gertatu bezain laster tratatu ezean, gerora ongizate psikologikoan kalteak eragin ohi dituzte.


Egoeraren azterketa egin ondoren, arazoa konpondu ahal izateko, buruko osasunean eragina duten faktoreak zein diren ezagutzea ere beharrezkoa da.


Martxuetaren esanetan, buruko osasuna eta ongizate psikologikoa ez dira bereiztu behar. Bata eta bestea bermatzeko, «beharrezkoa da norbere burua den bezala onartzea, eguneroko bizitzan autonomiaz jokatzen jakitea, jomugak izatea, pertsonalki garatzea, ingurunean mugitzen jakitea eta gizartean harreman ezberdinak izateko gai izatea».


Buruko osasun-egoera finkatzen duten lau aldagai nagusiak afektibitatea, depresioa, antsietatea eta autoestimua dira, eta faktore psikosozialek eragina dute batean eta bestean desorekak eragiteko. Ikastetxean jazarpena jasan dutenek, esaterako, antsietatea eta depresioa agertuko dituzte gerora.


EHUk gai horren gainean Gipuzkoan 2005. urtean egindako ikerketa baten emaitzak esku artean hartu zituen psikologoak. EHGAM, Gehitu eta Bost Axola elkarteekin batera buruko osasunaren aldagaiak, eta horretan eragina duten faktoreen konbinazio ezberdinak ikertu, eta ehundik gora pertsonen kasuak aztertu zituzten.


Lanean ondorioztatu zutenez, sexu berekoekiko erakarpena duten pertsonen ongizate psikologikoan kalteak eragiten dituzten faktore sozial horiek, eskoletako erasoez gain, zerikusia dute norbere buruaren onarpenarekin, familiakoen eta lagunen babesarekin, inguruko errealitate-sarearen pertzepzio egokiarekin eta genero identitatearekin. «Norbanakoarentzat eguneroko bizitzako erronkei aurre egiteko beharrezko da babesa duela sentitzea edo, beste modu batean esanda, laguntza soziala izatea». Haren esanetan, lagunak eta bikotekidea izaten dira horrelakoetan aurrera egiten gehien laguntzen dutenak. Kontrakoa gertatzen denean, ordea, senideek orientazio afektibo-sexuala onartzen ez duten kasuetan, esaterako, antsietatea eta depresioa agertzen dira horren ondorioz.


Eskoletako erasoak gogor eragiten die eta, maiz, ingurukoen laguntzarekin ere, zaila da halako egoerei aurre egitea. Erasoak ekiditea litzateke hoberena, eta «aniztasun afektibo-sexuala gizartean normaltasunez onartzea» da horretarako giltzarria.

2008/07/08

> Berria: Homofobia > HOMOFOBIA ESKOLAN, HEMEN

  • Homofobia eskolan, hemen
  • Eskolako bullying homofobikoak, luzera, eragin psikosozial kaltegarriak ditu homosexualengan. Aitor Martxueta psikologoak ohartarazi du jazarpen hori depresio eta antsietate iturri dela.
  • Berria; 2008-07-08 # Mikel Peruarena Ansa · Donostia

Gaur esaten da normalizatu egin dela homosexualen egoera. Egia da aldaketa dezente egon direla eta aurrerapausoak eman direla, baina eskoletan oraindik bullying kasuak daude, eta, batez ere, bestelako aukera afektibo-sexual batzuk dauzkaten ikasleek jasaten dituzte». Aitor Martxueta psikologia doktoreak gidaturik, “Aniztasun afektibo-sexuala eskolan: gatazkak eta konponbideak” ikastaroa ematen ari dira Euskal Herriko Unibertsitateko udako ikastaroetan. Martxuetak dio gero eta kasu gehiago agertzen ari direla eta beharrezkoa dela ikertzea eta eskoletan esku-hartze planak garatzea.


Martxuetak argitu du jazarpena ez dela gai berria, «baina orain agertzen ari da, batez ere, eskolako jazarpen homofobikoa deitzen dena». Hainbat elkarte aniztasun afektibo-sexuala eskoletara eramaten hasi direla jakinarazi du psikologoak, «ikasleek ikus dezaten badaudela beste aukera batzuk, afektibitatea eta sexualitatea anitzak direla eta errespetatu behar direla aukera guztiak».


Homosexualen ongizate psikosozialean eskolako jazarpenak duen eragina aztertu du Martxuetak. EHGAM, Gehitu eta Bost Axola elkarteen laguntzarekin, ikerketa egin zuen Gipuzkoan orain hiru urte, eta emaitzak argiak dira: eskolako jazarpenak eragin zuzena du ongizate psikosozialean. Martxuetaren hitzetan, buruko osasun arazoak izateko arriskua heterosexualen artean baino handiagoa da homosexualen artean. Baina, bullying-az gainera, beste aldagai batzuk ere eragiten dute. Lau aipatu ditu Martxuetak: norberaren aukera afektibo-sexualaren onarpena, gertuko harreman sarearen hautematea, genero nortasuna eta gizartearen babesa. «Ez dugu ikerketa eskolan egin, ez diegu galdetu jazarpen hau jasaten ari diren ikasleei». Martxuetak onartu du identitate sexual indartsua duten pertsonen erantzunekin osatu dutela ikerketa. Baina, halere, atera dituzten datuak «harrigarriak» direla esan du. «Ez dut pentsatu ere egin nahi nola bizitzen ari diren jazarpena orain jasaten ari direnak», dio Martxuetak.


Ongizate psikologikoa lau alderditatik azter daitekeela zehaztu du psikologoak: depresioa, antsietatea, autoestimua eta afektibitatea. Eskolan jazarpena jasan dutenek depresiorako eta antsietaterako joera garatzen dute. Familiak eta lagunek berekiko duten jarrera lagungarri edo traba izan liteke, baina sarri ez da nahikoa, jasandako egoerek buruko osasunean kalteak eragiten dutelako.


Gai horren gaineko ikerketa askorik ez dagoela eta konponbidea «ikertzen jarraitzea eta esku-hartzeak prestatzea» dela adierazi du Martxuetak. «Eskolan esku-hartzeak egin behar dira, baina hezkuntza komunitate osoarekin, gurasoekin, irakasleekin eta ikasleekin, aniztasun afektibo-sexuala lantzeko eta jendeak zerbait naturala bezala hartzen ikas dezan».

2008/07/05

> Berria: Trans > ESTATU BATUAK: THOMAS BEATIE TRANSEXUALA ALABA BATEZ ERDITU DA

  • Haurdunaldi bat, kontzeptu ugari dantzan
  • Thomas Beatie transexuala alaba batez erditu da
  • Kritikagarria batzuentzat, berritzailea besteentzat. Thomas Beatie transexualaren haurdunaldiak, amatasuna, aitatasuna, maskulinitatea, feminitatea... kontzeptu ugari hankaz gora jarri ditu. Igandean erditu zen eta dagoeneko aita da.
  • Gara, 2008-07-05 # Maider Eizmendi

Thomas Beatie Oregoneko (AEB) 34 urteko gaztea aita da, guraso hala nahiago badu. Atzo jakin genuen joan den igandean erditu zela eta biak, aitak eta alabak, osasun egoera bikaina dutela. Beatiek orain hamar urte erabaki zuen sexuz aldatzea eta legeak gizon izaera aitortu zion. Hala eta guztiz ere, bere obulutegia eta umetokia mantendu zituen eta bere emazteak, haurrik izan ezin duenez, bere hormona tratamendua bertan behera utzi eta intseminazio bitartez haurdun geratu zen Thomas orain bederatzi hilabete.


Munduko komunikabideek «haurdun izandako lehen gizon» gisa bataiatu dute, baina izatez, Thomasek beste pertsona batzuk aurretik zabaldutako bidea jarraitu baino ez du egin. Aldea, albisteak izandako oihartzunean dago, Thomasek bere egoeraren berri munduari eman eta bere haurdunaldiaren irudiak plazaratu baititu. «Oso ausarta izan da», horrela dio Beatriz Preciadok, Generoaren Teoria Paris VIII Unibertsitatean irakasten duen Burgoseko irakasleak. Donostian dago egun hauetan «PornoPunkFeminismoa» izenburupeko jardunaldi batzuen koordinazio lanak egiten, eta bertan izan du erditzearen berri. GARA berarekin izan da Thomas Beatieren kasuaren eta honek mahai gainean jarri dituen eztabaida anitzez mintzatzeko.


Kasua ezagun egin zenetik aztoratu egin ditu asko. Zenbaitek ezin du ulertu gizon izateko pausoa eman ostean, hori eten eta haurdun geratzeko erabakia hartu izana, zenbaitek «aita beharrean ama» izango dela dio, baina berak argi adierazi du, erdituta ere haurraren aita izango dela, «rol hori» beteko duela eta Nancy emazteak amarena.


Onarpen arazo horien oinarrian, Preciadoren ustez, mendebaldeko sexu-genero kontzepzio estua dago: «Guk erregimen kontserbadore edota doktrinatzaileez hitz egiten dugunean Islam-a datorkigu burura, baina gure sexu-genero erregimena oso-oso diziplinarioa eta estua da; guk naturalizatuta bizi dugu eta ez gara arau sistema hertsitzaile horretaz jabetzen». Irakaslearen esanetan, indarrean dagoen sistemak sexu, genero eta sexualitatearen lerrokatzearekin du zerikusia: «Sexu anatomiko maskulinoari, genero maskulinoa dagokio eta, jakina, heterosexuala izan behar du, eta, gainera, hori guztia aitatasunarekin sendotu behar du; emakumeak berriz, bere feminitatea amatasunarekin azkendu behar du».


Kontua da Thomas Beatiek sistema hori apurtu duela, «maskulinitateaz dugun ideia tradizionalaren kontra egin du» eta duela pare bat hamarkada abiatutako bideari esanahia erantsi. Orduan hainbat ikerlari eta pentsalari sexu-genero lerroari eten kritikoak egiten hasi ziren eta honelakoak esaten: «badira gizonak femeninoak direnak, maskulinoak diren emakumeak... Ez dago inolako jarraipen naturalik eta orain ikasi behar dugu amatasuna gerta daitekeela gizon baten gorputzean eta aitatasuna emakume gorputzean». Beatiek beraz, aitatasuna eta amatasuna eraikitako kontzeptuak direla eta horien mugak mugi daitezkeela utzi du agerian. «Horregatik da zaila Thomas aita dela ulertzea, nahiz eta umetokia izan, alua izan eta neska jaioa izan, normalean gizonei bakarrik ezarri zaien posizio kulturala defendatu behar du berak eta horregatik seguru aski behin eta berriz errepikatzen du bera `aita' izango dela».


Kasu zehatz honek kolektibo transexualen gaineko ikuskeran ez ezik, emakume izatean eta honen ulermenean ere zeresana eman dezake. «Emakumeen gorputza, orain arte naturalizatuena, desnaturalizatzeko pauso gisa ulertzen dut. Gizonaren gorputzak ere metafora kultural ugari ditu, baina emakumearen gorputza izan da diziplinatua eta arautua eta, batez ere, ugalketa kontrolari dagokionez. Ikuspuntu horretatik, Thomasek emandako pausoa ikaragarria da», zehaztu du Preciadosek. Horren harira, gorputza beste modu batean begiratzen ikasi behar dugula nabarmendu du Preciadok. «Kulturak eta irudiek -zinematografikoek, literarioek, pornografikoek- eraikitzen dute gorputza. Hori guztia kontuan hartu gabe gorputzak ez du egun esanahirik.


Medikuntzak eta teknologiak gorputzean duten eragina ere aintzat hartzekoa dela dio irakasle honek: «Gorputza lehen unetik teknologiaren ondorioa da; edozein gorputzek -ez soilik transexualenak- kontaktu zuzena du teknologia hormonalekin adibidez; oso neska gutxi ezagutzen ditut gaztetatik pilula hartzen ez dutenak eta beren feminitatea, hilekoa, teknikoki kontrolatua dago».


Lehen ere bideak irekita baziren kasu honen publikotasuna transexual eta gay ugarirentzat «izugarria» izan da, «amatasuna mamua dela askorentzat». Kontuan izan behar da gainera, gizonezko transexualen sexu aldaketetan urte askoan pertsonak antzutzera jo izan dela: «Testosteronak obulutegiko minbizia izateko arrisku txiki bat dakar, eta horregatik urte askoan medikuntzak proposatu izan du hormonak hartzen hasi aurretik, obulutegia eta umetokia kentzea». 90eko hamarkadan, ordea, «transgenero mugimenduarekin» transexual asko beste modu bateko gorputza nahi zutela aldarrikatzen hasi ziren, hau da, gizon izan zitezkeela beren ugalketa organoak mantenduta ere. «Thomasek horixe dio, gizona dela alua izan arren, eta ideia hori oso berritzailea da maskulinitateaz dugun ideia zakilean eta sarketan oinarritzen delako ia esklusiboki». Thomasen alabaren gainean, eta beste transexual batzuen seme alaben esperientziak kontuan hartuta zera dio: «Beste batzuek baino errazago ulertuko dute modu asko daudela gizon eta emakume izateko eta identitatea eta desioa mugikorrak eta aldagarriak direla».


Ziur Beatieren erditzeak kalapita eragin eta kontserbadoreen kritikak jasoko dituela; baina mahai gainean jarri ditu kontzeptu eta ulerkera ugari; eta hori eskertzekoa da.