EHGAM-DOK EUSKARAZ

> EHGAM·DOK | EUSKARAZKO DOKUMENTAZIOA

2010-12-31T03:15:00.000+01:00

> Elkarrizketa: Itziar Ziga > "FEMINITATE HITZARI ALERGIA DIOGU FEMINISTOK"

2010-01-23T16:46:00.003+01:00

Feminitate hitzari alergia harrigarria diogu feministok
Argia, 2010-01-24 #Amaia Alvarez Uria eta Onintza Irureta

Devenir perra (Zakur eme bihurtu) liburua idatzi du, feminista femenino eta antipatriarkalak existitzen direnez, beharrezkoak direla aldarri egiteko. Erosi bezain pronto puskatu zaion koroa jantzi du, sos gutxiko glamourra argazkiko lehen planoan ateratzeko.

Errenteriarrak (Gipuzkoa, 1974) Iruñearako bidea hartu zuen aitaren autoritatetik ihesi. Amari tratu txarrak ematen zizkion aitaren atzaparretatik ihesi. Iruñean Elizaren autoritatea ezagutu zuela dio. Bederatzi urte egin ditu Bartzelonan, askatasunean, eta Iruñeara itzuli da. Espainian zehar dabil Devenir perra liburuan kontatutakoak lau haizetara zabaltzen. Ez dakigu noiz errendituko den, bigarren liburua atera berri baitu: Un zulo propio (Norberaren zuloa).

Alaska abeslariaren liburua: Transgresoras, las mujeres que cambiaron su mundo, (Urratzaileak, euren mundua aldatu zuten emakumeak).

Alaska feminitatearen maitale handia da eta kexu da uste duelako feminismo hegemonikoak (nolabait esatearren) trabestien eta transexualen ekarpena galdu duela feminitatea berrasmatzeko.

Garai hartan king tailerrak egiten ziren, maskulinitate performatiboaz asko hitz egiten zen, eta nik nioen: “Non arraio dago feminitate performatiboa?”. Feministok alergia harrigarria diogu feminitate hitzari, logikoa da, ziria sartu digute emakume generoaren kontuarekin, dena da negatibotasuna eta gutxiagotasuna.

Badago ordea bestelako feminitatea, grinatsua, parodikoa, teatrala, puta eta antipatriarkala. Hori existitzen da eta oso beharrezkoa da. Beharrezkoa da existitzen delako.

Euskal Herriko IV. Jardunaldi Feministetan “Iraultza dibertigarria izango da edo ez da izango” esan zen. Zer gehituko zenioke horri?

Ez nioke ezer gehituko, hori da. Ez nekien hala izan zenik eta asko pozten naiz. Emma Goldmanek hala zioen: “Ezin badut dantzarik egin ez da nire iraultza”. Badago gizon eta emakumearen gudari jarrera, borrokaren zati onartu duguna. Ulergarria da, biolentzia askok gurutzatuta gaude, eta hainbesteren kontra egin behar dugu borroka... Erne ibili behar dugu, baina bizimodutzat hartzen badugu jarrera hori ziria sartu digute.

Ez dakit noiz hilko naizen, baina munduak segiko du izaten kapitalista, patriarkala eta kabroia populazioaren gehiengoarentzat. Bizi naizen artean ez ditut onartu nahi zoriontsu izatea eragozten didaten kateak.

Liburuan diozu: “Emakumea naizela diot sendagileak hala diagnostikatu zuelako eta estrategia politikoa delako”.

Emakumea izatea zer den erakuste bidean transen, trabestien eta intersexen borrokak garrantzitsuak izan dira. Emakume ala gizon, mediku diagnostikoa eta soziala dela ukatzen duena esentzialismotan erortzen da, ez dute nire errealitatea azaltzen. Feminismoa emakume generoaren lubakian gorde zen, baina hori alde guztietatik erortzen da. Emakume eta gizonen arteko banaketa patriarkatuaren aldetik medikuntzan oinarritua da eta gure aldetik estrategia politikoa. Emakumea naiz, gisa horretara bortxatua izan naizelako; fisikoki, sexualki, afektiboki, ekonomikoki, sinbolikoki... Deiadar egiten dut emakumea naizela, baina ez hanka artean daukadanagatik.

“Okupa jaietara ilehori distiratsu eta arrosaz jantzita noa (...). Oraindik jokoz kanpo uzten ditut nire itxura dela-eta”. Liburuan elkarrizketatu duzun Paulak esana da.

Europako mugimendu alternatiboez maiteminduta, Bartzelonara iritsi zen Paula feminista eta etxe okupa batera joan zen lehen aldiz, arrosaz jantzita, samurtasun eta feminitate muturrekoarekin. Gerlariaren estetikak, rastak, krestak... ez zuen onartu. Beti esan izan du bakarrik mozkortu zela han.

Ni neu garai batean marimutilez mozorrotu nintzen. Feminista askok hasten dugu bide hori, baina ilea moztea, ez depilatzea... probatu ondoren eroso sentitzen baldin banaiz zoragarria da, baina ez banago eroso zailtasunak dituzu feminizatzeko. Beste testuinguru batzuetan hori da espero dena, feminizatzea. Beldurgarria da, beti ere derrigortzen bazaituzte!

Liburuarekin ez dut nahi inork pentsatzea feminitate mota bat goraipatzen ari naizenik, ezta gutxiagorik ere.

Liburuko beste pasarte bat: “Zakur emeek barre egiten dute aberatsen kodeez, Pradako poltsa erdi hutsez eta krisia medio daukaten susto aurpegiaz. Barre egiten dute krisiaz, krisia delako ezagutzen duten bizimodu bakarra”.

Zakur emearen eraikuntza egiten dut, baina zakur eme oso txiroa naiz. Feminitate espektakularra eraikitze horrek zerikusia dauka glamourraren ilusioarekin, inguratzen gaituen pobrezian glamour merkea aldarrikatzen dut.

Liburua idazten ari nintzela etorri zen krisiaren izu kolektiboa. Prekarioa zarenean, etxean hotza pasatzen duzunean, argia pintxatua duzunean... barkatu, ez dauzkat bost hipoteka, ez lidakete inoiz emango kreditua. Klase kontzeptua ezinbestekoa da.

Zer diozu egunkariko titular honi buruz: “Juan Pablo Urtizbereak Berdintasunaren Merezimenduzko Domina jasoko du”. Senarrak Yasmín Zamia emaztea hil zuen. Zamia salbatzen saiatu zen Urtizberea eta larri zauritu zen.

Gizonen bortizkeriatik gizonek beraiek babesten gaituzte. Guk geure buruak defendatzea gaitzesgarria da. Domina merezi duena liburuan aipatzen dudan emakumea da. Bikote ohiak aizkorarekin hil behar zuenean bera labanarekin defendatu zen. Emakume horretaz ez da hitz egiten, eta nik dakidala aspaldian heriotzatik ihes egitea lortu duen bakarra da. Defendatu zelako salbatu zen.

Jakina lagundu behar dela norbait zure begien aurrean erasotzen ari direnean. Baina zergatik dira heroiak berriz ere gizonak? Gaixotu egiten nau horrek. Lehen genero biolentziaz feministok baino ez genuen hitz egiten, eta orain modan jarri denean zertarako jarri da modan? Heroiak beraiek dira, ez gu. Etengabe erakusten dituzte emakumeak untxiak bezala hiltzen, ihes egiten, urrutiratze agindupean. Urrutiratze agindua ez, autodefentsa! Pistolak, espraiak edo ikastaroak, dena delakoa! Gizona izan beharra ere babestuko gaituena.

“Udalak bi hamarkada daramatza Bartzelonaren bihotza eremu publiko ordenatua eta segurua, garbia eta zibikoa, kalitatezkoa eta askatasunezkoa izan dadin. Prostituzioa ez da onargarria hiriko kaleetan”. Jordi Hereu, Bartzelonako alkatea.

Raval auzoko eztabaidaz ari zara. Bederatzi urtez bizi izan naiz auzo horretan eta mendeak dira prostituitzen direla Ravaleko kaleetan. Gauez, lana bukatuta, puten kaletik igarotzen nintzen eta lasai sentitzen nintzen. Putak eta bezeroak daude, elkarbizitza eredugarria da, baketsua. Bortizkeria ez dute praktikatzen ez prostitutek, ez bezeroek, poliziak prostituten kontra baizik.

Hipokritak eta faltsuak dira, Bartzelonako erdigunea turistentzat eta fashion jendearentzat parke tematiko bihurtu nahi dute. Puten bila badoaz, gu denon atzetik doaz. Inozoa da pentsatzea beraiek ondokoa uste dutela: “Putak soberan daude, enbarazu egiten dute”.

Jende ugarik bestelako ikuspegia du gai horri buruz. Ez dute nabari zuk nabari duzun segurtasuna.

Ez dira handik pasa. Ez dira han bizi. San Ramon kaleko espaloiak puten takoiek mendeetan miazkatu dituzte. Han bizi den jendeak badaki zer dagoen eta prostituzio eremua saihestu nahi baduzu bi kale harantzago jo eta ez daukazu ezer ikusi beharrik.

Segurtasun gabezia eta emakume esplotatuak aipatzen dituzte.

Puta ilegalei lagundu nahi badiezu indargabetu Atzerritarren Legea. Mafia horiek zeinek onartzen ditu? Atzerritarren Legeak.

Beste kontu bat umeena da. Ez naiz ama, baina haurrak izango banitu beraiek poliziarengandik babestea nahiko nuke, putak baino askoz kaltegarriagoak dira. Amek ez badute nahi umeek putak ikusterik saihestu ditzakezu Ravalen, eta handik pasako bazara poliziarekin arazorik eduki ezean, toki segurua da. Mendeak daramatzate han! Sarekada izan eta batere ez dagoenean, isiltasun moduko zerbait sentitzen duzu, deseroso sentitzen zara.

elkarrizketa osoa jeisteko

> Berria: Erasoak > GEHITUREN EGOITZARI ERASO DIOTE, HIRUGARRENEZ

2010-01-19T09:38:00.000+01:00

Gehituren egoitzari eraso diote, hirugarrenez
Berria, 2010-01-19

Iragan larunbatean hautsi zituzten Gehituk Donostian duen egoitzaren atariko beirak. Gay, lesbiana eta transexualen eskubideen aldeko elkartearen egoitzak jasandako hirugarren erasoa da hilabetean. Abenduaren 26an atariko beirak hautsi eta elkartearen gutunontzia hautsi zuten. Hilaren 4an suziria sartu zieten postontzian. Ertzaintza ikertzen ari da gertaera.

> Erreportajea: Homofobia > HOMOFOBIAK HARTU DU AFRIKA

2010-01-17T13:11:00.000+01:00

Homofobiak hartu du Afrika
Berria, 2010-01-17 # Edurne Elizondo

Kontinente horretako herri anitzetan delitu dira sexu bereko pertsonen arteko harremanak; Ugandan zigorrak gogortu nahi dituen legeak piztu du zalaparta, eta homosexualen eskubideen aldekoen salaketa eragin du.

Presidenteak ez du homosexualik hil nahi; nik ere ez. Nik uste dut aholku jaso dezaketela homosexualek, eta euren ohitura txarrak alde batera utzi». Mary Karoro Okurutenak dira hitzak. Ugandako agintarien alderdiko bozeramailearenak. Ugandan, delitu da homosexualitatea. Eta, berriki, delitu horrek dituen zigorrak gogortzeko proposamena egin du hango Gobernuak. Proposamen horretan, heriotza zigorra ezartzeko aukera jaso du, hainbat kasutan: homosexualek GIB birusa eduki eta harremanak izaten jarraitzen dutenean edota bortxaketa gertatzen denean, adibidez. Baina asmo horretan atzera egin du, azkenean, Ugandako presidente Yoweri Musevenik. Bizitza guztirako espetxe zigorra ezartzeko proposamenak, hala ere, indarrean jarraitzen du. Otsailean edo martxoan hartuko du lege proiektuari buruzko erabakia Ugandako Parlamentuak.

Ugandako egoera ez da salbuespena Afrikan. 53 estatuetatik 38k dituzte homosexualitatea zigortzen duten legeak. Duela hamabost urte, «homosexualak txakurrak eta zerriak baino okerragoak » zirela erran zuen Zimbabweko presidenteak. Eta homofobiak gorako bidea baino ez du egin herri horretan, geroztik. Nigerian ere badituzte homosexualen kontrako lege zehatzak, eta heriotza zigorra dago aurreikusita haientzat. Ruandan, duela gutxi hartu dute homosexualitatea zigortzeko erabakia. Bost eta hamar urte arteko kartzela zigorrak aurreikusi dituzte.

Burundin, berriz, joan den apiriletik da homosexualitatea delitu. Erabaki hori hartu eta gero, Italiako erakunde katoliko baten saria jaso zuen Burundiko presidente Pierre Nkurunzizak. Haren hitzetan, «homosexualen kontra borrokatzeagatik» eman diote sari hori. Ruanda eta Uganda, hain zuzen, herri kristauak dira; katolikoak, nagusiki. Homosexualen eskubideen aldeko hainbat elkartek Elizaren eragina jo dute herri horietan homofobiak gora egiteko arrazoi nagusitzat. Eta gauza bera gertatzen da Ugandan, elkarte horien ustez.

Ugandan, neurri berriekin, homosexualitatea zigortu eta homosexualen kontrako salaketak sustatu nahi dituzte. Lege berriak, gainera, «jarduera homosexualak errazten edo laguntzen» dituztenak ere zigortu nahi ditu. Hiru urteko espetxe zigorra aurreikusten du, halaber, lege proiektuak, ikusi dituzten jarduera homosexualen berri 24 orduko epean ematen ez dutenentzat, eta zazpi urtekoa, berriz, homosexualen eta lesbianen eskubideen alde lan egiten dutenentzat. Presidenteak lege proiektutik ezabatu ditu nazioartean zalapartarik handiena sortu duten artikuluak, baina, hala eta guztiz ere, ugariak izan dira azken hilabeteotan haren hainbat ministrok eta bertze hainbat agintarik homosexualen aurka erran dituzten hitzak. «Afrikako kulturan homosexualitatea ez dago baimendua. Haurrak babestu behar ditugu, jarduera homosexualetan aritzeko hartzen baitituzte eskoletan», erran du, adibidez, Mary Karoro Okurutek.

«Zuzendutako hilketa modu bat da lege hori», salatu du Jacqueline Kashak, Ugandako Freedom and Roam elkarteko kideak. Elkarte horrek eta bertze hainbatek uste dute milioi erdi ugandar aterako dela herritik lege berriarengatik. «Nahiago izanen dute alde egin, espetxean sartu baino».

Kasharena ez da Ugandan lege berriaren kontra entzun den ahots bakarra. Protestak izan dira, bertzeak bertze, Londresen, Washingtonen eta New Yorken. Europako Parlamentuak ere auzia jorratu du. Ugandari eskatu dio erakunde horrek bere asmoetan atzera egin dezala. Aipatzekoa da, hala ere, bozketan Parlamentuko 736 diputatuetatik 65ek bakarrik parte hartu zutela. Hiruk kontrako boza eman zioten Parlamentuak Ugandari legea onar ez dezan egindako eskaerari; hirurak dira Europako Alderdi Popularreko kide.

Kenyan,errolda
Ugandan homosexualen kontrako zigorrak gogortzeko aukera aztertzen duten bitartean, Kenyan egin nahi duten homosexualen erroldak piztu du zalaparta. Hiesari aurre egiteko Kenyako programako arduradun Nicholas Muragurik erran du homosexual anitzek gaixotasun horri buruzko informaziorik ez dutela, eta errolda horren helburua horixe dela, homosexualei informazioa helaraztea. Kontua da, ordea, Kenyan delitu dela homosexualitatea, eta hamalau urteko espetxe Bigorra ere jaso dezaketela herri horretan homosexualek.

Asmoa da ekainean hastea erroldarekin. Hainbat adituk ez dute uste hiesari aurre egiten lagunduko duenik. Zenbait homosexualek, halaber, argitu dute erroldan zenba ditzaten prest direla, baina haien identitatea babesten badute, betiere. Espetxe Bigorra izan dezaketelako Elgar musukatzeagatik.

Hegoafrika, salbuespena
Afrikako kontinentean salbuespena da Hegoafrika. Homosexualitatea han ez da delitu. Gauza bat da legeak dioena, eta bertzea errealitatea, ordea.

1994ko Hegoafrikako Konstituzioak sexu arrazoiengatik bazterketa oro debekatzen du bere testuan. Eta, 2006. urtetik, sexu bereko pertsonen arteko ezkontzak baimenduta daude herri horretan.

Gauza bat da legeak dioena, eta bertze bat, gertatzen dena. Esparru anitzetan, gizarteak ez ditu bere egin lege horiek, ezta lege horiek diotena ere. Ondorioz, homosexualen eta lesbianen kontrako krimenak gertatzen dira urtero. Sexu joerak oinarri dituen bazterketa, gainera, komunitate guztietara zabaltzen da Hegoafrikan. «Berdin aurki daitezke homosexualak direlako familiak baztertutako zuriak, eta lesbianak direlako eraso egin dieten beltzak. Horrelakoak gertatzen dira, oraindik ere», erran du Matuba Mahlatjiek. Homosexuala da bera, eta ezkonduta dago Hegoafrikan.

Politikaren esparruan ere agerikoa da legeen eta errealitatearen artean gertatzen den Fauzi hori. Izan ere, 2006an, sexu bereko pertsonen arteko ezkontzak baimendu zituztenean, Gorte Konstituzionalaren agindua bete baino ez zuten egin Hegoafrikako Parlamentuko diputatuek. Erakunde gorena da hori herri horretako auzitegien artean. Garai hartan, homosexualen arteko ezkontzak «lotsagarritzat» jo zituen «herriarentzat eta Jainkoarentzat» Jacob Zumak, gero Hegoafrikako presidente izanen zenak.

> Berria: Hiesa > GIPUZKOA: MUTRIKUN ERE EHGAM-EN MOZIOA ONARTZEN DA

2010-01-16T17:03:00.003+01:00

Mutriku:Udaleko alderdi guztiek bost mozio onartu dituzte, aho batez
Lea-Artibai eta Mutrikuko hitza, 2010-01-05. Mutriku

Idatziak EHNE, EHGAM, Berdinsarea, Eudel eta ezker abertzaleak azkenaurreko udalbatzan aurkeztutakoak dira.

Gabonen atarian egin zen azkenaurreko udalbatzan Mutrikuko Udalak bost mozio onartu zituen: bat Euskal Herriko Gay-Les Askapenerako Mugimenduarena (EHGAM), emakumeenganako indarkeriaren aurkako hiru eta EHNEren bat.

Nekazaritza erakundearen idatzian, baserriak azken urteotan bizi izan duen problematika mahairatu zen. «Esplotazioen errentabilitate falta, haragi, eskne, zereal, ardo, barazki,...eta gainerako sektore guztien gainbehera. Ez dugu duda izpirik ere nekazaritza sektoreak bizi duen egoera larriak markatu krisian duela jatorria», dio idatziak.
Guzti horrekin, udalbatza osatzen duten arderdi guztiek aho batez abeltzaintza eta nekazaritza sektoreekin bat egin zuten. «Sektore horiek estrategikoak eta nekazaritza munduaren garapenerako eta gure gizartearen beharrentzat ezinbestekoak direlako».
Emakumeen aurkako indarkeria sexista salatuz
Eta udalbatza ospatu zenean azaroa atzean bazegoen ere, azaroaren 25ean ospatu zen Emakumeenganako Indarkeriaren aurkako Nazioarteko Eguna aitzakiatzat hartuta Berdinsarearen, ezker abertzalearen eta Eudelen mozioak onartu zuen udalbatza osoak.
Indarkeria sexista jasaten dutenei babesa emateaz gain, mozioek indarkeriaren prebentzioan lan egin beharra dagoela azpimarratzen dute. «Indarkeria fisikoaz gain, indarkeria sinbolikoa ere kontuan hartu behar dugu; ez da ikusten, baina horren bidez beldurra sortzen da emakumeengan».
Guzti horregatik, udalbatzak aho batez esan zuen berdintasunaren alde eta emakumeenganako indarkeriaren kontra bere eskumenen atalean eta indarreko legea aplikatuz, udal politika «aktiboa, osoa eta koordinatua» bideratuko duela.
Alor horretan, hiru mozio aurkeztu ziren eta udalbatzak hiru mozioak batera onartu zituen erakunde eta alderdi ezberdinen mezuak uztartuz.
Preserbatiboa: Hiesaren aurkako tresna
Azkenik, ezker abertzaleak EHGAMen mozioa aurkeztu zuen. Funtsean, idatziak Benedikto XVI.a Aita Santuak preserbatiboaren erabileraren gainean egindako adierazpenak kritikatu eta zuzentzen ditu.
«HIESaren arazoa ezin da konpondu preserbatiboen banaketarekin; aitzitik, preserbatiboek arazoa handitu egiten dute», esan zuen aita santuak iazko martxoaren 17an Jaunde Kamerungo hiriburuan egindako agerraldian.
Aita Santuaren adierazpenen oihartzun soziala kontuan hartuta, martxoaren 19an nazioarteko autoritate mediku-zientifikoek esan zuten Aita Santuaren esanak zuzentzeko idatzi publiko bat atera behar zela. «Latexko preserbatiboa HIESa eta sexu bidezko infekzioen aurkako teknologiarik eraginkorrena da. Eta Hiesaren aurkako borroka zientzialariek eta agintari publikoek gauzatu behar dute».
Horrela, udalbatzak ondokoa onartu zuen: «Udalbatza honen eginkizuna ez da katolikoen arteko kastitatea bultzatzeko politikak baloratzea. Bai aldiz agintari batek osasunaren gaineko sasi-mezua zabaltzen duenean, mezu hori salatzea. Argi dago preserbatiboak Hiesa saihesten duela. Eta ez gaude ados Aita Santuak esandakoarekin». Mozio hau ere aho batez onartu zuten alderdi guztiek.

> Berria: Hiesa > NAFARROA: Altsasun ere EHGAM-en mozioa onartzen da

2010-01-16T16:27:00.002+01:00

Altsasu:Udalak zergak bere horretan mantentzea erabaki du
Guaixe, 2010, Altsasu

Aurreko ostegunean egindako bilkuran Altsasuko Udalak erabaki zuen kontribuzioa eta zerga gehienak daudenean mantentzea. Bilkura berean udalak erabaki zuen Aita Barandiaran adinekoen egoitzako prezioa %1,09 igotzea baliagaiendako.

Mozioak
Espainiako Gobernuak heldu den urtean zeharkako zergetako BEZa %40 igotzen badu, handik lortzen den dirua udalei emateko proposatu zuen NaBaik. Koalizioaren, PSN-ren eta NEB-IUN-en aldeko bozekin eta independentisten eta UPN-ren abstentzioarekin aurrera atera zen mozioa.

Emakumeekiko indarkeriaren aurkako eguna zela eta PSN-k eta hautetsi independentistek mozio bana aurkeztu zuten. Sozialistena aho batez onartu zen. Independentistenak ere aurrera egin zuen, haien, NaBai-ren eta NEB-IUN-en aldeko bozekin. PSN abstenitu egin zen eta UPN-k kontrako boza eman zuen.

Hautetsi independentistek pasa den asteko polizi operazioa salatzeko urgentziazko mozioa aurkeztu zuten. Atxilotuen askatasuna eskatu eta “Espainiako estatuaren jarduera antidemokratiko, autoritario eta errepresiboak” salatzea eskatu zuen besteak beste. Mozioa ez zen onartu. PSN, UPN eta NEB-IUN kontra bozkatu zuten. NaBai abstenitu egin zen eta aldeko boza eman zuten hautetsi independentistek.

Azkenik, hautetsi independentisten bidez EHGAM erakundearen mozioa eztabaidatu zen udal bilkuran. UPN ez beste gainontzeko alderdi guztien adostasunarekin egin zuen aurrera mozioak. Altsasuko Udalak, Aita Santuari kontra eginez, uste du “gizonezkoentzako latexko preserbatiboa dela HIES-a/GIB-a eta sexu bidezko infekzioen aurkako teknologiarik eraginkorrena”. Horrekin batera, “udalbatzak GIB-aren aurkako borroka sustatuko du. Horretarako, zehaztasun zientifikoetan oinarrituko da, eta, era berean, preserbatiboaren erabileraren sustatzaile izango da, sexu bidezko gaixotasunen aurkako metodo eraginkorra delako”.

>Berria:Hiesa>Gipuzkoa:EAJ-k EHGAM-en mozioa atzera botatzen du

2010-01-16T16:09:00.002+01:00

Ordizia: Gobernu taldeko alderdiek 11 milioi euro pasako berezko aurrekontua onartu dute
Goierriko Hitza, 2010-01-15 #iñaki Gurrutxaga.ordizia

Ordiziako Udaleko Gobernu taldea osatzen duten hiru alderdi politikoen (EAJ, PSE-EE eta EA) aldeko botoekin onartu dituzte aurtengo ekitaldirako aurrekontuak. Gaur egun Aralarreko ordezkaria da oposizioan ari den bakarra (PPkoa ez da azaltzen), eta hark aurka bozkatu du. Ordiziak 11 milioi euro pasako aurrekontua izango du aurten (iaz baino milioi bat gutxiago), eta diru kopuru horretatik 1.300.000 euro inbertsioetarako bideratuko dute.

Jose Migel Santamaria alkateak eta Jon Txurruka Ogasuneko zinegotziak eman zituzten atzoko osoko bilkuran aurrekontuen gorabeherei buruzko azalpenak. Biek ala biek krisi ekonomikoaren aipamena egin zuten, eta aurrekontuen eta egin beharreko gastuen inguruan «kontrol zehatza» egingo dutela nabarmendu zuten. Inbertsioetan 880.000 jaitsiera aurreikusi dute, ez baitituzte kontuan hartu erakunde gorenetatik jaso ditzaketen diru laguntzak. Iaz 740.000 euroko diru kopurua aurreikusi zuten kontzeptu horretan. Inbertsio nagusiak irisgarritasunaren alorrean, bidegorriaren proiektuaren inguruan eta argiteria berritzeko egingo dituzte.

Gastu soziala gora

Gastu soziala mantendu ez ezik, nabarmen igo da (%25). Santamariak gogoratu du San Jose egoitzak aurrekontuaren %4 suposatzen duela, hezkuntza arloa ere kontuan hartu dutela eta enplegua sustatzeko ahalegina ere egin dutela. Horrez gain, gogoratu dute 2009. urtea 5 milioi euroko zorrarekin abiatu zuela udalak, eta gaur egun zor hori 3,9 milioi eurokoa dela.

Zergen bidezko sarrerak

Zergen eta tasen atalari ere erreparatu zion Txurrukak. IBI edo Ondasun Higiezinen Zergaren bidez 55.000 euro gutxiago jasoko ditu aurten udalak, baina autoen zergan (35.000) eta zaborren zergan (33.000) igoera izango dute. Ur-zerbitzutik aparteko diru-sarrera bat jasoko du (770.000 euro inguru), eta eraikuntza zergatik %20 diru gehiago jasotzea aurreikusten dute, 600.000 euro inguru.

Espainiako Gobernuaren inbertsio funtsa edo E Planetik milioi bat euro pasako diru laguntza jasotzea espero du aurten udalak, eta diru hori zertarako erabiltzeko asmoa duten aurreratu zuen Santamariak: Jubilatueneko lanen bigarren faserako, Upabi eremurako, Beti-Alai pilotalekuaren kanpo aldeko frontoi txikia estaltzeko eta Majori kiroldegian zenbait berrikuntza egiteko.

Gobernukideen ikuspuntua

Iñaki Dubreuil PSE-EEko bozeramaileak aurrekontuen «izaera soziala» nabarmendu zuen, eta hori dela aurrekontuak babesteko arrazoi nagusia. «Krisiari aurre egiteko aurrekontuak dira». Gizarte Ongizateak izandako igoera, gazteria arlokoa eta ingurumen arlokoa aipatu zituen, eta irisgarritasunean, bidegorrian eta argiterian egingo diren inbertsioak goraipatu.

Belen Maiza EAko eledunak aurrekontuak osatzeko orduan hiru alderdiek egin duten «txekeo komunari» buruz aritu zen. Analisi bateratu hori ekintzak proposatzeko garaian ezinbestekoa dela esan zuen. «XXI. mendeko bizimodurako prestatzen ari gara Ordizia», zehaztu zuen. Kultura, Euskara eta Hezkuntza zinegotzia den aldetik, kulturan eta hezkuntzan inbertitzearen garrantziaz jabetzeko deia egin zien udalbatzako alderdiei, «etorkizunean inbertitzea» dela esanez.

«Kanpoan utzi gaituzue»

Maizak esandako hitzak baliatuz argudiatu zuen aurrekontuen aurkako botoa Aralarreko Mikel Leundak, motz-motzean. «Txekeo komuna zuek egin duzue, gu kanpoan utzi gaituzue eta». Aldeko 9 botorekin eta aurkako batekin onartu dituzte aurrekontuak.

aurrekontua

11.300.000

Euro. Ordiziako Udalak 2010. urterako izango duen berezko aurrekontua, iaz baino milioi bat euro gutxiagokoa.

Aurrekontu orokorra

22.455.00 euro. Kopuru horretan udalaren berezko aurrekontua (11.300.000), San Jose egoitzarena (2.105.000), Herri Antzokiarena (78.000), Majori kiroldegiarena (878.400) eta Ordizia Lantzenena (8.100.000) daude sartuta.

Aurrekontuak sailka

Administrazioa eta ondarea. 2.525.000 euro (%25,32).

Hirigintza eta obrak. 530.400 euro (%5,32).

Gizarte ongizatea. 2.140.000 euro (%21,46).

Herritarren partaidetza. 102.000 euro (%1,01).

Kultura eta hezkuntza. 1.021.000 euro (%10, 24).

Euskararen sustapena. 230.000 euro (%2, 31).

Zerbitzuak. 1.527.000 euro (%15, 31).

Agenda 21. 55.000 euro (%0, 55).

Festak eta azokak. 665.000 euro (%6, 67).

Ogasuna. 364.000 euro (%3, 65).

Kirola. 600.115 euro (%6, 02).

Sustapena eta garapena. 213.284 euro (%2, 14).

Inbertsio nabarmenenak

Hirigintza. 233.000 euro.

Etxebizitza. 108.000 euro.

Bide publikoak. 183.000 euro.

Lan sustapena. 155.000 euro.

Argiteria. 245.000 euro.

Gazteria. 128.000 euro.

Aralarren bi mozioak atzera bota dituzte, kontramozio eta guzti

Benedikto XVI.a aita santuak preserbatiboaz egindako adierazpenei eta osoko bilkura orduz aldatzeari buruzkoak ziren.

i. gurrutxaga

Aurrekontuei buruzko puntuaren aurretik, Aralar alderdiak sartutako bi mozio eztabaidatu zituzten. gay eta lesbianen EHGAM kolektiboaren mozioa eraman zuen bilkurara Mikel Leundak, Benedikto XVI.a aita santuak preserbatiboaz egindako azalpenak kritikatzen zituena. EAJk, ordea, kontramozioa aurkeztu zuen, aita santuaren esanak ez dituztela baloratuko esanez. Hies gaitzari aurre egiteko preserbatiboaren erabileraren alde egin zuen EAJk. EAk alde bozkatu zuen, eta PSE-EEk eta Aralarrek ez zuten bozkatu. Iñaki Dubreuilek EAJk kontramozioa sartzeko modua egokia ote zen galdetu zion idazkariari, eta hark erantzun zion «beti horrela» egin izan dela. Ondoren Aralarrena bozkatu zen. Leundak alde bozkatu zuen, eta EAk ere bai, nahiz eta testuaren hasierako atal batekin ados ez egon. PSE-EEko hiru ordezkariek ez zuten bozkatu, eta EAJk aurka bozkatu zuen.

Aralarraren eskaerari muzin

Osoko bilkurak arratsaldeetan egiteko eskaera egin zuen beste behin Leundak, eta udalaren barne araudiari aipamena egin zion. Bilkurak goizean egitea herritarren partaidetzarekin bat ez datorrela gogorarazi zien gobernu taldekoei eta «jarrera inkoherentea» edukitzea egotzi. Hitzik esan gabe, aurka bozkatu zuten gobernukideek.

Gonzalez proposatu dute Galparsororen ordezko

Jakintza dantza taldearen entsegu lokalaren egoera kaskarraren berri eman zien arduradunak gobernu taldekoei, publiko artetik.

i. gurrutxaga

Uda hasieran utzi zuen zinegotzi kargua EB-Berdeak/Aralar udal taldeko Maialen Galparsorok, eta haren ordezkoa izendatzeko prozesua argitze bidean da. Zerrenda horretan hirugarrenak eta laugarrenak, Leonor Urangak eta Martin Zurbanok, karguari uko egin diote, eta Carlos Gonzalez proposatu dute kargu horretarako. Erabakia Hauteskunde Batzorde Orokorrera bidaltzekotan geratu ziren, hautagai horren izendapena egin dezan.

Jakintzaren lokalari buruz

Jakintza dantza taldeko arduradun Izaro Insaustik Milagrosan duten entsegu lokalaren egoera kaskarraren berri eman zuen galde-erreguen txandan. Jose Migel Santamariak gaiari buruz hitz egiteko konpromisoa hartu zuen.

> Berria: Emakumeak > MAIALEN LUJANBIO: BERTSOAREN DAMA, BEC-EN TXAPELDUN

2009-12-14T10:13:00.002+01:00

Bertsoaren dama, BEC-en txapeldun
Hernaniarrak saio bikain bat egin eta txapela jantzi zuen; Arzallus bigarren. Andoni Egañak, zaleen begirune eta agur beroa jaso zituen jendez gainezka egon zen Barakaldoko finalean
Noticias de Gipuzkoa, 2009-12-14 # Ezpala

Barakaldo. Alaitz Errekondo lemazainaren atzetik paseilloa egin zuten zortzi protagonistek. Jendeak bero hartu zituen bertsolariak. Oso. Zalea zutik eta hunkituta. Ilaran; Iturriaga, Sarriegi, Arzallus, Colina, Egaña, Maia, Lujanbio eta Mendiluze iritsi ziren oholtzara. Beste txalo zalaparta. Baita protagonistek zaleei ere. Oilo-ipurdia.

Txaloak, txaloak eta txaloak. Lana, 14na bertso puntuagarri goizeko saioan. Zortzi agur bero. Mezu asko. Anitz. Bitartean BEC erdi ilunpean eta isil-isilik. Txaloek eteten dute isiltasuna. Tarteka eztul bat edo beste. Belodromoan duela hamabost egun aretoa hotz, baina bertso giroa bero. Atzo BECen biak bero-bero. Jendeak soinean zeramatzan berokiak ondoan laga zituzten. Berogailua martxan. Baina zaleen berotasunaren termostatoa topera. Pentsa. Asko eta asko baita manga motxean ere. Oholtza ere bero-bero. Protagonistak tentsio batean.

Agurrean hamaika aipamen egin zituzten. Lehena bota zuen Iturriagak bertsoaren jaia izan zuen aipagai: "…bihar goizean gaurkoa ez dadin / izan anekdota hutsa".

Sarriegik gogotsu ekin zion finalari eta asmo bat jakinarazi zuen: "…BECen kantatuz azken arnasa / baldin banu bezalaxe". Arzallusek ere asmo bat zabaldu nahi izan zuen: "…gure herria hartuta goazen / mende berri batengana". Sustrai Colinak, bestalde, kezka "eder" bat izan zuen presente lehen agurrean jendetzaren aurrean: "…ta ez nin-tzateke lasai egongo / faborito banintza".

Jon Maiak, berriz, harrera egin zien bertsozaleei: "…ongi etorri Euskal Herria, bertsoaren izenean / ederra zera bateginik ta, kantari zatozenean". Maialen Lujanbiok entzuleek eta bertsolariek osatzen duten "matriuska" azpimarratu zuen.

Egunkariaren afera oso kontuan izan zuten bertsolariek final guztian zehar. Egañak, hasierako bertsoan. Baita zarauztarrak eta Jon Maiak zortziko handiko lanean. Amaieran, Martxelo Otamendik eman zion garaikurra Egañari. Eta Iturriagak itxi zuten kazeta, gogoan izan zuen soinean eman zuen kamisetan: Egunkaria libre!

Zortziko handiko ariketarekin ekin zioten bertsolariek finalari. Zortziko txikiak, bestalde, aukera asko ematen ditu barrea eragiteko eta ez zuten aukera galdu zortzi protagonistek. Gaiak ere bertso zirikatzaileak botatzeko aproposak izan ziren. Iturriaga eta Colinak irri dezente sorrarazi zuten. Baita txaloak ere.

Mendiluze eta Egaña ere ondo aritu ziren.Umoretsu. Andoaindarraren lehen lan egunean, ama (Egaña) bazkari eta guzti azaldu zitzaion bazkalorduan lantegian. Mendiluzek, Egaña amari, eskari zuzen bat egin zion. Lankideen aurrean "…ez zaidazu lepoan / serbilleta jarri". Egañak bueltan zera erantzun zion: "…baina eskatzen dizut, ai seme gaztea / bukatzean ahoa, garbitzen uztea".

Bizia izan zen Maia eta Lujanbioren saioa. Dantza. Azken bertsoan zumaiar "izutuaren" kezkak aitaren batean argitu zituen hernaniarrak: "…hartu besotan eta eman niri musu / eta orduan gustuz, itoko zaitut zu".

Banaka puntuari erantzun ostean, binaka, sei puntuko motzean aritu ziren finalistak. Saio ederrena osatu zuten Egaña eta Lujanbiok. Hernaniarrak zarauztarrari giltzurrun bat eman eta ebakuntzaren ostean "elkarren ondoan esnatu zarete", zioen gaiak: Egañak "Ez dakit nola adierazi / nire eskerrona" esan orduko, Maialenek "…pentsatu bainun zuk ere berdin / egingo zenukeela". Egañak, giltzurrunaren emailea emakumea zela jakitean zera ondorioztatu zuen: "…sentiberago izan ninteke, hemendik aurrera". Hernaniarrak, "…oraingoz daukat hutsunetxo bat / zure izenarekin" amaitu zuen.

Goizeko azken ariketaren aurretik, hots, kartzela, atsedena. Jendeak hamaiketako txiki bat egin zuen nahiz eta eguerdiko ordu-bata izan. Fruta apur bat, txokolate on-tza batzuk, intxaurrak…

Iturriaga bakarrik oholtzan, eta gaia aurrez aurre -gainontzeko bertsolariek ere gai berbera izan zuten-. "Kazetaria zara, badakizu idazten ari zaren artikulua azkena izango dela" izan zuen bertsotarako lana. Durangarrak, Habanera doinuan, aldarri batekin utzi zion "kazetari lanbidea": "…Espainiak ta Marokok, hilko dute Aminetu", esanez. Sarriegi, 50 urtetan lanean aritu zen kazetariaren paperean aritu zen. Hots, Egunkaria aferak astindutako langilea.

Kazetari ikasketak dituen Arzallusek Egunkarian 16 urterekin bekario sartu zela esan zuen "Martxelok hantxe jarri ninduen, beste baten gregario…", erantsiz. Baita "…orain lumari tintaren ordez, malko pila bat dario". Edota "…notizi on asko idatzi ditu, nire kazetari senak / baina oraindik gehiago dira, idatzi gabe daudenak". Azken bertsoa ozen eta barru-barrutik kantatuz zera esan zuen: "…idatz dezadan "muga urtu da, Euskal Herria libro da" / ez da egia baina egia, bihurtuko da gerora".

Sustrai Colina, Espainiako hedabide bateko kazetari baten rolean aritu zen. Gazte batzuen atxiloketak kontzientzi arazoak sorrarazi zizkion: "…dena kontatzen hasi ezkero, postua galduko dut ta / dena niretzat gordetzen badut, neu egongo naiz galduta". Jarrera bat hartu eta zuzen bota zuen: "…ondorioak ez dit axola, datorrena datorrela / baina jendeak jakin behar du, hemen torturatzen dela".

Andoni Egaña lehen pertsonan zuzendu zitzaion "irakurleari". Euskal Herria, herri galdeketa baten ondorioz, bere buruaren jabe zela jakinarazi zuen. Eta bide batez, albiste handi bat plazaratu zuen: "nire azkenengo zutabea dut, nago pentsatzen jarria / lehendakariak izendatu nau, Kultur Sailburu berria". Gero, arratsaldeko saioko lehen agurrean, "dimititu" egin zuela zabaldu zuen zarauztarrak.

Bertsoek txaloak loratu ez ezik jendea berotu egin zuen, eta freska-tzeko, harmailetan jendeak olatu pare bat irudikatu zituen lehen aldiz.

Jon Maiak, "Berriako kazetari naiz", esan zuen lehen bertsoan. Eta hala amaitu zuen: "…artikulua bukatu det ta, orain punto ta aparte / izenburu hau ipini diot, Kartzelara naramate".

Maialen Lujanbiok doinu goxo-goxoa aukeratu zuen. Baxu kanta-tzen hasi zen, baina tinko. 40 urte kazetaritzan "jadanik ez naiz neraber" azaldu zuen. "Beraz "Berrian" uzten dizuet, nire azken zertzelada, lehen idatzi nuenagatik, naramate kartzelara". Bigarren kronika ere zuzena izan zen. "Nahiz eta ni zeldan egongo naizen, letrarik idatzi gabe / nire ideiak milaka lagunen, buruan bizirik daude". Bertso eta mezu sakonak "Martxa baten lehen notak" doinupean.

Aitor Mendiluze, "…herri baten problema" idazten aritu zen kar-tzelako lanean: Saharako herriarena hain zuzen ere. "Kontzientziak astintzeko, gaur idatzi beharko…" esan zuen "Zapatero mugi zaitez, azken arnasak dira" aipatu aurretik. Bakarkako lana amaituta Aitor Sarriegiri eman zioten gainontzeko bertsolariek azken agurra bota-tzeko gonbita. Denok bazkaltzera.

Arratsaldea "Bertsotan, bertsotan…" Zura taldearen emanaldiaren ostean, jendeak hartu zuen emanaldiaren batuta. Aretoan zegoen tronpeta jole baten gidari-tzapean Ikusi mendizaleak kantarekin hasi zen zalea kantari. Arratsaldeko saioa hasteke, eta jada bertsozalea bero-bero. Eta zozketaren ostean bertsotan aritzeko zozketa berria. Emaitza: Lujanbio, Mendiluze, Iturriaga, Egaña, Sarriegi, Maia, Arzallus eta Colina. Hernaniarrak agurtu zituen lehenik bildutakoak. Eta urruñakoak -Colina- bertsolariak "olatuak hartzen" ahaleginduko zirela gaineratu zuen.

Olatuaren kresalaz bustirik, bertsoetako bainu -jantzia hartzen -hamarreko txikia-, lehenak, Maia eta Sarriegi izan ziren. Hirugarren aritu ziren Arzallus eta Lujanbiok saio polita egin zuten. Sakona, bestalde, Colina eta Mendiluzek eginikoa.

Puntutako saioa izan zen arratsaldeko bigarren ariketa. Bizi-bizi eta umoretsu aritu ziren denak. Egaña, adibidez, oso seguru eta arin. Saio txukuna osatu zuten Lujanbio eta Colinak txikitero rolean eginiko bertso-poteoa. Baita BECeko garbitzaile lanetan aritu ziren Mendiluze eta Arzallus. Jendea gustura.

Banaka ariketa izan zuten bertsolariak ostean. Lujanbio, minbizia zuten gazte batzuen medikuaren bata jantzita aritu zen. Goxo-goxo. Arrazoi hunkigarriak bota zituen. "…Eurengan minak badu indarra, bainan bizitzak gehiago", "…ta maitasuna behar dutenak, euren gurasoak dira", "…ze bizitzako gogoa dunak, bizitzea lortzen baitu", izan zen hiru bertso oso txalotuen amaiera.

Tratu txarrak -hiltzeraino- eragin zizkion emakume baten larruan aritu zen Iturriaga. Abokatuei esker aske geratu baina kontzien-tzia arazoz lepo azaldu zen: "…zigorra kendu zidaten baina, nigan daramat kondena / bizarra eiteko aizto honekin, oraintxe bukatzen dena".

Egañaren txanda etorri zen ondoren. "Zuhaitzaren alboan opariak jartzen ari zarela, bost urteko alabak harrapatu zaitu. Begira-begira daukazula". Dotore aritu zen zarauztarra: "Olentzero ez da etorri, ta ez dakit nola esan / ERE bat ipini dute, lana egiten duen enpresan", edota "…hemen bai zuk ta bai nik(e), behar dugu disimula / nik ez zaitudala ikusi, eta zuk ez dakizula", izan ziren bi bertso oso txaloturen amaierak.

Anaia apustulari amorratua izan zuen bakarkako gaitzat Sarriegi beasaindarrak. "…ahal dela hartu ta esan, beharko diot suabe / atzokoa zen azkena, amarengatik badare".

Zelatan zeukan etxe pareko bizilagunari aritu zitzaion bertsotan Maia zumaiarra. Kezka, beldurra… izan zituen hizpide. "…ni lasai banago ere, ez noa lasai lotara", edota "…nire etxean nago-ta, ez nuke ezkutatu nahi",

"Goizero autobusean hutsik gera-tzen den eserleku bakarra zure ondokoa da", izan zuen Arzallusek bertsotarako gaia: "…autobus hontan gogoratzen naiz, pateran gentozen nornahi / han zeinen estu gentozen eta, hemen tamalez zein lasai" edota "… bi urte hontan ez dator inor, ta hemen nago neure penez / autobus berean goaz, baina bide berean ez".

Zazpiak hogei gutxietan jakin ziren bi finalisten izenak. "Amets Arzallus", esan zuen aurkezleak. Txalo zaparrada eta alaitasun oihuz hartu zuen zaleak erabakia. "Eta… Maialen Lujanbio", izan zen hurrengo izena. BECa pozez lehertu zen. Bi protagonistak besarkada handi bat eman zioten elkarri lanean hasi aurretik. Bertsozalea pozez txoratzen. Zoramena BECen.

Bi bertsolarien arteko deman bertso hunkigarri eta umoretsu mordoa entzuteko parada izan zen. "Sua" izan zuten biek bakarka ari-tzeko gaia (bederatziko txikian): "…edota jaki dena, berotzen duena / eta bi begiradek, gordetzen dutena", ondorioztatu zuen Lujanbiok. Arzallusek, berriz, bertsolaritza haritzat hartu eta "…hemen su horren bueltan, dantzan gabiltza", bota zuen.

Kartzelako bigarren ariketa, espetxea izan zen. Hau da: "Hileko aurrez aurreko bisita edo bisa-bisa daukazu gaur. Heldu zara kartzelara eta sarrerako funtzionarioak esan dizu bere aurrean biluztu behar duzu". Fin ibili zen hernaniarra. "…biluztuko nauzu eta, nire zorroa hustuko / baina bihotz barrukoa, ez didazu biluztuko", amaitu zuen bertso bat. Txukun hendaiarra ere: "…biluztu behar dugula eta, ze zabiltza gezurretan / urteak dira Euskal Herria dagoela hezurretan", adierazi zuen Arzallusek. Akabo finala. Jendea pozik. Puntuazioen aurretik, parte hartu zuten 44 bertsolariak izan zituzten bildutakoek gogoan: "zuek zarete gure gozamen iturria", esan zi-tzaien.

19.30ak. Eta "1.630,75 punturekin, irabazle Maialen Lujanbio!", en-tzun zen. BEC lehertzeko zorian. Jendeak zortzi finalisten puntuak zutik entzun eta saritu zituen. Handik aurrera, txaloak, oihuak…eta festa. Txirritaren txapelak, badu oinordekoa: Maialen Lujanbio.

> Berria: Hiesa > GIPUZKOA: EHGAM IZENEAN, I. OIARBIDEK AURKEZTUTAKO MOZIOA ONARTZEKO PROPOSAMENA LEGORRETAN

2009-12-08T17:15:00.003+01:00

Legorreta: 2010eko udal aurrekontuak bihar onartuko dira ez ohiko plenoan
El Diario Vasco, 2009-12-08 # Esnal . Legorreta

Bihar asteazkena, arratsaldeko 8:30ean, Udaletxeko areto nagusian, Pleno Berezia burutuko da. Bertan, 2010 urterako udal aurrekontuaren proiektua onartzeko proposamena izango da mahai gainean. Baita, honako gaizerrenda ere izango dute aztergai udalkideek: 2009ko udal aurrekontuaren 07/2009 kreditu aldaketa espedientea onartzeko proposamena; 2007.07.26an onarturiko udalkideen kalteordainen aldaketarako proposamena; 2010 ekitaldirako Udal Langileen Lanpostuen Zerrenda onartzeko proposamena; EHGAM izenean, I. Oiarbidek aurkeztutako mozioa onartzeko proposamena; eta azkenik, 'Gazte mugimenduaren kontrako espainiar estatuaren eraso errepresiboaren aurrean' izeneko I. Oiarbidek aurkezturiko mozioa, onartzeko proposamena.

> Berria: Trans > TRANSEXUALEI OPERAZIOAK NOIZ ETA NOLA EGITEN HASIKO DIREN AZALTZEKO ESKATU DIO EHGAMEK JAURLARITZARI

2009-12-06T10:16:00.000+01:00

Sexua aldatzeko laguntzak kentzea salatu dute Bilbon
Transexualei operazioak noiz eta nola egiten hasiko diren azaltzeko eskatu dio EHGAMek Jaurlaritzari
Berria, 2009-12-06

Sexua aldatzeko ebakuntzak egiteko azken urteetan eman dituen diru laguntzak berriz ere emateko eskatu diote Eusko Jaurlaritzari. Aurten ez du diru laguntzik eman, eta ebakuntzak egitera kanpora joan diren transexualek gastu handiari egin behar izan diote aurre -emakumeek 20.000 euro inguru ordaindu behar dute operazioa, eta gizonek 60.000 euro inguru-. Aldarrikapen hori hartuta, elkarretaratzea egin zuten 30 bat pertsonak atzo Bilboko Plaza Biribilan. Errespetuz elkarteak antolatu zuen protesta, Kirurgiak egiteko laguntzak, konponbidea orain lelopean.

Protestaren antolatzaileen hitzetan, Eusko Jaurlaritzako Gizarte Gaietarako Sailak ez du eskumenik eta kirurgiak egiteko diru sailik ez du eman aurten. Gurutzetako ospitalean ebakuntzak egiten hasiko direla ere jakinarazi du Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak, baina mesfidati daude Errespetuz elkarteko kideak. Eusko Jaurlaritzak haien eskakizunei erantzun ezean, heldu den ostiraletik aurrera gose greba hasiko dute elkarteko zenbait kidek.

EHGAM Euskal Herriko Gay-Askapenerako Mugimenduak ere azalpenak eskatu dizkio Eusko Jaurlaritzari. Transexualei ebakuntzak egiten hasteko Osasun Sailak zer lan egutegi duen eta ebakuntzak nola egingo diren argitzeko eskatu dio. Hilaren 2az geroztik, eskaera berarekin, gose greban dago Transexualidad-Euskadi elkarteko presidente Andrea Muñiz, eta elkartasuna adierazi dio EHGAMek.

> Berria: Hiesa > ARRASATEK EHGAMEN MOZIOA ONARTU DU

2009-12-04T17:09:00.002+01:00

Arrasate: Gazte independentisten aurkako polizia operazioa konponbiderako 'oztopo' dela uste du Udalak
Goiena, 2009-12-04 # Jokin Bereziartua

Atzo egin zen abenduko osoko bilkuran hiru mozio aurkeztu ziren, eta horietatik bi izan ziren onartu zirenak. Honakoak izan ziren onartu ziren bi mozioak: Benedikto XVI.a Aita Santuak antisorgailuen harira esandakoen aurkakoa eta joan den asteko gazte independentisten aurkako polizia operazioaren kontrako mozioa. Bestalde, PSE-EE taldeak aurkeztu zuen enplegurako eta tokiko iraunkortasunerako Estatuko Fondoan sustatzeko diren ekimenen gaineko mozioa ez zen onartu. Izan ere, sozialistek bakarrik bozkatu zuten mozio horren alde.

Oihana Aranburuk aurkeztu zuen Segi auziko sarekadaren aurkako mozioan PSE-EE eta PP izan ziren aurka bozkatu zuten alderdi bakarrak. Beraz, aldeko 15 boto –ezker abertzalea, EAJ, Alternatiba-Zutik, EA eta Aralar– eta aurkako lau –PSE-EE eta PP– izan ziren. Mozio hau izan zen hautetsien artean eztabaida gehien eragin zituena. Hala, aldeko botoa eman zutenek konponbidearen aurkako estrategiaren emaitza moduan definitu zuten joan den asteko polizia operazioa. Hainbat udal taldek, EAk kasu, ETAk mina besterik ez duela egiten adierazi zuten, baina Estatu espainiarraren blokeoa gainditu beharra dagoela gaineratu zuten.

PSE-EEko Aritz Arrietak, bestalde, adierazi zuen "lotsagarria" dela halako mozio bat Iñaki Uria enpresaburuaren erailketaren lehen urteurrenean aurkeztea. Gainera, esan zuen, atxilotuak ez dira "katekesira doazen gazteak, ETAren etxerako lanak gauzatzen dituztenak dira".

Azkenik, ikusle moduan joan zen herritar batek hartu zuen hitza Arrasateko gazte mugimenduaren izenean. Honakoa adierazi zuen: "guk ez genuen ETAren aurkako operazioa izan zenik ikusi, herri honen alde hamaika proiektutan lanean dabiltzan gazteen aurkako sarekada baizik. Izan ere, atxilotutako gazteak gazte asanbladetan, bilgune feministan eta beste hainbat kolektibotan zeuden lanean". Herrigintzan egindako lana goraipatzeaz gain, Arrasateko gazte mugimenduak exijitu zuen euren proiektuak aurrera eramateko eskubidea.

Benedikto XVI.a Aita Santuaren adierazpenen harira (antisorgailuak Hiesa zabaltzen laguntzen dutela adierazi zuen Kamerunen) Alternatiba-Zutik udal taldeak –EHGAM-en eskaera aintzat hartuz– aurkeztu zuen mozioari dagokionez, aldeko 16 boto –Alternatiba-Zutik, ezker abertzalea, EA, PP, PSE-EE eta Aralar– eta aurkako hiru boto –EAJ– izan zituen. EAJk mozio alternatiboa aurkeztu zuen, Aita Santuaren adierazpenak kristauei soilik eragiten dietela arrazoituz. Honen aurrean, Ino Galparsoro alkateak honakoa adierazi zuen: "tamalez, Benedikto XVI.ak esaten dituenak oraindik eragin handia dute mundu osoan zehar". Horrez gain, Arrasateko Udalak bere konpromisoa berretsi zuen Hiesaren aurkako borrokan, Sexologia Zerbitzuaren bitartez.

> Berria: Politika > BIZKAIA: EHGAMEN MOZIOA ONARTU ZUEN BUSTURIKO UDALBATZAK

2009-12-04T17:00:00.000+01:00

Busturia: Udalbatzak ospitalea egin dezala eskatuko dio Eusko Jaurlaritzari
Ezker abertzaleak horren alde aurkeztutako mozioa onartu du udalbatzak, aho batez.
Busturialdeko Hitza, 2009-12-04 # I. Madariaga

Busturiko udalbatzak Busturialdeko ospitalearen aldeko mozioa onartu zuen joan den asteko eguaztenean. Horrela, Busturialdean «hasierako proiektuan zehaztutako ezaugarriak dituen ospitalea eraiki dezala» eskatuko dio Udalak Eusko Jaurlaritzari.

Ezker abertzaleak aurkeztutako mozioa aho batez onartu zuen udalbatzak. Idatziak dioenez, Bizkaiko osasun zerbitzuak «deszentralizatu egin behar» dira eta «herritarrenganako arreta hurbildu». Era berean, eskualdeak «24 orduko larrialdi zerbitzuak eta oheak» dituen osasun azpiegitura bat «behar» duela nabarmendu dute mozioan. «Hasierako proiektuan zehaztutako zerbitzuak» eskaintzen dituen ospitale baten beharrizana aldarrikatu dute. Busturiko udalbatzaren ustez, osasun azpiegiturak hainbat zerbitzu eskaini beharko lituzke: 70 ohe, pediatria eta helduentzako 24 orduko larrialdi zerbitzuak, erditzeak eta jaioberriak artatzeko zerbitzuak, espezialitate ezberdinak eta gaixoentzat oinarrizko azpiegitura publikoak.

«Gardentasun eza»
Udalbatzaren ustez, Gernika-Lumon egiten ari diren osasun zentroaren proiektuaren inguruan «kezka ugari sortu dira hasieratik» eta, diotenez, «Jaurlaritzak ez du gardentasunez jokatu». Horrez gain, egun «bertan eskainiko diren zerbitzuen inguruko informaziorik ez» dagoela adierazi dute. «2002. urtean, Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako aurrekontuak onartuaz batera, Gernika-Lumon Erresoluzio Handiko ZentroÓ baterako proiektua ere onartu zen. Ondorengo urteetan atzerapen handiak jasan zituen egitasmoak. Tartean hasiera batean eraikuntza egingo zuen enpresaren porrota gertatzen da, eta proiektua beste enpresa bati esleitzen zaio».

Mozioaren arabera, osasun azpiegituraren kudeaketa «desegokia» izan da «hasieratik». «Lurzoruaren aukeraketak etorkizuneko zabalkuntzarako arazoak ahalbidetzen ditu. Horrez gain, hasiera batean proiektuak ospitale baten eraikuntza batzen du eta horrela jasotzen du honen txostenean. Gero oherik gabeko zentroa izango dela esan dute». Ezker abertzalekoen iritziz, Osakidetzatik «ez da informazio argirik eman».

Mozio gehiago ere onartu zituzten
Joan den astean Busturian egindako osoko bilkuran beste gai batzuk ere eztabaidatu zituzten. «Eliza Apostolikoaren Buru Ratzinger Aita Santuak antisorgailuaren erabileraren aurka egindako adierazpen lotsagarriak salatzeko» mozio bat eztabaidatu eta onartu zuten. Ezker abertzalearen proposamenez, EAren zinegotzi baten babesarekin eta beste zinegotzi baten aurkako bozkarekin eta EAJren abstentzioarekin, Euskal Herriko Gay-Lesbianen Askapenerako Mugimenduak (EHGAM) idatzitako testua onartu zuen Busturiko udalbatzak.

Beste alde batetik, emakumeenganako indarkeria sexistaren aurrean aurrerantzean Busturiko Udalak eman behar dituen urratsak zehazten dituen protokoloa ere onartu zuten alderdi politikoek, ahobetez.

> Berria: Salaketa > GOSE GREBA MUGAGABEARI EKIN DIO ANDREA MUÑIZEK

2009-12-02T13:04:00.004+01:00

Gose greba mugagabeari ekin dio Andrea Muñizek
Sexua aldatzeko ebakuntza gelak berma ditzala eskatu dio, beste behin ere, Eusko Jaurlaritzari
Berria, 2009-12-02

Andrea Muñiz Transexualidad-Euskadi elkarteko presidenteak gose greba mugagabea hasi du bart gauerdian. Eusko Jaurlaritzari Gurutzetako erietxean (Barakaldo, Bizkaia) sexuz aldatzeko ebakuntzak egiteko ebakuntza gelak berma ditzala eskatzeko hasi du protesta. Ohar baten bidez jakinarazi du Muñizek erabakia.

Bertan azaltzen duenez, Gurutzetako ospitaleko Genero Unitateko kirurgialari batekin zuen hitzordura joan zen iragan urriaren 9an. Sendagileak azaldu zion ezin zituela sexuz aldatzeko ebakuntzak egin, ospitaleko zuzendariak ez ziolako horretarako ebakuntza gelarik ez eta jarraibiderik eman.

Hori ikusita, oharra bidali zuen Muñizek hedabideetara: hilaren 2ko gauerdian gose greba mugagabea eta erabatekoa hasiko zuela iragarri zuen, baldin eta ospitale horretan Genero Unitatea berehala martxan jartzen ez bazen.

Iragan azaroaren 27an Transexualidad-Euskadi elkarteak Osasun sailburuordetzatik igorritako posta elektronikoa jaso zuen, sexuz aldatzeko ebakuntzak posible izango zirela, eta Gurutzetako erietxean horretarako ebakuntza gela izango zutela esanez.

Muñizen irudiko, ordea, mezu horrek ez du bermatzen sexuz aldatzeko ebakuntzak posible izango direla. Ezta ere ez dutenik zain egon beharko ebakuntza batetik besterako tartean. Hala, Eusko Jaurlaritzari «gezur gehiago» ez esateko eskatu dio, baita «jendaurrean argibideak emateko» ere. Sexu aldaketa egiteko ebakuntza gelak eskaintzeko prozesua hastea nahi du Muñizek. Halaber, sexuz aldatzeko behar diren ebakuntza batetik bestera zenbat denbora igaroko den zehaztea ere ezinbestekoa dela dio.

Aspaldiko kontua
Gemma Zabaleta Jaurlaritzako Gizarte Gaietarako sailburuak ekainean iragarri zuen «lehentasuna» izango zuela sexuz aldatzeko ebakuntzak abiatzea, eta Osakidetzak bere gain hartuko zituela. 2008ko irailaz geroztik, martxan behar luke Gurutzetako ospitaleko Genero Unitateak, baina oraingoz ebakuntza gela bakarra jarri dute. Eskaera berarekin barau erdian eman zituen hainbat egun Muñizek joan den irailean. Haren hitzetan, ez du transexualentzako tratu berezirik nahi, 2008an onartutakoa betetzea baizik.

> Berria: Abenduak 1 > HIESDUNEN BAZTERKETA AMAITZEKO ESKATU DUTE

2009-12-02T12:57:00.001+01:00

Hiesdunen bazterketa amaitzeko eskatu dute
Prebentziorako deia egin dute Hiesaren Aurkako Nazioarteko Egunean egindako ekitaldietan
Berria, 2009-12-02

Hiesaren Aurkako Nazioarteko Eguna izanik, xingola gorriek hartu zituzten atzo Euskal Herriko txoko ugari. Hiri eta herrietan egin ziren ekimenetan, prebentziorako deia egiteaz gain, hiesa dutenek egun bizi duten egoera salatu, eta jasaten duten diskriminazioa amaitzeko eskatu zuten. Horretarako, ezinbestekotzat jo zuten gizarte osoaren lana eta konpromisoa.

Acasgik, EHGAMek, Gehitu-k Harri Beltzak eta Donostiako Udaleko Giza Eskubideen Departamentuak deituta, hiesa dutenei elkartasuna adierazteko bilkura egin zuten Donostiako Teresa Calcuttakoa plazan. EHGAMek gogorarazi du ezinbestekoa dela hiesaren aurkako borroka «ikuspegi zabal batetik» bideratzea. «Erantzun zabal eta argi bat eman behar diogu hiesari, eta hori lortzeko ezinbestekoa da duela urte batzuk hasi genuen borrokaren planteamenduak berritzea. Gizarte osoaren inplikazioa behar dugu».

Arabako Hiesaren Aurkako Batzordeak gaur egun GIBarekin eta hiesarekin kutsatutako gaixoek bizi duten egoera salatu du. «Pertsona horien oinarrizko eskubideak behin eta berriz urratzen dira oraindik ere». Aste osoan hainbat ekitaldi antolatu dituzte Hiesaren Aurkako Nazioarteko Egunaren karietara. Atzo, adibidez, mahai informatiboa jarri zuten unibertsitateko campusean. Bihar, berriz, Gaur egungo GIBaren egoera gure inguruan mahai-ingurua egingo dute Montehermoso kultur etxean, 11:30ean. Kontzertuak ere izango dira iluntzean, Montehermoson bertan.

Miarritzen (Lapurdi) Aides elkarteak xingola gorria jarri zion Euskal emaztea estatuari, eta, ondoren, mintzaldiak izan ziren. Baigorrin eta Donapaleun (Lapurdi), bestalde, antzerki emanaldiak antolatu zituzten.

Urtero moduan ekitaldi instituzionala egin zuen Nafarroako Gobernuak atzoko eguna gogorarazteko. Bertan izan ziren, besteen artean, Osasun Publikoko Institutuko zuzendari Marisol Aranguren eta Gizarte Gaietarako kontseilari Maria Isabel Garcia Malo. Arangurenek emandako datuen arabera, aurten hamalau hies kasu diagnostikatu dira Nafarroan. GIB birusarekin kutsatutakoak, berriz, 27 izan dira. Sexu harremanak izaterakoan preserbatiboa erabiltzearen garrantzia gogorarazi zuen Arangurenek.

Gaur egun 33 milioi lagun bizi dira munduan GIBarekin eta hiesarekin. Horietatik erdiak baino gehiago 15 eta 49 urte artekoak dira. GIBarekin kutsatu berri direnen %45, bestalde, 15 eta 24 urte arteko gazteak dira. Horrek kezka eragin du.

Aurten ere prebentzioaren garrantzia nabarmendu du Onusida erakundeak, eta hiesa dutenen eskubideak bermatzeko eskatu du.

> Berria: Sariak > GEHITU ELKARTEAK JASOKO DU AURTEN GIPUZKOAKO GIZA ESKUBIDEEN SARIA

2009-12-02T12:42:00.001+01:00

Gehitu elkarteak jasoko du aurten Gipuzkoako Giza Eskubideen saria
Gay, lesbiana, bisexual eta transexualen eskubideen aldeko lana aitortzen diote. Hilaren 11n jasoko dute errekonozimendua Donostiako Kursaal jauregian burutuko den ekitaldi batean
Noticias de Gipuzkoa, 2009-12-02 # Arantzazu Zabaleta . Donostia

Gehitu elkarteak jasoko du aurten Gipuzkoako Foru Aldundiak urtero banatzen duen Giza Eskubideen saria. Gay, lesbiana, bisexual eta transexualen eskubideak errespetatuak izan daitezen eta guztien normaltasuna lortzeko hamabi urte darama-tza lanean taldeak eta denbora guzti honetan egindako lana aitortu nahi diote sariarekin. Hilaren 11n jasoko dute errekonozimendua Donostiako Kursaal jauregian egingo den ekitaldian.

"Ilusio handiarekin jasoko dugu", aitortu zuen Josean Zapirain Gehituko presidentziako kideak, albistea ezagutu bezain laster. "Bide onetik goazela esan nahi du, orain artean egindakoaren aitortza da", gaineratu zuen. Izan ere, urte hauetan gogor aritu direla lanean gogoratu zuen, eta ordutik gizartea bera asko aldatu dela ere bai. "Duela 20 urteko Gipuzkoa ez zen gaur egungoa, eta eraldaketa horretan guk ere lagundu dugu, berdintasuna eta giza eskubideen errespetuan aurrerapenaren partaide gara", azaldu zuen Zapirainek.

Hala, sariarekin batera, bide horretan guztian lan egin dutenei eskerrak eman zizkion atzo bertan, bazkide, erakunde eta baita administrazioari ere. Izan ere, askotan legeak gizartea baino errazago aldatzen direla aipatu zuen eta, horregatik, administrazioa bidelagun izatea ezinbestekoa dela esan zuen.

Dena den, bidea ez dela bukatu ere garbi dauka, eta oraindik asko dagoela egiteko berdintasuna eta normalizazioa benetan lortzeko gaineratu zuen. Bereziki, hezkun-tzan eta lan munduan diskriminazioarekin bukatzeko, eta horretan lanean jarraitzeko animoa eta bultzada ere bada Foru Aldundiaren saria.

1997an sortu zuten Gehitu 40 lagunek, eta gaur egun 300 bazkide inguru ditu. Homosexualitatearen normalizaziorako bidean, orientazioa eskaintzen dio hori behar duenari, prebentzioa lan-tzen du eta gazteekin lan egiten du, eskoletara joan eta han garatutako tailer eta hitzaldietan. Sozializazioa ere jorratzen du, eta horretarako urte hauetan sortu ditu, besteak beste, mendi eta an-tzerki taldeak edo Gehitu abesba-tza.

Horrez gain, hainbat alor zehatz ere lantzen dituzten batzordeak osatu ditu: hezkuntza batzordea, lesbikoa, hiesarena, nazioarteko lanarena, mugaz gaindikoa eta zahar taldeak daude, guztietan homosexualitatearen normalizazioa helburu. "Hori dela bidea dirudi, saria oso positiboa da zen-tzu horretan", aipatu zuen Zapirainek.

Giza Eskubideen Saria Hilaren 11n jasoko duten sari hau 2004. urtean sortu zuen Giza Eskubideetarako, Enplegurako eta Gizarteratzeko Departamentua zenak. Giza eskubideen alde diharduen jendeari aitorpena egin nahi dio eta gizarte osoaren aurrean eredutzat jarri, "horrelako elkartasuna eta konpromisoa duten herritarrak behar baititu Gipuzkoak", Kiroletako eta Kanpo Ekintzako foru diputatu Iñaki Galdosek atzoko aurkezpenean aipatu zuenez.

Saria sortu zuten urtean Txema Auzmendik lortu zuen, premia handian eta gizartean baztertuta bizi diren kolektiboen duintasunaren alde egindako lanagatik. Ondorengo deialdietan Agipad Gipuzkoako Drogomenpekotasunen Ikerketarako eta Prebentziorako Elkartea (2005), Francisco Etxeberria EAEko Kriminologia Institutuko zuzendariorde eta Aranzadiko kidea (2006), hiesaren aurkako Harri Beltza elkartea (2007) eta Mary Irazusta Donostiako Gizarte Laneko Unibertsitate Eskolako zuzendaria (2008) aukeratu dituzte.

> Berria: Abenduak 1 > ORAIN 40 URTE INGURUKO HELDUAK KUTSATZEN DIRA GEHIEN GIBAREKIN

2009-12-01T15:48:00.000+01:00

Orain 40 urte inguruko helduak kutsatzen dira gehien GIBarekin
Hiesak jotakoen kopuruak behera egin du Jaurlaritzaren arabera; GIB birusak, ordea, azken urteetan igoera motela izan du. Osakidetzak kanpaina berria hasi du, jendea GIB birusaren proba egiteko
Berria, 2009-12-01 # Julen Nafarrate . Bilbo

25 urte bete dira hiesaren lehenengo kasuak Euskal Herrian agertu zirenetik. 1980ko eta 1990eko hamarkadetan birusak zituen transmisiorako bideak nabarmen aldatu dira 25 urteotan. Rafael Bengoa Eusko Jaurlaritzaren Osasun eta Kontsumo sailburuak hiesa eta GIBarekin lotutako datuak aurkeztu zituen atzo, eta gograrazi zuen gaur Hiesaren Aurkako Nazioarteko Eguna dela. Gazteak eta GIBaren transmisioa lotzeko ohitura dagoen arren, sailburuak aurkeztutako datuen arabera, helduek osatzen dute GIBarekin kutsatutako pertsonen soslaia: «GIB birusa batez ere pertsona helduek harrapatzen dute; 2009. urtean kutsatutakoen batez besteko adina 37,8 urtekoa da».

2009. urtean jasotako informazioak agerian uzten duen moduan, EAEn GIBarekin kutsatutako pertsonen %75ek sexu harremanen bidez jaso dute birusa: «GIBak jada ez dauka inolako harremanik droga kontsumoarekin, sexu bidez kutsatzen den infekzioa da». Kasuen %9, berriz, xiringak partekatzeagatik izaten dira. Harreman sexual eta, batez ere, heterosexualen bidez transmititzen da GIB birusa. «Infekzioen %48 harreman heterosexualen ondorioz izaten dira, eta %27 harreman homosexualen ondorioz». Generoei dagokienez, kutsatuen%68 gizonekoak dira.

Azken 25 urteetan, hiesarekin eritutakoen kopurua «ikaragarri» gutxitu dela nabarmendu du Osasun sailburuak: «1990eko hamarkadaren erdialdean urtero 500 kasu izaten ziren; 2008an, berriz, 70 hies kasu izan ziren». Hala ere, Bengoak kezka agertu du, hiesak behera egin arren GIBakgaitza sortzen duen birusak, azken urteetan igo egin delako. Igoera motela izan da, baina aintzakotzat hartzeko modua. «Herritarrek badakite zeintzuk diren GIBarekin ez kutsatzeko hartu beharreko neurriak, eta aurten beste 192 kasu izan ditugu». Hiesak, urtero, 40 bat lagun hiltzen ditu, eta hurrengo urteetan kopuru horrek bere horretan jarraituko duela iragarri dute Jaurlaritzako Osasun Saileko arduradunek.

GIBarekin kutsatutako kasu berrien herenaren diagnostikoa, bestalde, «oso berandu» egiten dela ondorioztatu du Eusko Jaurlaritzak, egindako azterketetan. Horrek gaixoaren osasunean kalte larriak ditu, diagnostiko ugari gaitza «agertzen ari denean» egiten direlako. Gainera, diagnostikoa berandu egiteak esan nahi du aurretik ez direla hartu beharreko neurriak hartzen eta birusa hedatu egiten dela.

Harreman berriak, arrisku
Ikerketak plazaratutako datuak kontuan hartuta, Eusko Jaurlaritzak bi asteko kanpaina abian jarri du, GIB birusak sexu harremanen bidez sortzen dituen kutsadurak -kasuen %75- saihesteko. Kanpainaren leloa Harreman berri bat hastera bazoaz, ez zaitez arriskuan jarri. Hiesaren froga egin ezazu da. «GIBaren aurrean arrisku handiagoa egon daiteke bikote berri batekin sexu harremanak hasterakoan». Bengoak adierazi duen moduan, harreman berri bat hasterakoan, «zaila» egin daiteke bikotekideari sexu osasunari buruz galdetzea eta horrek arriskua handi dezake. Gainera, herritarrek «GIBa oso urruneko arazotzat» hartzen dutela gogorarazi du Osasun sailburuak.

Kanpainaren helburua «helduak GIBaren froga egitera bultzatzea» da, batez ere helduek bikote berri batekin sexu harremanak hasten dituztenean. Karteletan, sexu harremanak askotarikoak izaten direla agerian utzi nahi izan dute kanpainaren sustatzaileek, harreman heterosexual eta homosexualak grafikoki irudikatuz. «Oso garrantzitsua iruditu zaigu, batez ere GIBak gizonezkoen arteko sexu harremanetan duen eragina kontuan hartuta».

Otsailean jarri zituzten EAEn GIB birusaren analisiak egiteko test bizkorrak botiketan. Euskadiko Farmazialarien Kontseiluaren arabera, urriaren bukaera arte 2.400 azterketa egin dira, eta 19 positibo atzeman dira. 20 farmazia parte hartzen ari dira egitasmoan. Katalunian ere abian dago egitasmoa, eta arduradunen arabera, Europan interesa sortu du.

> Berria: Hiesa > GIPUZKOA: ESKORIATZAN ERE, "PRESERBATIBOA, TRESNARIK ERAGINKORRENA"

2009-11-26T10:03:00.001+01:00

Eskoriatza: Debagoieneko Industrialdean milioi erditik gora jarriko du Udalak
Goiena, 2009-11-26 # Mirian Biteri

Atzo iluntzean udaletxean egindako ohiko osoko bilkuran, udalbatzak beste pauso bat eman zuen Debagoieneko Industrialdea SAren parte izateko. Urriaren 1ean esandako industrialdeak kapital-gehikuntza martxan jartzea erabaki zuen eta eguaztenean, Udalak merkatura ateratako akzioen %24,5 erostea adostu zuen aho batez. Hori horrela izan dadin, 549.217 euro jartzeko konpromisoa hartu zuten udalbatzako ordezkariek, 62.058 akzio erosteko.

Eskoriatzako Industrialdearen ondasunak Debagoieneko Industrialdeari saltzeko eta Eskoriatzako Udala azken industrialde horretan sartzeko prozesuaren gaineko hurrengo urratsa abenduaren 15ean da; Eskoriatzako ondasunen salerosketaren bigarren zatia ordaintzea aurreikusi dute. Debagoieneko Industrialdeak 1.295.054 euro ordainduko dizkio Eskoriatzakoari.

Urriaren 29an, bi industrialdeetako aldeek kontratua sinatu zuten, salerosketaren lehenengo zatiaren gainekoa. Hain justu, 812.000 euro jaso zituen Eskoriatzakoak.

Hileta zibilen ordenantza
Eguazteneko osoko bilkuran beste hainbat gai landu zituzten; tartean, udalerrian hileta edo omenaldi zibilak egiteko udal ordenantzari EAJ taldeak egindako iradokizunak aho batez onartu zituzten, eta, hortaz, behin betiko onartu zuten araudi berria.

Nekazariei elkartasuna
Horrez gain, EHNE sindikatuak nekazaritzako eta abeltzaintzako sektoreari elkartasuna adierazteko aurkeztutako mozioa onartu zuen udalbatzak. Esandako bi sektoreak jendartearen beharretarako eta landa garapenerako estrategikoak eta funtsezkoak direla gogorarazi zuen.

Preserbatiboa, tresnarik eraginkorrena
Bestalde, Benedikto XVI.ak preserbatiboaren kontra egindako adierazpenen harira, Euskal Herriko Gay-Les Askapenerako Mugimenduak (EHGAM) aurkeztutako mozioaren alde ere bozkatu zuen. Horren harira, azpimarratu zuen gizonezkoendako latexeko preserbatiboa dela GIBaren eta sexu bidezko infekzioen aurkako biderik eraginkorrena.

Gainera, Pedro Lasagabaster alkateak Charles Darwinen Espezien jatorria liburuaren 150. urteurrena gogorarazi zuen; era berean, asteon izandako atxiloketak ere gogor salatu zituen.

> Berria: Hiesa > OIARTZUN: GAUR BENEDIKTO XVIAK PRESERBATIBOAZ EGIN DITUEN AZALPENEN INGURUAN UDAL OSOKO OHIKO BATZARRALDIAN

2009-11-25T17:06:00.004+01:00

Oiartzun: Udal Osoko Ohiko Batzarraldia egingo da gaur
El Diario Vasco, 2009-11-25

Gaur arratsaldeko 19:00etan, Oiartzungo Udaletxeko Areto Nagusian, Udal Osoko Ohiko Batzarraldia egingo da, besteak beste, ondoren adierazten den gai zerrendaren baitan: Geldialdi orokorra nekazaritzan eta manifestazioa Madrilen lemapean EHNE-k aurkeztutako mozioa, Benedikto XVIak preserbatiboaz egin dituen azalpenen inguruan Ehgamek aurkeztutako mozioa eta 'Espainiar estatuaren azken eraso errepresiboa'ren aurrean aurkeztutako mozioa. Kontratazio mahai iraunkorraren kideak izendatu eta argitaratzeko proposamena. Datuen Babesaren inguruan Jardunbide Egokien Eskuliburuaren edukiei buruzko proposamena. Sententzia bati kasaziozko errekurtsoa jartzeko akordioa berresteko proposamena. Gipuzkoako Parketxe Sarea GPS Fundazioa eratzeko proposamena eta Gipuzkoako Taxisten Elkarteak 2010erako tarifen proposamena. Hauek dira gaurko batzarrean jorratuko diren gaietako batzuk.

> Berria: Argitalpenak > EDORTA JIMENEZ: "AUSARDIA ALDARRIKATZEN DUT"

2009-11-24T10:44:00.001+01:00

«Ausardia aldarrikatzen dut»
Edorta Jimenezek bere sexu bizipenetan oinarritutako 'Stock 13' liburu «antifaszista» argitaratu du
Berria, 2009-11-24 # Garikoitz Goikoetxea . Bilbo

Ausartu da mugak gainditzen, edo haiek zabaltzen. Ez baitu sinesten idazleen ustezko askatasunean. «Ez, ez da egia: ez dugu erabat aske idazten». Horri aurre egin nahi izan dio Edorta Jimenezek (Mundaka, Bizkaia, 1953), Stock 13 liburuarekin (Txalaparta). Egiazko zakil baten irudia jarri du liburuaren azalean; aritu da sexuari buruz lehen pertsonan, azalkeriarik gabe. Eta bide zabaltzaile izan nahi du, atzetik beste batzuk ere etortzea: «Ausardia aldarrikatzen dut».

«Inon sailkatu ezin den liburua» da Stock 13. Jimenezen beraren sexu bizipenak ditu ardatz, liburuko azaletik bertatik hasita. Liburu berezia, sailkaezina dela uste du Jimenezek, baina ez hori egitea zuelako helburu: «Emaitza izan da berezia. Inoiz ez dut liburu hau planifikatu». Barruak hala eskatuta egin du, eta era naturalean idatzi du: «Nik ez dut batere sufritu nire miseriak kontatzen».

Egin du liburua. Baina hori lehen pausoa besterik ez da izan. Bai baitaki liburu «konprometitua» dela. «Konprometitua da zentzu zabalean, askatasunarekin. Esango nuke liburu antifaszista dela». Emakumeekin bizi izandako sexu harremanak ditu ardatz liburuak, eta, beraz, Jimenezek ez du bere burua soilik jarri konpromisoan. «Denok jartzen gaitu konpromisoan, baina zurikeriaz nazkatuta nago». Liburuan sexu harremanak izaten ageri diren emakume guztiekin hitz egin duela argitu du idazleak: «Bide hori konponduta daukat, eta ez naiz horren beldur». Hortaz, erabat libre izan da idazteko eta esateko.

Esaldi batean borobildu du lana: «Potroetan jarri zaidana egin dut». Egin, egin du. Baina hori lehen zatia baino ez da. Nolanahi ere, Jimenezek ez du liburuak sor dezakeen harrabotsaren beldurrik, nahiz eta kontatzen duenak eta liburuko argazkiek zeresana sortzeko aukerak badituzten. «Bakoitzak pentsa dezala pentsatu nahi duena, edo behar duena». Irakurleari eman dio askatasuna liburuari buruz nahi duena pentsatzeko. Askatasun osoz, idazleak liburua egin bezala. «Dena geratzen da irakurlearen iritzirako. Giltzak emanda daude, puzzlea osatuta. Bakoitzak erabakiko du».

Autobiografiaz eta autofikzioaz -«burufikzioa», haren hitzetan- gogoeta egiten du liburuak zati batean. Stock 13 zer den argitzea ere irakurlearen esku utzi du. «Nik irakurleari uzten diot dena erabakitzen: azalaren zergatia, istorioak egiazkoak edo asmatuak diren...». Dena.

Irakurleen esku dago guztia, eta irakurleengan bakarrik. Jimenezek ez baitu literatur kritikariek diotenaren zain egoteko asmorik: «Niri bost kritikariek esaten dutena. Barre egiten dut, ez naiz horren beldur, ez naiz inoiz horren beldur izan». Haren arabera, «ideologizaturik» daude kritikari gehienak. «Eta ezin dira euren ideologiatik askatu». Azkenean, ez du federik euskal literaturaren kritikekin. «Dagoen kritika iruzkinak dira, edo isiltasuna; aipatu egiten zaituzte edo isildu». Are, kritika horiek «kontrolatuta» daudela uste du.

Euskal literaturan gisa horretako lanak ez dira asko. Gutxiago hain gordinak. «Hizkuntzaren emozioaren aldetik, askotan literatura oso hotza da gurea. Hor bizi gara: beroa egiten badugu zaila da, eta, hotza egiten badugu, ez da irakurlearen oso gogokoa», dio Jimenezek. Horrek euskal literatura umezurtz uzten duelakoan da: «Euskaldunok ez daukagu egunerokoan euskaraz edozertaz irakurtzeko biderik».

Liburuaren aurkezpena, etzi
Hutsune horri aurre egin beharra nabarmendu du Jimenezek. Horretarako, haren ustez, «premiazkoa» da Stock 13-ren gisako liburu gehiago egitea euskaraz. Eta bera, behintzat, prest dago horretarako. «Nik nire burua gai ikusten dut astero maila horretako nobelak idazteko». Hala ere, kaleratu berri duena idazteko denbora gehiago behar izan duela aitortu du: abuztuaren 10etik urriaren 19ra, hamar aste ia.

Azkenean, horrekin guztiarekin literatura kaleko jendearengana hurbiltzea du helburu Jimenezek: «Literatura kaleko trintxeretara ekarri nahi dut». Literaturak eta euskarak kalean dutelako irabaztekoa, irabazi beharra, aurrera egingo badute. Hartara, gerra irudiarekin lotu du jarduna: «Nire burua idazletzat ez, baizik eta literaturaren gerrillaritzat kontsideratzen dut».

Kaleko jendea du helburu, eta jendaurreko ekitaldi irekian aurkeztuko du Stock 13 liburua Edorta Jimenezek. Eta era berezian, liburuak eskatzen duen eran. Etzi iluntzean dute egitekoa aurkezpen ekitaldia, Bilbon, Kalderapeko kultur gunean. Jimenez ez ezik, han izango da Rafa Rueda musikaria ere, idazlearen poema erotiko batzuk musikatuta. Galder Perezek eta Ane Zabalak performance bat egingo dute. «Eta agian ustekabekoren bat ere izango da», iragarri du Jimenezek.

> Berria: Eliza > MUNILLAK DIO "HUMIL" ETORRIKO DELA ETA "EROSO" EGIN NAHI DUELA LAN

2009-11-24T10:33:00.002+01:00

Munillak dio "umil" etorriko dela eta "eroso" egin nahi duela lan
Donostiako gotzain berriak adierazi du Zumarragako apaiz laguntzaile garaian bezala aritu nahi duela. Urtarrilaren 9an hartuko du kargua. Elkarrizketa eman dio Euskadi Irratiari.
Berria, 2009-11-24

Jose Ignacio Munillak (Donostia, 1961) adierazi du "umil" etorriko dela Donostiako gotzain kargura, eta bere helburua "eroso" lan egitea dela. "Zumarragan apaiz laguntzaile egon nintzenean [1986an izendatu zuten], oso eroso egon nintzen lanean, familia ona osatu genuen", eta Donostian ere horrelaxe egon nahi duela esan du gaur Euskadi Irratiari eskainitako elkarrizketan -hori izan da eman duen lehen elkarrizketa-. Horretarako denerako, "guztien laguntza" beharko duela berretsi du. "Denok gara beharrezkoak".

Donostiako gotzain berriak -urtarrilaren 9an hartuko du kargua, Artzain Onean, eta jakinarazi du Espainiako Estatuko gotzain asko izango direla ekitaldian. Nahiz eta Euskal Herrian polemika sortu duen haren izendapenak, joera kontserbadoreegia eta espainolista duelakoan, Munillak esan du Euskal Herritik zorion dei ugari jaso duela -Palentzian (Espainia) dago gotzain 2006tik- eta denei ezin erantzunda dabilela.

'Kontserbadorea', 'ezkerrekoa' eta halako "hitzetan" ez duela "sinesten" adierazi du, eta berak Ebanjelioa segituko duela Donostiako gotzain gisa ere. Antonio Maria Rouco Varela eta Antonio Cañizares espainiar kardinalen babesa al duen galdetzean, Espainiako Estatuko gotzainen artean "batasun handia" dagoela azaldu du.

> Berria: Eliza > MUNILLAREN IZENDATZEAN GARDENTASUNA ETA EGIA FALTA IZAN DIRELA SALATU DUTE

2009-11-24T09:01:00.000+01:00

Munillaren izendatzean gardentasuna eta egia falta izan direla salatu dute
Gipuzkoak beste era bateko gotzaina behar duela uste dute, eta Interneten sinadurak biltzen hasi dira
Berria, 2009-11-24 # Ainara Arratibel . Donostia

Argitara emandako gogoeta baten bidez, eliztar talde batek gogor salatu du Juan Ignacio Munilla Donostiako gotzain berriaren izendapena. Horretarako jarraitu den prozesuari «egia eta gardentasuna» falta izan zaizkiola iritzi diote. «Era mingarrian gutxietsita, engainatuta eta adingabea balitz bezala tratatua sentitzen dugu geure burua». Munilla «elizbarrutiko pastoral bideei ageriko gogo txarra erautsi dien pertsona» dela uste dute, eta beste era bateko gotzaina behar duela Gipuzkoak. Hala, gotzain berriaren izendapena «erantzukizunez» onartzeko eskatu diete gainerako eliztarrei. «Orain arte bezala, senidetasunezko jarrera kritiko eta eraikitzailea izateko eskatzen diegu, kristau elkartearekiko duten lotura afektibo eta eraginkorretik aldendu gabe». Gogoetarekin bat egin nahi dutenek gaurtik aurrera izango dute horretarako aukera www.donostiakogotzainberria.org webgunean.

Bestalde, gogorarazi dute Benedikto XVI.a aita santua dela Munillaren izendapenaren erantzulea, Elizaren elkartasunaren eta batasunaren erantzule baita. Baina izendapena «estrategikoki eta aurrez» diseinatu den susmoa dute gogoeta plazaratu eta babestu duten eliztarrek. «Bereizketa hobea egiteko datuak bildu, jaso eta baloratzeko orduan gure elizbarrutiko elkarte heldu eta konprometitua kontuan hartu gabe egin dute prozesu hori». Horren harira, San Leon Handia aita santuaren esaldi bat ekarri dute gogora: «Denen buru ipini behar duenak denek aukeratua behar du izan». Hori hala ez izateak «samina eta haserre sakona» eragin die. «Era ebanjelikoago batean jokatu izan balitz, une hau 'graziazkoa' izan zitekeen kristau taldearentzat».

Sinatzaileak kezkatuta agertu dira gizarteak dituen arazoengatik, baita Elizak gazteen artean ebanjelioa adierazteko nahiz bokazio bideak sustatzeko dituen arazoengatik ere. Hori ikusirik, nabarmendu dute Eliza Ebanjelioaren Zerbitzura dokumentuan Gipuzkoako Eliza gizarteak dituen kezkei erantzuten saiatu zela, baita «ilusioa eta dinamismoa» jasotzen dituen ebanjelizazio molde bat adierazten ere. Besteen artean, Elizaren erantzukizunetan emakumearen itzala areagotzeko egindako hausnarketa, eta pastoralgintza sozio karitatezkoa garatzeko nahiz gizarte bizitzan laikoen konpromisoa sakontzeko egindako lana jartzen dituzte horren adibide. «Munillak, ordea, idazkian zehaztutako norabideak aldatuko dituen susmoa dugu, Eliza berritzeko esperientzia hori baliogabetuz; batik bat pertsona konprometituei dagokienez».

Gotzain berriari eskaria
Hori guztia kontuan hartuta, Elizaren hierarkiarekiko konfiantza «larriki zauritua» geratu dela uste dute. Dena den, itxaropenerako mezu bat ere eman nahi izan dute. «Espero dugu gotzain berria Gipuzkoako kristau elkarte osoaren zerbitzura dagoen artzaina izaten saiatzea, eta gure elizbarruti honen ibilbidea eta norabidea errespetatu eta onartzea. Ez dezala arinegi jokatu aski hondatua dagoen elkartasunean zatiketa handiagoa sor dezaketen erabakiekin».

Bide horretan, Vatikano II. Kontzilioaren bidea jarraitzeko eskatu diote Munillari, azken urteetan Gipuzkoako Elizak urrats nabarmenak egin dituelako bide horretan. «Benetako artzain izan ditugun gure gotzainek, errealitate sozialarekin eta Jesusen Berri Onarekin leial jokatu nahirik, bide bat zehaztu digute, gure herriaren poz, tristura eta itxaropenenetan bidelagun izanez».

Gipuzkoako eliztarrei laguntza eskatu die Juan Ignacio Munillak
Hitz egin du. Donostiako gotzain hautatu gisara lehen gutuna plazaratu du Jose Ignacio Munillak. «Nire aurreneko hitz hauekin hasiera eman nahi nioke aurrerantzean zuekin izan nahi dudan tratu pertsonal eta ahal den gertuenekoari». Bide batez, «laguntza» eskatu die Gipuzkoako eliztarrei a abiatu berri duen prozesuan alboan izateko. Testuan, aparteko lekua egin dio orain arte Donostian gotzain jardun duen Joan Mari Uriarteri. «Aita batek bezala hartu nau, eta aholku jakintsuak eman dizkit». Apezpiku gisara egin behar duen bidean aurrera egiteko eliztarren arteko «senidetasuna» indartu behar dela esan du.

> Erreportajea: Homofobia > BULLYNG HOMOFOBIKOA: EZ DUTE NAHI IKASKIDE GAYRIK

2009-11-22T18:23:00.000+01:00

Bullying homofobikoa: Ez dute nahi ikaskide gayrik
Mutikoari ez zaio futbola gustatzen, dantza bai. Afeminatua da. 12 urte ditu eta oraindik ez daki mutilak gustatzen zaizkion ala ez. Gauza bat badaki: ikaskide mutilek iseka egiten diote, kopetean du etiketa: marikoia. Bullying homofobiko kasu tipikoa.
Argia, 2009-11-22, 2207. zenb. # Onintza Irureta

Jesús Estombarekin egon gara. Gehituko (Euskal Herriko lesbiana, gay, bisexual eta transexualen elkartea) Infasis ataleko koordinatzailea da. Nerabeen jarrerak aniztasun afektibo-sexualaren aurrean izeneko ikerketaz galdetu diogu. Lehen aldia da horrelako ikerketa egin dena Euskal Herrian eta zergatik egin duten galdetu diogu. Gehitun bazuten ustea ikastetxeetan homosexualitatearen gaia ez zebilela bide onetik. Usteak ziren, oinarririk gabeak. Horretara dator 2007-2008ko ikerketa; batetik, Gehitu elkarteak berak jakin nahi zuelako ikastetxeetan zer ari den gertatzen eta bestetik, erakunde publikoen aurrean datu serioak aurkezteko aukera zelako. Emaitzak eskutan Estombak argi du, usteak ez dira erdia ustel: gazteen jarrerak homofoboak dira. Ikerketa 2007-2008 ikasturtean egin zuen Gehituk Donostiako hainbat ikastetxetan. 14 eta 18 urte arteko 155 mutilek eta 168 neskek bete zuten hamabost galderako galdetegia. Ikerketak bi aurrekari baino ez ditu Espainiako Estatuan, Madrilgo Coslada herrikoa eta San Bartolomé de Tirajana Kanariar Irletakoa.

Lau ikasle jipoituak izan dira
Eskuineko orrialdean dago hainbat datu. Lau ikaslek aitortu dute jipoituak izan direla, hamahiru mehatxatu egin dituzte eta gauzak bota dizkiete hamazazpiri. Jarrera homofoboak jokabide bihurtu dituztenen eta ikusi dituztenen datuak ere ez dira ahuntzaren gauerdiko eztula. Lekukoena deigarria da, gazteen %73,99ak norbait iraintzen ikusi du, eta %52,32ak, jipoitzen. Estombak ikerketan hurrengo galdera ez egitearen pena du, alegia, “Jarrera homofoboak ikusi dituzu eta zer egin duzu?”, zeren badirudi ikusi eta ez dutela ezer egin, begira geratu direla, eta lekukoek horrelako jarrera izatea sutarako txingarra da. Estombaren ustez, ikasle lekukoek ez dute loturarik egiten marikoi deitzearen eta horren atzean dagoen guztiaren artean. Badakite iraina dela, baina ez du alarmarik pizten.

Neskak ulerkorrago
Ez dituzte berdin erantzun hamabost galderak neskek eta mutilek. Sexu aniztasuna neskek errazago onartzen dutela dirudi. Desberdintasun horien zergatiak galdetu dizkiogu Estombari: “Ikerketak emaitza batzuk eman ditu, hortik aurrerakoak interpretazioak dira, nahi baduzu, nireak. Gizonak asko dauka galtzeko, emakumeak ez, beti egon baita bigarren mailan. Homosexualitatearekin gizonaren eredu klasikoa puskatzen da. Ikerketan ikusten da mutilek jarrera okerrena gayekiko dutela, atzerago geratzen dira bisexualak eta transexualak.

Urrutikoari bai, gertukoari ez hainbeste
“Abestiaren letrarekin geratu dira, baina ez melodiarekin”. Erantzun kontraesankorrak baitaude ikerketan. Alegia, maila teorikoan aurkeztutako egoeretan (Egokia al da mespretxuz tratatzea sexu bereko pertsonak gustukoak dituztenak?) sexu aniztasunarekiko malguagoak dira gazteak eta gertuko egoeretan (Alboko ikaslea gay, lesbiana edo bisexuala dela jakingo bazenu zein erreakzio izango zenuke?) jarrera homofoboagoak dituzte.

Ikerketako emaitza batzuk baino ez ditugu aipatu hemen. Balorazio orokorra zein den galdetu diogu Estombari: “Jarrera homofoboak gainditu al ditugun galdetzen didazu? Ez, segi eskolara. Ikasleek beraiek esan dute ez dela toki segurua ikastetxea gay, lesbiana, bisexual eta transexualentzat. Emaitzak irakurrita kontzentrazio esparruak dirudite eskolek, eta kontu, 323 ikasle horietatik %12k adierazi dute homosexual direla edo zalantzak dituztela”.

Bullying homofobikoaz ikastaroa
Argia aldizkariak bullying homofobikoa lantzea erabaki zuen duela hilabete batzuk. Balizko gaien karpetan gorde genuen, argitaratze datarik eta egilerik gabe. Halako batean, UEUko Udako Ikastaroen artean, artikulu honen egileak ikastaro bat topatu zuen: Bullying homofobikoa: nola ekidin sexu aniztasunarekiko diskriminazioa gazteengan? Hiru eguneko ikastaroa Eibarko Markeskoan. Pare-parean. Kazetariak hara joan eta gaia abian jartzea pentsatu zuen.

Hamabost bat laguneko taldea izan zitekeen gehienez; zazpi baino ez ginen elkartu. Harridura adierazi genion Udako Ikastaroen arduradunari. Hark aipatu zigun emakumeen aurkako indarkeriaz aurreikusitako ikastaroak ez zuela aurrera egin bik baino ez zutelako izena eman. Gai arantzatsuegiak nonbait.

Hiru irakasle, irakasle gaia, aisialdiko begiralea, berdintasun teknikaria eta kazetaria ginen taldean. Gidari lanetan Monika Martin eta Eider Goiburu Lahia-Nahia Sexologia Elkarteko kideak. Biek Gipuzkoako Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan sexu heziketako eskolak ematen dituzte. Bullying homofobiko kasuak kudeatu behar izan dituzte ikastetxe batean baino gehiagotan.

Ikastaroko partaideek, haur-gazteekin lanean oso ohituak, barruak hustu zituzten: egunero eskoletan eta aisialdi taldeetan ikusitakoak kontatu zituzten eta Martin eta Goiburu irakasleen laguntzaz irtenbideak aurkitzen saiatu ginen. Bullying homofobikoaz diagnosi zorrotza egiteko intentziorik gabe, hona ikaskideen barrenetik ateratako kezkak eta egunero bizi dituzten zailtasunak.

Beti gertatu dira eta beti gertatuko dira
Ikastetxeetarako, sexu aniztasunari buruzko unitate didaktikoa dago –EAEz ari dira ikastaroko ikaskideak–. Curriculumak dio gai hori landu behar dela, baina egonean dago. Sexu heziketa Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan irakasten zaie, ikastaroko partaideen iritziz, haurdunaldiak saihestea da helburu nagusia. Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzan ez da ezer lantzen, ez dago programarik.

Eskoletako irakasleak, kolore guztitakoak marraztu dituzte partaideek: bullying homofobikora iritsi aurreko prebentzioa landu beharko lukete, baina askotan bestaldera begiratzen dute, “beti gertatu dira horrelakoak eta beti gertatuko dira”. Bestalde, irakaslearen lan zakua gainezka dago: “Bullying homofobikoa ere guk landu behar al dugu?”. Homosexualitatea gaixotasuntzat dute irakasle gutxi batzuek: “Pasako zaio”. Beste asko, ulerkor bai, baina deseroso sentitzen dira gaiaren aurrean.

DBHn irakasleak kimikoak, matematikoak, historialariak dira, ez dute sexu aniztasunaz inolako formakuntzarik. Partaideek hala borobildu dute ikastetxeetan bizi duten panorama: eskola komunitateak ez daki nondik jo.

Haur Hezkuntzan lan egiten duen irakasle batek ziklo horren garrantzia azpimarratu nahi izan zuen. Haur Hezkuntzako garaian ari dira haurrak euren gorputza esploratzen eta garai hori geletan baliatzea aldarrikatzen zuen. Kontraesanak ere gogora ekarri zituen: gelan gona janzten du neskak bezala mutilak, azazkalak margotuta dabiltza, besarkadak dauzkate elkarrentzat eta eskutik helduta doaz. Haur Hezkuntzako irakasle aipatu berriak esana: “Ikastetxeko eskailerak jaitsi ahala mutilen eskuak askatzen doaz, besarkadak atzean geratu dira. Badakite non bai eta non ez”.

Zailtasunak, ezinak... barrenak hustu zituztela profesionalek, alegia. Alabaina, ezintasunak agertzeko uneak izan ziren bezala, irtenbideak aurkitzeko ariketa asko egin genuen. Bullying homofobiko kasu errealak aztertu genituen. Honakoa bata: futbolean hasi dira neska-mutilak. Mutil horietako batek beste mutil bati esan dio: “Zuk ezin duzu, luma daukazu”. Beste bat: mutil jaioak neska izan nahi du eta ikastetxean nesken komunak erabili nahi ditu. Neskek ez dute beren komunetan onartu nahi.

Bi adibide horiek papera eta boligrafoa hartuta landu genituen, irtenbideak pentsatzeko astia hartuta. Hurrengo bi ariketetan ez genuen horretarako astirik izan. Bi antzerki egin genituen, norberak rol zehatza zuen jokatzeko eta momentuan inprobisatu behar zen. Tentsio handiko ariketa izan zen horietako bat: ikasgelan irakaslea sartu da eta ikusi du nola ikasle batek besteari mahai gaineko gauzak lurrera bota dizkion. Irakasleak ez daki, baina neska hori jazarri egiten dute lesbiana dela egotzita. Bullying homofobikoaren osagai guztiak daude hor; erasotzailea, ikusleak, biktima, eta irakaslea ahal duena egiten. Rol jokoa bukatutakoan, Martin eta Goiburu irakasleek ariketa goitik behera errepasatu dute. Rol joko eta bestelako adibideetan landutako irtenbideak ez dira errezeta magikoak eta egoera jakin bakoitzari emandako erantzun guztiak ezin dira hemen jaso. Ea ondokoak zerbaitetarako balio duen. Hasteko, irakasleak jabetu behar du zerbait onargarria ez dena gertatzen ari dela, ez du balio “beti gertatzen dira horrelakoak” esan eta kito egiteak. Irakasleak arreta deitu behar dio erasotzaileari, eta ez ahaztu bullying homofobikoan gakoetakoa diren ikusleekin. Ez dago zertan erasotzaile-ikusle-biktima hirukotearekin gertatutakoa batera landu beharrik. Oso normala da biktimak jazartzen dutenen aurrean ahorik ez irekitzea. Eskola komunitatea jakinaren gainean jarri eta erasotzaile, ikusle zein biktimaren gurasoekin hitz egin.

Bullying homofobikoa ez da existitzen
Bi rol jokoak gogorrak izan badira, bi bideo eztarriko zuloan geratu zaizkigu. Alicia Santolayaren bideo erreportajean (Zergatirik gabeko suizidioak) Alba Payas Gironako psikoterapeuta ageri da. Harengana bere buruaz beste egin duten gaztetxoen gurasoak doaz. Gurasoek ez dakite semeek (beti mutilak ageri dira) zergatik hartu duten halako erabaki latza, ume normalak ziren, bere buruaz beste egiteko arrazoi agerikorik ez zuten.

Frantziako Estatuan, 16 eta 39 urte arteko gizonetatik bere buruaz beste egiten saiatzen diren hirutik bat homosexuala edo bisexuala da. Espainiako Estatuan esaten da, nerabeek bere buruaz beste egiten dutela buru-nahasmenduengatik, arrisku jarrerengatik, edo drogak kontsumitzeagatik, homofobia ez dago zerrendan. Bullyingaz hitz egiten denean homofobia ez da aipatu ere egiten eta Alba Payasen ustez lehen kausa da.

Bigarren bideoak Vestido nuevo (Sergi Ferrer) izena du. Ondokoa gaia: inauteriak dira eta ikastetxeak ohartarazi du arratsaldean dalmataz mozorrotuko direla haurrak. Mario mutikoa soinekoa jantzita agertu da goizean. Ikasgelan sartu denean irakaslea aho zabalik geratu da: “Mario, zer egiten duzu?”, ikaskide guztiak begira isil-isilik. Mariok dalmata mozorroa bizkarzorroan darama, gaur goizean ez da mozorrotuta joan eskolara. Eskandalua, ikaskideak iseka, zuzendariarengana eraman dute, aitari hots egin diote. Aitak trajearen jakarekin estali eta etxera eraman du.

Ikastaroko gelan isiltasuna nagusi, ordu batzuk lehenago taldekide batek gai horixe bera jarri zuen mahai gainean: “Mutikoa daukat eta gustura eramango nuke eskolara soinekoarekin, berari gustatzen baitzaizkio eta etxean janzten ditu. Ez naiz ausartzen”. Zein ausartzen da mutikoa eskolara soinekoa jantzita eramaten? Bullying homofobikoa ez baita orientazio sexualaz ari soilik, baita genero rolen mugez ere. Mariok muga gainditu du.

Eider Goiburu, sexu hezitzailea
“Ikuslerik gabe erasoak ez luke zentzurik”

Oriotarra (Gipuzkoa), Lahia-Nahia Sexologiako Elkarteko kidea da eta sexu hezitzaile ari da Gipuzkoako ikastetxeetan. Psikologoa da eta berdintasun agentea ere bai. 11 eta 20 urte arteko gazteekin egiten du lan eta berak dio bulliyng homofobiko kasu gehien DBHn izaten dela.

Bullying kasu askoren atzean homofobia ezkutatzen omen da.
Bullying kasu askotan homofobia ez da oinarri, baina bullying asko kasu homofobiko bihurtzen dira. Adibidez, mutil bati hasieran gilipollas deitzen zioten eta bukaeran puto gay edo puto maricón. Ez zen afeminatua, ez gaya. Baina irain potoloa da adin horietan gay izatea.

Bullying homofobikoaz hitz egiterakoan beti mutilak aipatzen ditugu.
Biktimak orokorrean mutilak izaten dira. Gizartean nesken genero rola aldatzen ari da, malguagoa da, neskak mutilen eremuetan sartzea askoz onartuago dago: kirola egin, arropa zabalagoa jantzi... Mutilek nesken eremuan sartzea zailago dute. Mutilek futbolean jolastu beharrean dantza egiten badute puntu asko dituzte erasotuak izateko. Nesken rola malgutu da eta beraz eraso gutxiago dago, mutilen rolak oso estatiko jarraitzen du eta hortik pixka bat ateratzen dena zigortua da.

Mutila ez da ezkutuan geratzen.
Batez ere afeminatua erasotzen da, genero roletik ateratzen dena. Homosexualitatearekin dauka zerikusia, baina ez hain zuzen.

Nola bizi du biktimak egoera? Zer dio berak?
Biktimak ez du ezer esaten. Hori da arazoa. Ez du ezer esaten, beldurra dauka zerbait esaten baldin badu erasoa areagotuko dela. Nerabezaroan lagunek garrantzi handia daukate eta derrepente lagunik gabe geratzen dira, edo taldeak baztertuta daukan beste norbaiten lagun baino ez dira. Bakardade hori bizitzea oso gogorra da.

Gainera, heterosexual izateko hezten gaituzte eta nerabezarora iritsi eta hasten bazara pentsatzen igoal ez zarela heteroa... Ikasi duzun egitura hori puskatzen ari zara guztiz, zure barnean bizi duzu hori dena, eta kanpotik ez daukazu laguntzarik. Egunero eskolara joatea sufrimendua da. Batzuk bullyinga sufritzen ari dira eta beste batzuek homosexualitate prozesua isilean eramaten dute. Azken horiek onartuak dira, baina ez dutelako ezer esan. Sentitzen dutena ezin dute adierazi besteen aurrean zeren inork ez lieke ulertuko.

Biktima eta erasotzailearen figuraz gain ikuslearena lantzen duzue.
Inportanteena da. Norbaitek eraso egiten du beste norbait begira dagoelako, ikuslerik gabe erasoak ez luke zentzurik. Ikuslea da erasoaren unean indar gehien daukana, ez badira erasoa ikustera joaten edo ez baldin badute onartzen aukera askoz gehiago daude bullying kasuek atzera egiteko.

Zenbateraino jabetzen dira ikusleak egiten dutenaz?
Ez dira kontziente, esaten dute beraiek ez daudela inplikatuta horretan. Bestalde, beldur dira muturra sartzeko eta estigmatizatuak izateko, alegia, erasotua defendatzen badut ni ere erasoatua izango naiz. Neskak erasotuarekin egoten dira, baina erasoaren momentuan bertan inor ez da ausartzen erasotzaileari esatera: “Pasatu egin zara! Nora zoaz?”.

Zerk harritu zaitu gehien ikastetxeetan?
Helduek. Badira helduak uste dutenak hau dena gaindituta dagoela eta esaten diezunean beren seme-alaben gelan bullying homofobikoa gertatzen ari dela, ez da ez dizutela sinesten, baina beren seme-alabak homofoboak direla esaten badiezu sinestea zaila egiten zaie. Esaten dute badituztela ereduak telebistan, familian... Ez dute ulertzen euren seme-alabak homofoboak izatea.

Jarrera horrek harritu egiten nau eta kezkatu ere bai. Helduak ez bagara gai errealitatea ikusteko, dena gaindituta dagoela uste badugu, ezin dugu hori landu. Gurasoez ari naiz, irakasleek gelan ikusten dute.

Sexu aniztasunaren normalizazio bidean zein nota jarriko zenieke ikasleei?
Nerabeek argi dute zer den esan behar dena, politikoki zuzena, baina jokabidez ez dabiltza ondo. Bestalde, gauza bat da nerabezaroa eta bestea gaztaroa. Gaztaroan jarrerak hobetu egiten dira. Nerabezaroan eredu oso itxiak dituzte, segurtasuna sentitu nahi dute. Eredu horietatik ateratzea gogorra da. Gaztaroan bakoitzak hobeto daki nondik jo nahi duen, bere buruarekin hobeto dago; errazago onartzen da norbera eta bestea.

> Iritzia. Xabier Euzkitze > MUNILLA SENDATZAILEA

2009-11-22T02:51:00.001+01:00

Munilla sendatzailea
Noticias de Gipuzkoa, 2009-11-22 # Xabier Euzkitze

Aho bizarrik gabe hitz egin du Jose Manuel Vidalek, erlijio gaietan aditu denak, Gipuzkoako gotzain berriari buruz: "Munillari Zumarragako talibana deitzen diogu, parrokia hartako buru zela egindako bideagatik. Guztiz kontserbadorea da, eskuin-eskuinekoa pentsakeraz. Rouco Varelaren ildoari atxikirik dabil aspaldian. Haren antz handia du, gainera, gauza askotan. Aurrez-aurreko tratuan abegikor azal litezke, baina gero jarrera eta jokaeretan oso gogor eta zurrunak dira biak. Edozein gisaz, gazte-gaztetatik izan da halakoa Munilla. Toledoko apaiztegira jo zuen teologia ikasketak egitera, Donostiakoa irekiegia iruditzen zitzaiolako. Han izan zituen maixuek markatu dute Munillaren bilakaera, eta han egindako lagunek erakusten digute nolako jendez inguratuta egotea gusta-tzen zaion. Halaber, azken boladako izendapen berriek argi uzten dute Erromak hartu duen bidea zein den, gero eta ildo kontserbadoreagoa markatu nahi du. Gipuzkoako apaizak ez dira matxinatuko, ez dute altxamendu publikorik egingo, baina azpi-joko handia egon liteke. Munillak Uriarterekin zer nolako jokaera izan zuen badakigu, bileretara nahi zuenenean bakarrik joan eta gotzainaren aginduei muzin. Oso litekeena da orain trukean odolkiak jaso behar izatea, apaizengandik jarrera bertsua jasan behar izatea".

Oso gizon mediatikoa da Munilla. Palentziako gotzaindegi xumean egon arren, askotan lortu du estatu mailako medioetan ere oihar-tzuna izatea. Abortuaz esan berri dituenek ez naute batere harritu. Gure Kalakara hizpalau aldiz etorria da Munilla, Palentziako gotzain izendatu aurretik. Beldurgarriak iruditu zi-tzaizkidan homosexualez esan zituenak, esate baterako. Gaixotzat ditu, baina senda litekeen gaixotasuna dela esan zigun. Berak bi sendatu omen zituen. Donostiako apaiztegia irekiegia iruditzen baldin bazitzaion, antzeko iritzia izango du Gipuzkoako egungo gizarteaz ere. Agian sendatu egin nahiko gaitu. Niri gaixorik segitzen utz diezadala, otoi.

> Iritzia: Gara > EMAKUME SAHARAR "ARRISKUTSUA"

2009-11-20T19:39:00.001+01:00

Emakume saharar «arriskutsua»
Gara, 2009-11-20 # Editoriala

Lanzaroteko (Kanaria uharteak) aireportuan gose greban dagoen emakumea arriskutsua dela esango luke polizia guztiak herritarren zerbitzuko lagunak direla sinesten duenak, azken egunotan bi polizia motarekin jardun baitu sesioan. Marokoko Poliziak Aaiunen (Mendebaldeko Sahara) sartzen utzi ez eta Kanaria uharteetara kanporatu ondoren, Guardia Zibilak gauero aireportutik botatzen du. Emakume hori Aminatu Haidar ekintzaile sahararra da. Bere osasun egoera makala gorabehera, astebete darama gose greban, Marokoko Gobernua salatzeko protestan. Eta, GARAk egin zion elkarrizketan argi utzi zuenez, Gobernu espainola salatzeko ere bai.

Susmagarria da Haidarren kanporaketa eta Madrilen kolaborazioa Nazio Batuen Erakundea Mendebaldeko Sahararen gaineko negoziazioak sustatzen ari denean gertatu izana. NBEk Mendebaldeko Sahararen autodeterminazio eskubidearen aldeko ebazpenak eman ditu, baita Marokok sahararren giza eskubideak urratzen dituela salatu ere; hala ere, nazioarteko komunitateak beste alde batera begiratu nahiago du, eta Gobernu espainolaren kasuan jarrera hori larriagoa da. Horregatik Haidarrek bere protestarekin, bere bizia arriskuan jarrita, nabarmen utzi du Madrilgo Gobernua, oraingoan bere deportazioaren konplize gisa. Gauza jakina da Estatu espainola -bereziki gizabanakoen eta herrien eskubideen gaineko gaietan- ez dela NBEren ebazpenak aintzat hartu zalea, eta kolonia izan zuen Mendebaldeko Sahararen kasuan haren erantzukizuna handiagoa da, bere zor historikoa kitatu beharrean, handitu egin baitu. Interes aitorrezinak -baina ezagunak- direla eta, Rabaten estrategiaren kolaboratzailea da; errege espainolaren «anaia txikiaren» kolaboratzailea, alegia.

Horiek horrela, Aminatu Haidarrek, emakume arriskutsu horrek, Estatuko herrietatik jaso duen elkartasuna azpimarratu du. Izan ere, nazioarteko komunitatearen ezaxola eta hipokrisiaren aurrean, sahararrek ezinbestekoa dute herrien elkartasuna.

> Berria: Eliza > JOSE IGNACIO MUNILLA IZANGO DA DONOSTIAKO GOTZAIN BERRIA

2009-11-20T14:49:00.001+01:00

Jose Ignacio Munilla izango da Donostiako gotzain berria
Radio Euskadik jakitera eman duenez, Jose Ignacio Munilla izango da Juan Maria Uriarteren ordezkoa. Informazioa datozen orduetan baieztatuko dute.
EITB, 2009-11-20

Jose Ignacio Munilla izango da Donostiako gotzain berria, Radio Euskadik jakitera eman duenez. Gauzak horrela, Munilla izango da Juan Maria Uriarteren ordezkoa Vaticanoak horrela erabakita.

Adituek Elizako alderdi kontserbadoreenean kokatzen dute Munilla, izan ere, Rouco Varela Espainiako Gotzain Batzarreko presidentearen gertukoa da. Egun, elizgizon euskalduna Espainiako Gotzainen Batzarrean Gaztediaren pastoralaren arduraduna da.

Abortuari, homosexualitateari edo euskal gatazkari buruz eman dituen iritziek polemika piztu dute. Abortuari buruz, esaterako, Abortu Legea onartzen duena hilketaren konplize dela esan du orain gutxi.

Ezagun da, era berean, hedabideetan bere iritzia emateko duen ohitura. Iritzi artikuluak idazten ditu egunkarietan eta blogetan eta Radio Maria eta Cope irrati-kateetan kolaboratzailea da.

Soslaia: Munilla, gotzain kontserbadorea, Uriarteren ildotik urrun
Palentziako gotzain ohi eta Juan Maria Uriarteren ordezkoa Espainiako Estatuan izendatu zuten gotzain gazteena izan zen 44 urterekin.
EITB, 2009-11-20 # Mani Gimenez

Jose Ignacio Munilla Agirre 1961eko irailaren 13an jaio zen Donostian eta ezaguna da 2006an Espainiako diozesiak inoiz izan duen gotzain gazteena bilakatu zelako. Vatikanok Palentziako gotzain izendatu zuen 44 urte zituenean.

Teologian eta Espiritualtasunean lizentziatua, apaiz ordenatu zuten Gipuzkoako hiriburuan, 1986ko ekainaren 29an.

Lehenengo lantokia Zumarragako Jasokunde parrokia izan zuen apaiz izendatu eta berehala. Baina udalerri gipuzkoarrean bertan, San Salvadorren aritu zen apaiz lanean 1990tik 2006ra arte, eta bertan oso pertsonaia ezagun bihurtu zen.

Apaiz gipuzkoarrek bere bidea egitea eta Juan Maria Uriarte eta Jose Maria Setien gotzainen ildotik aldenduta jardutea leporatu izan diote. Adituek Elizako alderdi kontserbadoreenean kokatzen dute Munilla, izan ere, Rouco Varela Espainiako Gotzain Batzarreko presidentearen gertukoa delako.

Egun, elizgizon euskalduna da, Espainiako Gotzainen Batzarrean Gaztediaren pastoralaren arduradun.

Abortuari, homosexualitateari edo euskal gatazkari buruz eman dituen iritziek polemika piztu dute. Abortuari buruz, esaterako, Abortu Legea onartzen duena "hilketaren konplize" dela esan du orain gutxi.

Ezagun da, era berean, hedabideetan bere iritzia emateko duen ohitura. Iritzi artikuluak idazten ditu egunkarietan eta blogetan eta Radio Maria eta Cope irrati-kateetan kolaboratzailea da.

> Iritzia: Gara > TRANSEXUALEN ESKUBIDEAK AITORTZEKO LEGEAK ESKUBIDE HORIEK ERRESPETARAZTEKO IZAN BEHAR DU

2009-11-18T16:30:00.001+01:00

Transexualen eskubideak aitortzeko legeak eskubide horiek errespetarazteko izan behar du
Gara, 2009-11-18

Legeak agintariek herritarren onerako sortutako xedapenak dira. Hala behar luke, baina legeen helburua asetzearen ondorioz eta ez hiztegiak hala dioelako soilik. Joan den astean Nafarroan transexualen eskubideak aitortzen dituen legea onartu zuten, eta gutxiengo baztertu baten egoera hobetuko duen legea onartzea berez pozgarria da; espero izatekoa da ondoren betetzea, bere helburua lor dezan. Beti ez da hala gertatzen, ordea, eta kasu horietan legearen funtzioa apaingarri hutsarena da. Iñigo Lamarca arartekoak Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarako ere eskatu du transexualen eskubideak aitortzen dituen lege bat. Eta Arartekoak eskaera hori egiten zuen bitartean, 2009ko aurrekontuetan onartutako transexualentzako kirurgia ebakuntzak egiteko laguntzak desbideratu egin ditu PSEk. Diru kopuru hori Osakidetzak kirurgia horiek ez zituelako bere gain hartzen sortu zituen Gizarte Gaietako Sailak eta, txikia izan arren, laguntza zen. Orain, krisia dela-eta, omen, laguntza txiki hori kendu dute, gizarte gastua ez murrizteko promesari muzin eginez. Transexualen legea iragarri dute, apaingarri bat nonbait, hura onartu baino lehen ahaztuta baitute zertarako balio duen.

> Berria: Justizia > ASUN CASASOLA: "ZEIN MERKE ATERATZEN DEN 20 URTEKO NESKA BAT HILTZEA!"

2009-11-17T12:56:00.002+01:00

Asun Casasola: «Zein merke ateratzen den 20 urteko neska bat hiltzea!»
Epaimahaiaren erabakia frogetan baino, frogatu gabeko hipotesietan oinarritu dutela uste du Nagore Laffageren amak
Berria, 2009-11-17 # Ainhoa Sarasola . Irun

Nagore Laffageren hilketaren inguruko epaia kaleratu zen egunean, iragan ostiralean, «etsita» eta erabakia sinetsi ezinik agertu zen Asun Casasola. Hiru egun igarota egin du erabakiari buruzko balorazio pausatuagoa, eta alabarena giza hilketa ez, erailketa izan zela guztiz argi duela berretsi du: «Ez da ama baten itsukeria; dauden frogetan oinarritzen naiz». Nahiz eta onartu eta errespetatu, zinpeko epaimahaiko kideek hartutako erabakiarekin «desadostasuna» agertu, eta azkenean «justizia egiteko» itxaropena duela adierazi du Casasolak. Ez baitu ulertzen nolatan sinetsi dituzten hilketa onartu zuen Jose Diego Yllanesek emandako argudioak. «Zein merke ateratzen den 20 urteko neska bat hiltzea eta lau egunetan kalera ateratzea lege hauekin!». Hori aldatu behar dela aldarrikatu du.

Irungo udaletxean (Gipuzkoa), bertako bi zinegotzik lagunduta, egin zuen Casasolak epaiaren inguruko balorazioa, atzo. Ebazpenarekin ados ez egonda ere eta kasua zinpeko epaimahaiaren bidez epaitzeko aukerarekin hasieratik zalantzak bazituen ere, epaimahaikideen zeregina ez da xamurra izan, haren ustez. Gogorarazi du auzi saioak oso luzeak izan zirela, iluntzera arte iraun zutela eta haietan informazio andana eman zela. Horrek guztiak erabakian eragin ahal izan zuen, Casasolaren hitzetan, epaimahaikideentzat ere oso zaila izan dela iritzita.

Horregatik uste du agian auzia ez zela zinpeko epaimahai batek epaitzeko modukoa. «Uste dugu epaimahaiak frogatuta ez dauden gertaerak hartu dituela aintzat, eta baztertu egin dituela frogatuta zeuden beste asko». Horien artean, Laffagek Yllanesi mehatxu egin ziola sinestea aipatu du: «Hori espekulatzea da, inork ez daki zer gertatu zen bien artean». Alabak jasotako kolpeak, 112ra eginiko deiak eta frogatutako beste zenbait gertaera gogorarazi ditu.

«Epaimahaiak huts egin du, frogak eta alderdikeriarik gabeko pertsonek esandakoak ez dituelako behar bezala ikusi. Haietariko inork ez al du pentsatu bera [Yllanes] esaten ari zena bere bertsioa zela? Inork ez daki zer pentsatzen zuen Nagorek. Non dago nire alabaren bertsioa?».

Yllanesen defentsa abokatuak proposatutako eta epaimahaiak aintzat hartutako lau aringarriek - alkoholaren eragina, haserraldia, delitua aitortzea eta kaltea ordaintzeko nahia- ez dute zentzurik Casasolarentzat. Bat berarekin ere ez daude ados. «Oso kolpe gogorra izan da. Sinetsita nengoen frogak ikusiko zituztela, baina jabetu naiz ez dituztela ikusi».

Epaiketan akusazio gisa jardun duten instituzio guztiek, familiak bezala, aringarririk gabeko erailketaren akusazioari eusten diotela gogorarazi du. Nolako helegitea jarri zehazteko, epaia kaleratzeko zain daude. «Nagorerekin justizia egiteko zain jarraitzen dugu; Nagorerengatik eta emakume guztiengatik».

Arnasa hartzeko beharra
Laffage hil zutenetik elkarretaratze eta ekimen ugari egin dira hamasei hilabeteotan, senideek eta emakume taldeek sustatuta. Denbora honetan jasotako babesa eskertu die herritarrei Laffageren amak. Baina aurrerantzean, luze gabe bederen, familiak ez duela elkarretaratzeetara deitzen jarraitzeko asmorik azaldu du. Nekatuta daudela, eta arnasa hartzeko beharra dutela. «Ez dut indarrik gaur gaurkoz horrekin jarraitzeko. Min handia dut barren-barrenean». Helegitea jarriko dutela eta abokatuek lanean jarraituko dutela gehitu du.

Indarrak batzeko denbora hartu aurretik, atzo iluntzean Astelehen Lilak ekimenak deituta Iruñean eginiko elkarretaratzean parte hartu zuen Casasolak. Inoiz baino jende gehiago batu zen atzo. Ekimeneko kideen ustez, epaia ez da justua izan, eta ez dituzte onartzen epaimahaiak aringarri gisa aintzat hartutakoak. «Hau ez da haserrealdi bat izan; erailketa bat izan da». Laffagerena genero-indarkeria kasua izan dela berretsi zuten ekimenean, «Nagoreri eta harekin emakume guztiei erabakitzeko eta ezetz esateko eskubidea ukatu zitzaiolako».

Bestalde, Nafarroako Lurralde Auzitegi Nagusiko presidente Juan Manuel Fernandezek zinpeko epaimahaiko kideekiko «errespetua» eskatu zuen atzo. Epaiarekiko kritikak «zilegiak eta eraikitzaileak» direla iritzi zion, baina errespetua eskatu zuen. «Ez borondatez, baizik legez ezarri zaien zeregin bat betetzera joandako lagunak dira. Guztiz errespetatu behar ditugu, are gehiago ziurrenik haientzat beste erabaki bat hartu izana errazagoa izango zenean». Epaia ez zuen baloratu, jarriko dituzten helegiteak aztertuko dituen aretoko kide den heinean.

> Iritzia: Tere Saez > JUSTIZIA NAGORENTZAT ETA ESKUBIDEAK EMAKUMEENTZAT

2009-11-17T12:47:00.001+01:00

Justizia Nagorerentzat eta eskubideak emakumeentzat
Berria, 2009-11-17 # Tere Saez . Berdintasunerako teknikaria eta Astelehen Lilak ekimeneko kidea

Iragan ostiralean, azaroaren 13an, zur eta lur geratu ginen pertsona asko, Nagore Laffage Casasola neska gaztearen hilketaren gainean J. Diego Yllanesen aurka egin zen epaiketako epaimahaiaren erabakia entzun edo horren berri izan genuenean -erailketa ez, homizidioa izan zela ebatzi zuen-.

Eta erabaki hori justiziaren aurkakotzat jo genuen. Hori ez baitzen izan eroaldia, erailketa izan baitzen. Ez dago balio dezakeen aringarririk. Ez digu alkoholaren aitzakiak balio (frogatu ez dena, bide batez esanda, eta hala izan balitz ere, mozkor arina litzatekeena, lekukoen arabera. Alkohola aringarritzat jotzea ezinezkoa beharko litzateke genero indarkeriaren kasuetan eta beste hainbatetan. Aintzat hartzekotan, astungarri gisa jo beharko litzateke), ezta aitorpenak ere (noiz aitortu zuen? Gertaerak ezagutu zirenean, eta haren aurkako frogak eztabaidaezinak zirenean), are gutxiago eroaldia aipatzeak (urteak daramagu salatzen aitzakia horrek hiltzaile eta tratu txarren eragile andana errugabetu dituela. Eroaldia, kolpeka jipoitu eta hiru ordura itota hiltzea?), ezta kalte-ordainarenak ere (gizarte honetan dirua duenari kondena urteak erosten uzten zaio). Zer justiziak onar dezake pertsonen arteko desberdintasun handi hori?

Zinpekoen epaimahai honetako kide batzuek emakumeen eskubideak, eta bereziki Nagore Laffage Casasolarenak, mespretxatu dituzte. Akusatuak eta defentsa abokatuak esan dutena jo dute frogatutzat soilik. Biktima errudun bihurtu dute. Homizidiotzat jotzean (aringarri guztiekin), EZ! dioten emakume guztiak hiltzera dei egiten dute. Izan ere, apenas ezer galtzen den, eta oso erraz justifika daiteke! Eta genero indarkeria legitimatzen dute. Aldi berean, zenbat pertsonak hartu duten etsia! Zenbat pertsonengan erein duten justiziarekiko eta zinpeko epaimahaiekiko mesfidantza!

Aipatutako guztian, zinpekoen epaimahaiko gehienek ez dute XXI. mendeko mailarik eman, ez berdintasunerako legeetan ezta genero indarkeriaren aurkako legeetan ere, ezta egoeraren aurrean ere. Argi geratu da, beraiek frogatu dute, berealdiko lana dagoela egiteko gizartea genero indarkeriaren aurka eta berdintasunaren alde hezteko.

Azken hamasei hilotan eta epaiketak iraun duen bitartean egin dugun moduan, Laffage-Casasola familiari berretsi egin nahi diogu bere alboan gaudela. Bide guztian alboan izango gaituela, baita irtengo den kondenari helegitea jartzen diotenean ere. Ez garelako biktimen eta senideen sufrimendutik alboratuko. Erabat jakitun garelako azaroaren 13an auzitegian jazotakoa bidegabea izan dela Nagorerentzat, eta berdintasunean, justizian eta kaltearen ordainean sinesten duten guztientzat. Nagoreren heriotza erailketa izan da.

Berretsi egin nahi dugu epaiketa hau genero indarkeriazkoa zela, Nagoreri, eta harekin batera emakume guztiei, ukatu egin zitzaiolako EZ! esan ahal izatea. EZ! nahi ez zuen eta salatzeko ere prest zegoen harreman bati. Eta horrexegatik hil zuten. Genero indarkeriazkoa izan zen, indarkeria sexistaren aurkako neurri integralen gaineko uztailaren 2ko 22/2002 Foru Legeak 1. Artikuluan horrela onartzen duelako. Uste dugu epaiketa hau genero indarkeriazkotzat ez jotzeko egin diren ahalegin guztiek estrategia bati erantzun diotela: genero indarkeria izango balitz, onartuko ez liratekeen aringarriak bermatzea. Eta, gainera, emakume guztiak ohartarazteko: Ez esan gero ezetz! Eta argi ibili kalean, gauean eta jaietan egiten duzunarekin! Eskubideetan eta berdintasunean aurrera egin beharrean, honen moduko epaiek murriztu eta ukatu egin nahi dizkigute berdintasun espazioak.

Emakumeei EZ! esateko eskubidea ukatzen eta harreman baten irizpide baliagarri bakarra alde guztien oniritzia izatea eragozten duten jarrerak eta jokabideak gaitzesgarriak eta justifikaezinak dira pertsona guztien eskubideen bermeak, berdintasuna, eta elkarrekiko errespetuan eta elkarrizketan oinarritutako harremanak nahi dituen gizartean.

> Iritzia: Juan de Dios Ramirez-Heredia > ARRAZISTEK BETI ERAIKITZEN DUTE HARRESI BAT

2009-11-13T18:22:00.001+01:00

Arrazistek beti eraikitzen dute harresi bat
Berria, 2009-11-13 # Juan de Dios Ramirez-Heredia . Abokatu eta kazetaria, Union Romani elkarteko kidea / Erredakzioan itzulia

Albiste batzuk bi aldiz irakurri behar izaten dira, diotena egia dela sinesteko. Eslovakian, Ostrovany hirian, harresi bat altxatu dute, 150 metro luze eta bi metro garai, ijitoak gainerako biztanleengandik bereizteko. Ez al da sinesten zaila hori gertatzea Europako Batasuneko kide den herrialde batean, noiz eta orain, Berlingo harresia erori zeneko hogeigarren urteurrena bete berritan? Ba al dakite burugabe horiek zer esan nahi duen harresi hori altxatzeak?

1961ean, II. Mundu Gerra bukatu ondoren Alemania zatituan agintzen zuten agintari komunistek harresi izugarri hura eraiki zuten, eragotzi nahian hainbat eta hainbat herritarrek ihes egitea askatasunezko toki batzuetara. Harresiak, berrogei urtez, argi erakutsi du nolako tragedia den herritarrak toki itxietan bakartzea haien ideien arabera, eta kartzelan egotea edo bizia galtzea libre izateko zernahi saio egiteagatik.

Berlinen egoteko zortea izan nuen gau hartan, harresia suntsitu zeneko gau hartan. Izan ere, Europako Parlamentuko diputatua nintzen, eta Justizia Batzordeko kidea, eta egun hartan bilera genuen Berlinen. 1989ko azaroaren 9an, harresi gorrotatuaren alde bateko eta besteko alemanek, mailuak eta pikotxak eskuan, ilusio handiz ekin zioten lotsagarrikeria hura suntsitzeari, berrogei urtean familia osoak banatutako hura txikitzeari. Gau hartan, goiz oheratu nintzen, baina hoteleko aldameneko gelan zen kide bat, urduri, ate-joka hasi zitzaidan, esanez altxatzeko, kalera joan behar genuela, gertaera historiko berezi bat bizi-bizi ikusteko: harresia nola erortzen zen ikusteko. Kalean igaro nuen gau guztia, zorionez beterik, askatasunaren garaipena ikusiz. Eroritako harri koskor bakoitza, hain zuzen, turutaren soinua bezalakoa zen. Izugarrikeria hari emandako kolpe bakoitza musika nota bat zen, eta lagundu egiten zuen gizakien arteko bake eta adiskidantzaren aldeko ereserkirik onena osatzen. Jakina, ezin izan nion eutsi tentaldiari, eta harresiko harri batzuk ekarri nituen Espainiara, lagunen eta familiakoen artean banatzeko. Oraindik badut zementuzko pusketa bat bulegoko apaletan, harresiaren zitalkeriaren lekuko isil.

Eslovakiako eta nazioarteko prentsan, Berlingo harresi berria deitu diote Ostrovanykoari, Europako banaketaren sinboloa erori zeneko hogeigarren urteurrenean.

Ostrovanyko alkate Cyril Revakl-ek dio bera ez dela arrazista: «Badakit-eta jende zintzo asko bizi dela gure ijitoen artean». Baina zuritu egiten du harresia eraikitzea, bizilagun gadche-ek esaten dutelako, eta hau da akusazio nagusia, ijitoek fruta lapurtzen dutela lorategi pribatuetatik.

Harresiaz bestaldean kondenaturiko ijito batek dioenez, horrela bereizirik egoteak ez dio mesederik egiten inori: ez gadche-ei eta ez ijitoei. Beste ijito batzuek diote, etsita, zoologiko batean baleude bezala sentitzen direla. Gaixoak! Orain gosea eta miseria berdindu ahal izango dute, Ostrovanyko agintari arrazistek beste aldetik eskuzabal botatako frutari esker, nire seme-alabek parkeko tximuei sagarrak botatzen zizkietenean bezala.

Bidaia ahantzezin eta hunkigarria egin berri dut Polonian. Majdanek, Treblinka eta Auschwitzeko sarraskitze esparruetan izan naiz, non milioi erdi bat ijito hil zituzten gas hilgarriz, milioika judurekin batean; horretaz gainera, harresien hondarrak ikusi ditut, Varsovia, Lublin eta Krakoviako ghettoak egondako lekuetan. Lekukotasun biziak dira, lazgarriak, gizadiaren garairik gogorren eta zitalenaren erakusgarriak. Jendea pareta haietan ixten zuten, hitzera kondenatu baino lehen.

Badakigu Eslovakian eskuin mutur bat badagoela, faxista eta bortitza, eta prest legokeela Europako historiaren garai beltz hura berritzeko. Garai hartako hitzaile kolaborazionisten oinordekoak dira, naziek iparrean Poloniatik eta hegoan Hungariatik genozidioa egiten zutenean laguntzaile ibilitakoen ondorengoak. Gu, mundu guztiko ijitook, izutu egiten gaitu harako esaldi hark: «Historia ahazten duena, ezinbestean, kondenaturik dago hura berriz bizitzera». Ez alferrik, esaldi horixe dago idatzia Auschwitzeko sarraskitze esparruan, laugarren blokeko sarreran, polonieraz eta ingelesez: «Kto nie pamieta historii, skazany jest na jej ponowne przezycie. The one who does not remember history is bound to live throug it again».

> Berria: Justizia > ZINPEKOEN EPAIMAHAIAK EZ DU NAGORE LAFFAGEREN HERIOTZA HILKETA GISA JO

2009-11-13T18:18:00.002+01:00

Zinpekoen epaimahaiak ez du Nagore Laffageren heriotza hilketa gisa jo
Frogatutzat eman du Irungo neska Jose Diego Yllanesek hil zuela, baina hau "alkoholaren eraginpean eta burua galduta zeukala" aritu zen epaimahaiaren arabera. Hala, homizidio gisa jo du heriotza, defentsaren eskaera aintzat hartuta. Epaileak pare bat astera jakinaraziko du zigorra. Fiskalak hamabi urteko kartzela zigorra eskatu du gaur, senideen abokatuak hamabostekoa eta defentsak zazpikoa. Iazko uztailaren 7an hil zuten Laffage, Iruñean.
Berria, 2009-11-13

Nagore Laffage Irungo (Gipuzkoa) neskaren hilketaren epaiketako zinpekoen epaimahaiak ez du haren heriotza hilketa gisa jo, homizidio bezala baizik. Frogatutzat eman du hura Jose Diego Yllanesek hil zuela -honek hala aitortu du epaiketan-, baina Yllanes "alkoholaren eraginpean eta burua erabat galduta zeukala" aritu zela adierazi du epaimahaiak.

Ondorioz, defentsa abokatuaren eskaera hartu du aintzat. Honek, arrazoi haiek erabilita, Yllanesen aurkako zazpi urteko espetxe zigor eskaera egin zuen epaiketa bukaeran -gaur eutsi egin dio eskaerari-, eta zioen akusatua egindako kaltea "konpontzen" saiatu zela, Laffage familiari 126.000 euro emanda.

Orain epailearen txanda da, baina pare bat astera jakinaraziko du zigorra. Zinpekoen epaimahaia osatu duten bederatzi kideak -sei emakume, hiru gizonezko- asteazkenetik aritu dira epaiketak eman duena aztertzen, eta haietatik gutxienez seik egon behar zuten ados hilketa izan zela erabakitzeko. Nafarroako Auzitegian egin dute epaiketa, azaroaren 2tik asteartera arte.

Iazko uztailaren 7an hil zuten Laffage, Iruñean, eta Yllanes da hiltzaile gisa akusatu dutena. Yllanesek aitortu du berak hil zuela, "edanda" zegoelako. Ahozko epaiketaren azken saioan, egindakoaz "lotsatu" egiten dela zioen. "Lehenik, barkamena eskatu nahi diot Nagoreren familiari, ondoren nireari ere bai, eta gizarteari azkenik". Lagun batek beste bati bizia kentzeko inolako eskubiderik ez duela nabarmendu zuen.

Javier Muñoz fiskalak hamazazpi urte eta erdiko kartzela zigorra eskatu zuen Yllanesentzat epaiketa bukaeran, hilketa egin zuela egotzita, eta gaur hamabi urte eta erdira jaitsi du. Nagore Laffageren guraso bakoitzari 120.000 euroko eta anaiari 80.000ko kalteordaina emateko ere eskatu du fiskalak. Laffageren senideen abokatuak hogei urteko kartzela zigorra eskatu zuen, hilketagatik, eta gaur hamabostera jaitsi du.

Irungo eta Iruñeko udalak, Nafarroako Berdintasunerako Institutua eta Gipuzkoako Batzar Nagusiak herri akusazio gisa aurkeztu ziren, 17 eta 22 urte arteko espetxe zigor eskaerekin.

> Berria: Trans > TRANSEXUALEN ESKUBIDEAK BERMATZEKO LEGEA ONARTU DU NAFARROAKO PARLAMENTUAK

2009-11-13T10:51:00.003+01:00

Transexualen eskubideak bermatzeko legea onartu du Nafarroako Parlamentuak
UPNk bakarrik bozkatu du legearen aurka Nafarroako beste gutxiengo asko «egoera okerragoan» daudelako
Berria, 2009-11-13 # Naiara Elola . Iruñea

Nafarroako Parlamentuak Transexualen Legea onartu du NaBai, PSN, CDN eta NEBen babesarekin. UPNk aurkako botoa eman zuen atzoko saioan, legea «Espainiako Konstituzioaren aurkakoa» dela argudiatuta. Lege horren bitartez, Nafarroako transexualen eskubideak bermatu nahi dituzte. Hala, hainbat neurri hartuko dituzte hezkuntza, lanbide eta gizarte arloan. Horrez gain, legeak dioenaren arabera, «kirurgia zerbitzuetarako eta osasun sistema publikoko zerbitzuak jasotzeko eskubidea izango dute».

Transexualen eskubide eta beharrizanak betetzea du helburu lege berriak. Adingabeak diren transexualen kasuan, esaterako, «eskubide osoa» izango dute beharrezko diagnostikoa eta tratamendua jasotzeko, batez ere hormonen terapia. Horren bitartez, kolektibo horretako kideen bizi kalitatea hobetu nahi dute. Gainera, arreta berezia jarriko dute lan, gizarte eta hezkuntza arloan, «berdintasuna» erdiesteko baliabide gisa.

Onartu berri duten egitasmoaren bitartez, Osasunbidean adituen batzorde bat eratuko dute pertsona transexualak artatzeko gida bat osatzeko. Hala, transexualak diren lagunek sexuz aldatzeko eman beharreko medikuntza zein psikologia pausoak zehaztuko dituzte. Joseba Ezeolaza NaBaiko Nafarroako parlamentariaren arabera, «egun garrantzitsua» izan zen atzokoa «tolerantziarentzat». Iritzi bera azaldu zuen Martin Berenguer FELGTB Lesbiana, Gay, Transexual eta Bisexualen Espainiako Federazioko bozeramaileak: «Nafarroako legea Europan aitzindaria da».

Dena den, UPNk Transexualen Legearen aurkako botoa eman zuen. Javier Markotegi UPNko parlamentariaren irudiko, «beste gutxiengo asko daude Nafarroan, transexualak baino egoera okerragoan». Aintzat hartzen ez diren gutxiengoen eskubideak non dauden galdetu zuen.

Ezeolazak gogor kritikatu zuen UPNk lege horren inguruan izan duen jarrera: «Moral arkaikoari erantzuten dioten aurreiritziengatik bozkatu du ezetz UPNk». Ildo beretik, Amanda Acedo PSNko parlamentariak ontzat jo du transexualen eskubideen aldeko legea: «Nire ustez, transexualen kolektiboak dituen zailtasunak gainditzeko baliabide egokia onartu dugu», adierazi zuen. UPNk egungo gizartearen errealitatearen aurrean begiak ixten dituela ere salatu zuen Acedok.

Berenguerrek onartu zuenez, ezustean harrapatu du UPNk legearen aurka bozkatu izanak: «Katolikotasunaren eta kristautasunaren aurkako jarrera da UPNrena, ez dituelako gizabanako ororen oinarrizko eskubideak aitortzen». Bestalde, NaBai talde parlamentariaren jarrera goraipatu zuen Berenguerrek. Izan ere, alderdi politiko horren egitasmoa izan da transexualen legearen proposamena. «Kolektibo batek hamaika aldarrikapen egiten baditu ere, alderdi politiko baten babesik gabe oso zaila da aldarrikapen horiek egia bihurtzea», gaineratu zuen transexualen alde lanean aritzen den ekintzaileak. 2003an aurkeztu zen lehenengoz transexualen lege proposamena.

Eusko Jaurlaritzaren pausoa
Iragan irailean, Eusko Jaurlaritzak ere Transexualen Legea idazteko prozesua abiatu zuen. Gemma Zabaleta Gizarte Gaietarako sailburuak ekainean esan zuenez, «transexualei arreta integrala eta normalizatua ematen ahaleginduko da Jaurlaritza». Sexuz aldatzeko ebakuntzak lehentasun izango zirela ere jakinarazi zuen sailburuak. Lege egitasmoak bultzatzea, transexualitateari patologia izaera kentzea, erregistro zibileko arazoak konpontzea eta osasun zerbitzuak hobetzea proposatzen du, besteak beste.

Ivan Garde . Ilota Ledo elkarteko presidentea: «Garrantzitsua da aitortzea ez dela gaixotasuna»
Berria, 2009-11-13 # N. Elola . Iruñea

Nafarroako Parlamentuak Transexualen Legea onartu ostean pozik dago Ivan Garde, Ilota Ledo Nafarroako transexualen elkarteko presidentea. Gardek transexualen eskubideen aitortza gisa ikusten du lege berria, berdintasuna erdiesteko baliabide bat delarik. Dena den, argi utzi du urte luzez egindako lanaren fruitua dela atzo onartutako legea.

Zer iruditzen zaizu Nafarroako Parlamentuan onartutako Transexualen Legea?
Benetan lege berritzailea iruditzen zait pertsona transexualen tratamenduari dagokionez. Transexualitatea ez dela gaixotasun bat dio legeak, eta hori oso garrantzitsua da guretzat. Izan ere, egun jende andana dago gu, transexualok, gaixoak garela pentsatzen duena. Gainera, identitatea errespetatuz eratu da legea.

Parlamentuaren erabakiaren bitartez, zer onura izango ditu transexualen kolektiboak?
Lehen transexualak ez ginen autonomoak, gure egunerokotasuna trabaz beterik baitzegoen. Hala, legeak pertsona gisa duindu egiten gaitu, gainontzeko herritarren maila berean egongo baikara. Baina hori horrela izan dadin, ezinbestekoa da legeak jasotzen dituen baliabideak martxan jartzea.

Zeintzuk dira ezinbestekoak diren baliabide horiek?
Nik uste hezkuntza arloan transexualen gaia era sakonagoan landu behar dela. Badakit egungo gizartea sexista dela, baina hori horrela izan ez dadin hezkuntzan lan handia egin behar da berdintasuna lortzeko.

Transexualak artatzeko adituen batzorde bat sortuko da; zein onura eragingo dio transexualen kolektiboari?
Transexualitateak egoera bat dakar, izaeraren beraren atzean, klandestinitatea. Sarritan, transexualok ezkutuan garatu behar izaten dugu gure sexualitatea. Adituen batzordea eratzen bada, sexu aldaketaren moduko prozesu gogorrak era egokian landu ahal izango dira. Hala ere, legeak transexualok ditugun osasun beharrez gain, behar psikologiko eta juridikoak ere jasotzen ditu, eta hori oso garrantzitsua da.

UPNk bakarrik bozkatu du aurka. Zer iritzi duzu horren inguruan?
Nire irudiko, UPNrekin hitz egitea dinosauroekin aritzea bezala da. Alderdi horrek islatzen duena da egun transexualitatearen inguruan aurreiritzi asko daudela.

> Berria: Trans > NAFARROAKO PARLAMENTUAK TRANSEXUALEN LEGEA ONARTU DU GAUR

2009-11-12T12:05:00.002+01:00

Nafarroako Parlamentuak Transexualen Legea onartu du gaur
Neurriak Ganberako alderdi guztien babesa jaso du UPNrena izan ezik. Hala, lege berriarekin, transexualek osasun publikoak eskaintzen dituen zerbitzuak erabili ahalko dituzte.
EITB, 2009-11-12

Nafarroako Parlamentuak Transexualen Legea onartu du Ganberako alderdi guztien babesarekin, UPNrena salbu.

Hau da Estatuko erkidego batek honen gisako neurri bat onartzen duen lehen aldia, beraz, transexualen kolektiboarentzat oso urrats garrantzitsua da eskubideen eta tolerantziaren eremuan.

Nafarroa Bai alderdiak egin zuen lege-proposamena, eta gaur azpimarratu dutenez, legearen onarpena "aldarrikapen historiko baten amaiera biribila" da.

Horren harira, Jose Apaolaza NaBaiko parlamentariak azaldu du lege berriarekin, "Nafarroak leku berezia hartzen duela giza eskubideen mapan eta beraz, ortzadarra margotuko dutela.

Lege berriak, besteak beste, transexualen eskubideak biltzen ditu, hau da, jaiotzean jaso zuten sexuaren aurkakoa dutela sentitzen dutenena. Gauzak horrela, osasun zerbitzu publikora jo ahalko dute laguntza psikologikoa edota kirurgiarako dituzten beharrizanetarako.

Horrez gain; lan, hezkuntza eta justiziaren eremuan ere neurriak hartuko dira, era guztietako diskriminazioa saihesteko. Azken helburua; transexualen eskubideak errespetatu eta bermatzea.

> Berria: Indarkeria > IPARRALDEA: IRISARRIN BI EMAZTE USTEZ HIL ZITUEN GIZONA AUZIPETU EGINGO DUTE

2009-11-11T16:32:00.001+01:00

Irisarrin bi emazte ustez hil zituen gizona auzipetu egingo dute
Prokuradoreordeak ukatu egin du genero indarkeriako kasua dela: «Familia barruko drama bat da»
Berria, 2009-11-11 # Nora Arbelbide . Baiona

Irisarrin (Nafarroa Behera) ustez astelehen goizaldean emaztea eta amaginarreba hil zituen gizona oraindik Baionako erietxean da, «bere buruarentzat lanjer bat delako». Marc Mariee Baionako auzitegiko prokuradoreordeak hala jakinarazi zuen atzo goizean egin prentsa agerraldian. «Bere buruaz beste egiteko joera dauka». Gizona auzipetzea erabaki dute, eta kasua jarraituko duen epailea erietxera joatekoa da, auzipetze horren berri ematera berari. Herenegun, haren egoera zela eta, ez zuten atxilotzea. Atzo, berriz, auzipetzeko erabakia hartu zuten, auzitegiak galdegin inkesta psikiatrikoak baimena eman zielako: «Senarraren osagarriaren egoera sendatu beharra baldin bada ere, bere aurka hartuko diren neurrien preziatzeko gai da. Neurri horien garrantziaz ohartzeko gai da. Bere eskubideak ez dira bortxatuak». Mementoko, haatik, ez dute galdekatua. Epailearen esku da erabakitzea noiz galdekatu. Abokatuak ere badu zer erran.

Herenegun goizean, Irisarrin, erietxean dagoen gizonaren emaztea eta haren amaginarreba hilik aurkitu zituzten, eta gizona bera, bere burua urkatzen ari zela, semeak salbatzeko denbora izan zuen. Emazteak 51 urte zituen, amaginarrebak 84, eta gizonak 61 ditu. Emaztearen eta amaginarrebaren hilotzei medikuek egin autopsiek baieztatu dute hasieratik pentsatua, hau da, biak itota hil zirela. Nola ito zituen ez bada oraindik erabat zehaztua, itxura guztien arabera, eskuekin ito lituzke. Senarraz aparte, erruduna beste norbait izan daitekeenik adieraziko lukeen elementurik ez du orain arte aurkitu inkestak, prokuradoreordeak gehitu duenez.

Genero indarkeria, ukatua
Hilketa genero indarkeriako kasu bat den ala ez galdetu prokuradoreordeari, eta hark ezetz iharduki zuen atzoko agerraldian: «Familia barneko drama bat da, inkesta esplikatzen ahaleginduko dena. Arazorik gabeko familia batean gertatu da; itxura guztien arabera, harreman onak zituzten beren artean». «Muga pasatzea» edonori gerta dakiokeela uste du: «Hori da arranguragarria».

Lehen ikerketen arabera, emazteak ez ziren joak. Hilotzetan egin autopsiek ez dute kolpe aztarnarik aurkitu, ez bada itotze mementoan beren buruen defenditzeko egin indarrek eraginak lituzketenak. Alkoholarekin arazorik ez omen zuen gizonak. Sendagailu berezirik ere ez zuen hartzen.

Bizkitartean, gaur elkarretaratzera deitu du Emakumeen Mundu Martxak, baita Irungo Bilgune Feministak ere, hilketaren salatzeko. Bilboko Arriaga antzokian 19:30ean, Gasteizeko Andra Mari Zuriaren Plazan 20:00etan, Iruñeko Udaletxe Plazan 20:00etan eta Donostiako Bulebarrean 19:00etan: «Aski da! Nazkatuak gaude! Erasotzaileak kanpora!» lelopean bilduko dira. ELA eta LAB sindikatuek beren atxikimendua helarazi dute.

> Berria: Osasuna > MILIOI ERDI LAGUNI ESKAINIKO DIETE A/H1N1 GRIPEAREN AURKAKO TXERTOA HEGOALDEAN

2009-11-11T16:12:00.001+01:00

Milioi erdi laguni eskainiko diete A/H1N1 gripearen aurkako txertoa Hegoaldean
Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak astelehenean abiatuko dute txertaketa; bihar Iparraldean hasiko da
Berria, 2009-11-11 # Jon Rejado . Gasteiz

Milioi erdi pertsonak baino gehiagok A/H1N1 birusaren kontrako txertoa hartzeko aukera izango dute datorren astelehenetik aurrera. Hego Euskal Herrian orduantxe hasiko da txertaketa kanpaina, eta 583.000 pertsona inguruk izango dute txerto hori jasotzeko aukera. Horietako 477.143 laguni gaixotasun kronikoa izateagatik edo bestelako arrisku taldeen barruan egoteagatik ematen zaie txertoa hartzeko aholkua. Osasun zerbitzu eta zahar etxeetako 60.589 profesionalei ere eskainiko diete txertoa, eta 17.304 polizia, suhiltzaile eta bestelako zerbitzuetako langileei ere txertoa hartzeko aukera emango zaie.

Haurdun dauden 27.555 emakume ingururi ere txertoa jasotzeko aukera emango zaie, baina txerto hori oraindik ez da heldu Hegoaldera. Haurdun dauden emakumeek txerto berezia behar dutela gogoratu du Rafael Bengoa Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak. Ohiko txertoak eragingarriagoa izaten laguntzen dion gai bat du; haurdunen txertoak, ordea, ez du hori izango, baina eragingarria izango da hori ere. Txerto horiek datorren astearen bukaeran eskura izan daitezkeela aurreratu dute, eta orduan hasiko da haurdun dauden emakumeen txertaketa.

Euskal Autonomi Erkidegoan eta Nafarroan modu ezberdinean antolatuko dute txertaketa kanpaina. Nafarroan astelehenean hasi eta abenduaren 18ra arte iraungo du, eta txertoa jaso nahi dutenek ordua eskatu beharko dute aldez aurretik, Maria Kutz Nafarroako kontseilariak azaldu duenez. Araba, Bizkai eta Gipuzkoan txertoa jasoko dutenek, berriz, gutun bat jasoko dute, eta han azalduko diete jarraitu beharreko bidea. Arrisku talde batean egon arren gutuna jasotzen ez duten pertsonek beren osasun etxera deitu beharko dute datorren astelehenetik aurrera, eta txertoa jasotzeko egin beharrekoaz galdetu.

Txertoa jasotzea norberaren araberakoa den arren, Bengoa sailburuak txertoaren garrantzia nabarmendu du. Duela egun batzuk 100.000 biztanleko 550 gripe kasu gertatu ziren, baina azken egunetan kopuru horrek behera egin du. A/H1N1 gripearen lehen gorakada bukatu dela pentsa daiteke, baina Jaurlaritzako Osasun Sailak gogora ekarri du 1950eko hamarkadan A/H1N1 gripearekin gertatutakoa. Orduko birusak parekotasun handia zuen egungoarekin, eta birus horrek udaberrian gorakada adierazgarria izan zuen. Hori saihesteko, txertaketaren garrantzia nabarmendu du Bengoak.

Dosi bakarra baino ez da behar izango txertaketa gehienetan. Sei hilabete eta bederatzi urteko adingabeen kasuan baino ez da bi egunetan banatuko. Adingabeei eta 65 urtetik gorakoei Focentria txertoa emango zaie, eta 18 eta 65 urte artekoentzat, Pandemrix. Haurdun dauden emakumeei Panenza emango diete.

Bost gune Iparraldean
A/H1N1 gripearen aurkako txertaketa kanpaina zabala bihar abiatuko da Zuberoan, Nafarroa Beherean eta Lapurdin. Bost txertaketa gune egonen dira, lau Lapurdin eta bat Zuberoan. Nafarrek batera edo bertzera egin beharko dute. Donibane Lohizunen House izeneko klubean eginen da txertaketa, Angelun Lembeye karrikako Aterbean, Baionan Lauga salan, Kanbon herriko igeritokian, eta, azkenik, Zuberoan Mauleko erietxean.

Txertaketa egunak eta ordutegia ere finkatu dituzte, ez baitira egunero eginen. Azaroaren 12az gain, azaroaren 17, 18, 24 eta 25ean emanen dituzte txertoak. Txertaketa 09:00etan abiatuko da eta 16:30ean bururatu. Maulen, aldiz, 09:00etan hasi eta 13:00etan bukatuko da. Lehentasun irizpideak ezarri ditu indarrean Paueko prefeturak, eta, horren arabera, txertoa noiz eta non har dezaketen jakinaraziko die gutunez herritarrei. Informazio gehiago nahi duenak, Info gripe zerbitzura dei dezake.

> Berria: Arrazakeria > PORTAERAN DAGO GAKOA

2009-11-11T12:59:00.001+01:00

Portaeran dago gakoa
Kulturen arteko topaketari buruz gogoeta egin eta gozatzeko parada eskainiko du aurten ere Errenteriako Herrien Asteak. Gaur, arrazakeriari buruzko hitzaldia emango du Xabier Aierdi soziologoak.
Noticias de Gipuzkoa, 2009-11-11 # Joseba Imaz

Errenteria kulturen arteko topaleku bihurtuko da egunotan, Mikelazulo Kultur Elkarteak antolatutako XIV. Herrien Astearen eskutik. "Kulturaniztasun faltsuak" baztertuz, atzo hasi eta larunbatera bitartean, elkar ezagutu, gogoeta egin eta gozatzeko aukera izango dute hainbat jatorritako parte-hartzaileek.

"Ekintzak etorkinentzat egin beharrean, denon artean presta-tzen saiatzen gara", jakinarazi du antolatzaileetako batek, Joseba Barriolak. Abiapuntu horrekin, herrien arteko topaketa eta ezagutza bultzatzeaz gain, "injustiziak" salatzeko konpromisoa agertu nahi du ekimenak. "Munduko kultura horiek hemen bertan dauzkagu. Bestea mehatxu bezala hartu beharrean, promesa bezala hartzea defendatzen dugu", gaineratu du Barriolak.

Horren lekuko, Mikelazulo Kultur Elkarteak prestatu duen egitarau zabala. Palestinari buruzko Esperanza laburmetraiarekin ekin zioten atzo eta herrien arteko afari batekin eta Honduraseko musikariek girotutako festarekin amaituko dute, larunbatean. Hitzaldiak, dokumentalak, futbol txapelketa eta solasaldiak ere antolatuko dituzte. Horien artean, Xabier Aierdik, Ikuspegi Inmigrazioaren Euskal Behakotiko zuzendariak, mintzaldia eskainiko du gaur, 19.30ean.

Bihar: Portaera kontua
Zertaz ari gara arrazakeriaz ari garenean? galderari erantzuten saiatuko da Aierdi: "Hitzak erabiltzeko momentuan zehaztasun handia behar dugu. Kontu bat da etnizitatea nonahi egotea eta printzipio unibertsala izatea, beste bat sarri portaera xenofoboak agertzea eta beste bat arrazakerian oinarritutako gizarte baten aurrean egotea".

Errenteriako Iztieta auzoan sortutako ezinegona ere present izango da solasaldian. Antzeko kasuetan "inplikatuak entzun" eta "konpromiso gurutzatuak" bila-tzea gomendatzen du adituak. "Polizia ipintzea hasierako ezinegona uxatzeko erabilgarria izan daiteke, baina ibilbide laburra dauka horrek", aipatu du. Dena den, eztabaida hori albora utzi eta "oreka berriak asmatzen" saia-tzeko gonbitea luzatzen du.

Aierdik ezagutzera eman duenez, Ikuspegiren datuetan oinarrituz, euskal herritarren %5 eta %10 artean "arrazista ideologikoa" dira. "Gizartean dauden diskurtsoek arduratzen" badute ere, adituarentzat "kezkagarriena" portaerak dira. "Krisi garaietan eta ohiko garaietan portaera xenofoboak eta berauen testuinguru laguntzaileak dira kontuan hartu behar ditugunak, portaerak baitira autonomizatu daitezkeenak eta kontrola ditzakegunak", azpimarratu du.

> Berria: Testigantza > JAIME VANDOR, PIJAMA MARRADUNIK EZ

2009-11-11T11:25:00.001+01:00

Jaime Vandor. Pijama marradunik ez
Ez zen kontzentrazio esparruetan egon, ez zuen pijama marradunik jantzi, baina nazien jazarpena ezagutu zuen, eta holokaustoari ihes egin zion Jaime Vandorrek. «Basakeria» hura azaldu du Donostian.
Berria, 2009-11-11 # Mikel Peruarena . Donostia

Alemaniatik etorritako maisua da heriotza azulak dira haren begiak / zauritzen zaitu berunezko bala batekin». Paul Celan poetaren Todesfuge (Heriotzaren fuga) datorkio gogora Jaime Vandorri. Nazien holokaustoan bizirik iraun zuten juduetako bat da Vandor, bizirik dauden azkenetakoa: «Gero eta gutxiago gelditzen gara, bai». Theodor Adornoren esaldiari -«Auschwitzen ondoren, ezin da poesiarik idatzi»- «txorakeria» deritzo: «Beti egon dira krudelkeriak eta basakeriak, eta beti idatzi ahal izango da poesia. Homerok esan zuen: jainkoek zoritxarrak igortzen dizkiete izakiei, etorkizuneko belaunaldiek poemak idatz ditzatzen». Zoritxar ez gutxi ikusitakoa da; poesia idazten du, haatik. Eta gaztaroan ikusitako basakerien berri emateak laguntzen dio irauten.

Horretara etorri da Donostiara, SOS Arrazakeriaren eskutik. Hitzaldia eman zuen atzo iluntzean: Haurtzaro judu bat alemanek okupaturiko Budapesten. Lehen pertsonan eman ere. Hamaika urte zituen Vandorrek 1944an, soldadu naziak bere sorterrian, Vienan, sartu zirenean. Ordurako, aita Espainiara joana zuten, «lehen gerlan oso gaizki pasa zuelako; hiru urte egin zituen Siberian preso». Aitak ahaleginak egin zituen Espainian familia batzeko. Alemaniarrak Austrian sartu orduko, baina, Hungariara alde egin behar izan zuten Jaime Vandorrek, haren anaiak eta bien amak. Hungarian ere baldintza gogorrak aurkitu zituzten: juduak ghettoetan biltzen hasiak ziren, Alemaniara deportatzeko; izarra paparrean jarrita ibiltzera behartzen zituzten...

«Hungariako probintzietako judu guztiak deportatu zituzten, 550.000 edo 600.000, zazpi astean. Haietako oso gutxi itzuli ziren. Gure aitaren sorterrian ziren hamalau senide, eta hamairu ez ziren sekula itzuli». Vandorri ahotsa kraskatzen zaio, tarteka, oroitzapenak berritzean. Zortea izan zuten, hala ere. Espainiako eta beste herrialde neutral batzuetako enbaxadak «babes gutunak» ematen hasi ziren juduei. Angel Sanz Briz espainiarra eta Georgio Perlasca italiarra ez ditu berehala ahaztuko Vandorrek. Bien artean 5.200 judu salbatu zituzten. Gutuna lortzen zutenak enbaxadaren hegalpera sartzen ziren, Sanz Brizek edo Perlascak alokatutako etxeetan. Baldintzak ez ziren onenak etxe haietan: 51 lagun bi gelatan, bata bestearen gainean lo eginez, jatekoa urri, hotza nabarmen... Ghettoan metatuta egotea baino hobea zen, hala ere; noiz deportatuko, noiz fusilatuko zain egotea baino hobea. Pijama marradunik gabe ere, kontzentrazio esparruetatik kanpo ere, lanbide nekeza zen irautea.

Errusiarrak sartu ziren Budapesten, 1945eko urtarrilean. Lehen astea ez zen askoz hobea izan: «Lapurretak, bortxaketak... bospasei egunez. Barrenak husten utzi zieten soldaduei». Gerla bukatu bai, bukatu zen, udaberri hartan bertan. Aitarekin Bartzelonan bildu zirenerako, ordea, ia bi urte igaro ziren. Bartzelonan egonkortu ziren, han egin zituen unibertsitateko ikasketak Vandorrek, eta han aritu da irakasletzan, eta juduen holokaustoaren berri ematen: «Holokaustoak aurpegi asko ditu. Guztira 11 milioi pertsona hil zituzten: arerio politikoak, homosexualak, elbarri psikikoak, Espainiako errepublikanoak... Zati txiki bat hil ziren kontzentrazio esparruetan». Lur azpiko meategietan edo lantokietan esklabo gisa, fusilatuta, sinagogetan erreta... Sei bat milioi judu hil ziren. Holokaustoa zer izan zen kontatu beharra sentitzen du Vandorrek: «Ez da nahikoa datuak ezagutzearekin, hausnartu egin behar da hartaz. Hezi behar dira haurrak eta gazteak tolerantziarako eta aniztasunerako».

Historiaren gurpilari «adi»
Izan ere, «genozidioak etengabe gertatzen dira», hala dio Vandorrek: Balkanak, armeniarrak... «Sinesten dut historian behin gertatu dena errepika litekeela». Historia, gurpil hori. Ilustrazioak ekarri zuen garapenaren ideia, XVIII. mendean, eta kulturarekin basakeria bukatuko zela pentsatu zen: «Garapenaren ideia horrek mugitu du dena XIX. eta XX. mendeetan, historiako menderik lazgarrienetan. Kultura ez da basakeriaren aurkako babesa. Konponbidea ez dago kulturan; hezkuntzan baizik». Horretan saiatu da Vandor 45 urtez eta, erretiroa hartu duen arren, ezin da gelditu. Biraka jarraitzen du gurpilak: «Adi egon behar da beti; izakien izaeraren berezko osagarria da gaizkia. Guztiok gara basakeria bat egiteko gai. Horregatik, norberarengandik hasi behar da».

Nortasun agiria
Jaiotza. Vienan (Austria) sortu zen Jaime Vandor, 1933an. Ama austriarra zuen, eta aita, hungariarra; juduak ziren biak.
Ihesaldia. 1944an, naziengandik ihesi, Budapestera (Hungaria) jo zuten Jaime Vandorrek, haren anaiak eta bien amak. Aita Espainiara joana zen ordurako.
Elkartzea. 1947an batu zen familia, Bartzelonan (Herrialde Katalanak).
Unibertsitatea. Bartzelonan egin zituen ikasketak, eta han egin zuen doktoretza, Filosofia eta Letretan. 45 urtez irakasle izan da Bartzelonako Unibertsitatean, eta erretiratu berri da.

> Berria: Indarkeria > IPARRALDEA: EMAZTEA ETA AMAGINARREBA HIL DITU USTEZ GIZON BATEK IRISARRIN

2009-11-10T13:16:00.000+01:00

Emaztea eta amaginarreba hil ditu ustez gizon batek Irisarrin
Antza, bere buruaz beste egiten saiatu da gizona, baina semea iritsi eta aita salbatzea lortu du; Poliziak ikerketa abiatu du. Hildakoak 84 eta 51 urteko emakumeak dira; ustezko hiltzaileak 61 urte ditu
Berria, 2009-11-10 # Nora Arbelbide . Baiona

Lehen elementuek ikerketa «familia drama» bati buruz bideratzen dute, Marc Mariéek, Baionako auzitegiko prokuradoreordeak, atzo adierazi zuenez. Ez du genero indarkeriarik aipatu. Mementoan segurtatu dutena da, atzo goizean Irisarriko (Nafarroa Behera) Etxebestia lursaileko etxe batean bizi ziren bi emazte hilik aurkitu zituztela Irisarriko polizia etxetik bertaratu jendarmeek. Emazteetako batek 84 urte zituen, besteak 51. Ordu batzuk barru eskuratuko ditu autopsien emaitzak Baionako Auzitegiak. Hildakoen senar eta suhia ere etxean aurkitu zuten, antza bere buruaz beste egiten saiatu ostean.

Semeak, ondoko etxean bizi da, aita salbatzeko denbora izan zuela dirudi. Prokuradoreordeak erranaren arabera, aitak semea deitu zuen bere burua urkatu aitzin. Etxera etortzeko eskatu zion. Etorri eta ama eta amatxia, hilik aurkitu zituen, baina aita salbatzeko denbora izan zuen. Semeak zuen orduan Polizia abisatu. 04:50ak ziren. Orduz geroztik senarra Baionako erietxean dago. 61 urte ditu. Sortzez urepeldarra, erretretan, lanbidez hargina zen. Lan istripu baten ondorioz, urteetan lanetik gelditua egona zen erretreta hartu aitzin.

Ikerketaren inguruko iturrien arabera, senarraren bizia ez da arriskutan, baina psikologikoki arras hunkitua agertu da. Ondorioz, psikiatrak erabaki du erietxean atxikitzea eta Poliziak ez du oraino galdekatu. Mementoko ez da atxilotua. «Bere osagarriaren egoera galdeketa batekin batera ezina dela erran digu psikiatrikoak», prokuradoreordeak zehaztu duenez.

Dena dela, zehazki zer gertatu zen ulertu arte lanean segituko dutela gaineratu du prokuradoreordeak. Ordu arte, senarra ustez errugabea dela nabarmendu du. «Kontua da hilketa gertatu den lekuan bertan aurkitu duela Poliziak».

Armarik ez
Hasieran bi emazteak tiroz hil zituzten ustea zabaldu zen. Poliziaren arabera, ordea, ez gutunik, ez armarik, ez dute fitsik atzeman lekuan bertan. Iduriz, ustezko hiltzaileak ito lituzke bi emazteak: «Inkesta egileek ikusi dutenaren arabera, ondorioztatu dute estrangulatu lituzkeela, baina zuhur jokatu behar dugu, balitekeelako ez hori izatea». Iduriz ez lituzke pozoitu.

Ikerketaren lehen elementuen arabera, senideen arteko harremana ona zen: «Harreman bikaina zuten beren artean. Amaginarreba ohean zegoen egun osoan. Ezin zen jaikia. Senarrak zuen artatzen. Senideek segurtatu dute ongi zaintzen zuela. Ondorioz, mementoko gure buruari galdezka ari gara zerk bultzatu duen erabat ulertezina den hilketa horretara». Gertakaria aitzin, poliziak ez zituzten nehoiz deitu: «Arazorik gabeko familia zen». Auzoek ere berretsi dute ulergaiztasun hori. Herritarren baitan harridura da nagusi. Irisarrik 840 biztanle ditu.

Familiaren hurbileko iturriek jakinarazi dutenez, zinez familia atsegina zen. Eta senarra ere biziki gisakoa omen da. Kanpotik etxera heldu izan direnei, dela mediku edo garbitzaile, beti harrera ona egin izan diete. Familia ez da jatorriz irisartarra eta hitz egitera onartu duten auzoek ez dituztela biziki ongi ezagutzen adierazi dute. Orain dela lau urte jarri ziren bertan, semeak eraikiarazi etxean, hain zuzen. Semea Irisarrin ari da lanean.

Aurretik beste hiru emakume hil dituzte
Aurten, genero indarkeriarekin lotuta, beste hiru emakume hil dituzte Euskal Herrian. Iaz sei emakume hil zituzten, ustez haien bikotekide edota bikotekide ohiek. Ondokoak dira aurten hil dituzten emakumeak.
Izaskun Jimenez Borja. Gernika-Lumon hil zuten (Bizkaia), martxoaren 24an. Ustez senarrak hil zuen, martxoaren 24an. Etxean bertan jazo zen erasoa; Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailak adierazitakoaren arabera, eztabaidan hasi eta labana atera zuen gizonak. Jimenez eta 19 urteko haren alaba zauritu zituen, 11 urteko semearen aurrean. 48 urteko gizonak hilketa onartu zuen ertzainen aurrean, eta haiek atxilo eraman zuten. Jimenezek 44 urte zituen.
Yamiled Giraldo Quintero. Cordovillan hil zuten (Nafarroa), apirilaren 25ean, 33 urteko baztandarra. Iturenen bizi zen azken urteetan. Prostituzio etxe bateko nagusiak bortxatu egin zuela salatu zuen Giraldok. Herritar zenbaiten ustez, salaketa hura egin zuelako, norbaitek mendeku hartu zuen. Lan bat egitera deitu zuten Giraldo Cordovillara, eta etxeko atarira iritsi zenean, tiroz hil zuten.
Yasmin Zamira. Auto istripua eragin eta Yasmin Zamira bikotekide ohia labankadaz hil zuen maiatzaren 9an gizon batek Irunen (Gipuzkoa). Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailaren arabera, emakumea zihoan autoa atzetik jo zuen berearekin eta, emakumea geratzean, kotxera inguratu eta labanaz zauritu. Istripua ikusi eta laguntzera geratu zen gizon bati ere aurre egin zion, eta larri zauritu zuen. Zamirak 37 urte zituen, eta Irunen bertan bizi zen

Autopsiak dio tiroz hil zirela Etxeberri senar-emazteak
Azaroaren 1ean Baionan hil ziren Etxeberri senar-emazteak tiroz hil ziren, autopsiaren arabera. Nicolas Etxeberrik emaztea hil zuen, eta gero bere buruaz beste egin zuen. Poliziak hasieran esan zuen emakumea labankadaz hil zuela gizonak. Biek sinatutako gutunean zioten biek erabaki zutela suizidatzea.

19.000
«Bortxakeria matxistaz» sentsibilizatzeko kanpainarako dirua. Emakumeen aurkako indarkeriaren nazioarteko egunaren harira, sentsibilizazio kanpaina bat egingo Nafarroako Gobernuak. Nafarroako Berdintasunerako Institutuari 19.000 euro eman dizkio.

> Berria: Salaketa > ERREGE ESPAINOLAREN BISITA DELA-ETA, PROTESTA EGINGO DUTE DONOSTIAN

2009-11-10T10:17:00.002+01:00

Errege espainolaren bisita dela-eta, protesta egingo dute Donostian
Gara, 2009-11-10

Estatu espainoleko errege-erreginak Donostian izango dira bihar hainbat ekitalditan parte hartzeko aitzakiarekin. Hain juxtu ere, goizean Aquariuma bisitatuko dute eta arratsaldean «El Diario Vasco» egunkariaren egoitzara joango dira.

Bisita horren harira, Donostiako ezker abertzaleko kideek adierazi dute «ikur inposatzaile goren» horrek Euskal Herrian «ezartzen duen salbuespen egoera» salatu beharra dagoela. Salaketa hori egiteko modurik egokiena Euskal Herriak aldaketa politikoa eta soziala behar duela aldarrikatzea dela uste dute: «Aldaketa, Euskal Herritarrok gure etorkizuna erabakitzeko dugun eskubidea errespetatzeko, eta aldaketa, Euskal Herriaren independentziarako ateak ireki ahal izateko».

Protesta 12.00etan
Horrela, Juan Carlos Borboikoa nor den «argi» adierazi eta oroitarazi nahi dutela azaldu dute ezker abertzaleko kideek. Izan ere, errege hori Francisco Franco diktadore espainolak bere ondorengo gisa izendatutakoa da, beraz, «estatu espainolaren interes zapaltzaile eta asimilatzaileak bermatzen jarraitzeko arduraduna». Horregatik, Donostiako ezker abertzaleko kideen arabera, «errege espainola Euskal Herriaren ukazio eta eskubideen zapalkuntzaren ikur nagusia da», eta erregearen irudia eta jarduna halakotzat hartu behar dela nabarmendu dute.

Duela 30 urte Hego Euskal Herrian gertatu zen trantsizioaren «balizkotasuna» irudikatzen duela errege horrek defendatu dute, alegia: «Euskal Herriak onartu ez zuen eta Espainiar botere ekonomiko, judizial eta militarrek inposatu zuten estatu-marko berria, Konstituzioa, inposatu zeneko sasitrantsizioa».

Horiek horrela, Donostiako ezker abertzaleko kideek dei egin dute «Independentziaren bidean, aldaketa politiko eta soziala» lelopean bihar Aquariumaren aurrean, eguerdiko hamabietan, izango den kontzentrazioan parte hartzera.

> Berria: Trans > GASTEIZ: TRANSFOBIAREN AURKAKO ALDARRIA

2009-11-06T11:32:00.002+01:00

Gasteiz: Transfobiaren aurkako aldarria
Berria: 2009-11-06

EHGAMek deituta kontzentrazioa egin zuten atzo eguerdian hainbat lagunek Gasteizko Justizia Auzitegian. Edozein lanpostutan lan egiteko eskubidearen alde, Transfobiari Stop! zioen pankarta zabaldu zuten, eta elkartasuna erakutsi nahi izan zioten Maria Jesus Lastra emakume transexualari. Transexuala izateagatik Gasteizko taberna batan lanetik bota zutela salatzen du andre horrek, eta, atzo, tabernaren aurkako epaiketa hasi zelaeta egin zuten elkarretaratzea.

> Berria: Transfobia > ONARTU DUTE TRANSEXUALA IZATEAGATIK LANETIK BOTA IZANA BIDEGABEA IZAN ZELA

2009-11-06T11:14:00.001+01:00

Onartu dute transexuala izateagatik lanetik bota izana bidegabea izan zela
Maria Jesus Lastra lanetik kaleratu egin zuten transexuala izateagatik. Saltokiko jabearen aurkako epaiketa atzo egitekoa zen, baina bi aldeak adostu dira, eta nagusiak jarrera diskriminatzailea izan zuela onartu du.
Gara, 2009-11-05 # Zuriñe Etxeberria

EHGAM-Araba taldeak deituta, hogei bat lagunek elkarretaratzea egin zuten Gasteizko Justizia Jauregiaren parean, «Edozein lanpostuan lan egitearen alde, transfobiari stop» lelopean, Maria Jesus Lastrari epaitegira sartu aurretik babesa emateko.

Maria Jesus Lastra joan den ekainaren 5ean lanpostutik kaleratu zuten, bere ezaugarri sexualak direla-eta. Otartekoen saltoki txiki batean laneko lehen eguna zuen Lastrak, baina lan kontratua prestatzeko gestioak egiten ari zela, nagusia ohartu zen emakumea transexuala zela. «Saltokia parranda gune batean dago, eta jendea mozkortuta ibiltzen denez, erasoak jasan zitzakeen», aitzakia horrekin, nagusiak segituan erabaki zuen Maria Jesus Lastra kaleratzea.

Emakumeak, kaleratze bidegabe hori komunikabideen aurrean salatu ez ezik, bukaerara arte jarraitzea erabaki zuenez, epaile baten esku ere utzi zuen afera. Epaiketa atzo egitekoa zen, baina azkenean, bi aldeen abokatuek akordioa lortu dute, eta beraz, ez da epailearen aurreko agerraldirik izan.

Emaitzarekin «konforme»
Justizia Jauregian sartu baino ordu erdi lehenago, Maria Jesus Lastrak GARAri adierazi zion bera ondo dagoela, baina nabarmendu zuen halako egoera batean aurkitzea ez dela «batere atsegina»: «Nik ez nuen ezer txarrik egin eta lanetik kanporatua izan nintzen». «Transexualak jende multzo bat gara, eta gainerakoen eskubide berdinak ditugu; gizarteak hori onartu arte, honen antzeko egoerei eta are okerragoei egin beharko diegu aurre», salatu zuen Lastrak.

Bestalde, EHGAMeko kide Amets Martinezek honako adierazpenak egin zituen: «Kaleratze hori transfobia kasu bat izan da, eta sententziak hori islatzea nahi dugu».

Azkenean akordioa adostu dutenez epaiketarik izan ez den arren, Martinez, kolektibo osoaren izenean, «konforme» agertu zen, akordioan aitortu egin delako «diskriminazioz jokatu zutela eta kanporaketa bidegabea izan zela». Maria Jesus Lastrak kalte-ordaina jasoko du, eragin dioten kaltea konpentsatzeko.

> Berria: Indarkeria > JOSE DIEGO YLLANES: "NIK HIL NUEN NAGORE, BAINA EZ NUEN HIL NAHI"

2009-11-04T13:49:00.001+01:00

Jose Diego Yllanes: «Nik hil nuen Nagore, baina ez nuen hil nahi»
Yllanesek, Nagore Laffageren hilketa aitortu arren, esan du ez duela gogoratzen «nola hil zuen» neska gazte. Hil eta gero bere buruaz beste egin nahi izan zuela adierazi du auzipetuak
Berria, 2009-11-04 # Naiara Elola . Iruñea

«Nik hil nuen Nagore Laffage, baina ez nuen hil nahi», hala aitortu zuen Jose Diego Yllanes auzipetuak, atzo egindako deklarazioan, Nagore Laffageren hilketa argitzeko epaiketan. Akusatu gaztearen deklarazioa izan zen epaiketako bigarren saioko hari nagusia. Goizeko 10:00etan hasi zuen deklarazioa, eta 15:30ean amaitu, fiskalaren, akusazio partikularraren, herri akusazioaren eta defentsaren galderei erantzun ostean. Psikiatra da Yllanes. Psikiatra batek nolakoa izan behar duen galdetu zion fiskalak. «Momentu zailetan erabakiak hotzean hartzeko gaitasuna duena», erantzun zuen Yllanesek.

Nafarroako Ospitalean psikiatra gisa ziharduen Yllanesek hilketa jazo zen sasoian. Laffagek, berriz, erizaintzako praktikak egiten zituen erietxe horretan. Dena dela, Yllanesek behin eta berriz esandakoaren arabera, Laffage ez zuen aurretik ezagutzen. Hilketa «akats» gisa ikusten duela aitortu zuen. «Pertsona orok bezala, akatsak ditut, eta barkamena eskatzen dut; neure buruaz lotsatzen naiz». Hala, Yllanes bere ondasun guztiak Laffage familiaren eskuetan jartzeko prest agertu zen: «Nahiz eta jakin pertsona baten bizitza diruz ezin dela ordaindu».

Yllanesek, esandakoaren arabera, 2008ko uztailaren 7ko goizaz ez du ia ezer gogoratzen. Dena den, uztailaren 6an zer edan zuen galdetuta, lagun batzuekin Alde Zaharrean edaten egon zela aitortu zuen. Deklarazioaren arabera, lehenengoz uztailaren 7ko 01:30ean edan zuen. «Zehazki, ez dakit zenbat edan nuen, lejia katxi bat, ron eta Coca-Cola, beste katxi batzuk, eta gero tekila txupito batzuk». Yllanesen arabera, 04:30ean edan zuen alkohola azkenekoz, gutxi gorabehera. Edateko ohitura handirik ez duela ere esan zuen. «Gauez ateratzen naizenean, azkar edan ohi dut, eta gainontzeko lagunek baino gehiago, gainera».

Bestalde, 06:30 aldera, Alde Zaharretik gurasoen etxera nondik joan zen ere ez duela gogoratzen dio. Alkoholaren eraginez antza berriz ere. Nagore Laffagez dituen lehendabiziko oroitzapenak Sancho Ramirez kalean duen etxebizitzara iritsi zirenekoak direla dio. Gertatutakoa gogoratzen saiatu dela dio, baina ez duela lortu oraindik ere. «Onartzen dut ondorio bat dagoela, eta horregatik ordaindu egin beharko dudala».

Dioenez, neska gazte irundarraren barruko arropak hausten ari zela gogoratzen du bere burua. Gogoan du Laffagek gelditzeko eskatu ziola ere. «Ez dut haren ahotsa gogoratzen, baina badakit harremana bortitza egiten ari zitzaiola». Une horretan, Yllanesen arabera, biktimarekin zuen «momentuko» hartu-emana bat-batean eten zen. «Gogoratzen dut Nagoreren gainean jarri nintzela eta lepoa eskuekin estutu niola».

Amaiera txarrik nahi ez
Fiskalak Yllanesi galdetu zion ea zergatik ez zion utzi Laffageri Sancho Ramirez kaleko etxetik alde egiten. Akusatuaren erantzunak bortitz apurtu zuen epaiketa aretoko isiltasuna: «Akaso, gertatutakoaren ostean lagun gisa amaitu nahi nuelako». Laffagerekin izan zuen jarrera «bortitza» gertatutakoa «bakean» bukatzeko ezintasunak eragin zezakeela uste du.

Gau hartan sentitutako denak ez ditu ahaztu Yllanesek. «Nagore hilda zegoela jakin eta haren odola ikustean izugarrizko beldurra sentitu nuen». Hala, bere buruaz beste egiteko asmoa egun osoan buruan jiraka izan zuela dio. Ez du argitu nahi izan nola hil zuen, edota zergatik utzi zuen neska gaztearen gorpua Orondritzen (Nafarroa).

Yllanesez gain, bost foruzainek ere deklaratu zuten atzo, Nagore Laffageren hilketaren ikerketaren nondik norakoak azaltzeko. Gaur, berriz, 10:00etan fiskalak izendatutako lau lekukok hartuko dute parte epaiketan, beste hiru foruzainez gain. Hainbat iturriren arabera, litekeena da gaur Yllanesen aitak ere deklaratzea.

> Berria: Homofobia > SIZZLA KANTARIA BUM JAIALDITIK KANPO UTZI DUTE ALDUNDIAK ETA ANTOLATZAILEEK

2009-10-29T10:28:00.001+01:00

Sizzla kantaria BUM jaialditik kanpo utzi dute Aldundiak eta antolatzaileek
Bilboko kontzertua mantentzea erabaki du musikari jamaikarrak, eta EHGAMek boikota egiteko deia berretsi du
Berria, 2009-10-29 # Erredakzioa . Bilbo

BUM jaialdiaren antolatzaileen eta babesleen sostengurik ez izanagatik, Bilboko kontzertuarekin aurrera egitea erabaki du Sizzlak. Santana 27 aretoan joko du gaur, BUM jaialdiaren egitarautik kanpo bada ere. Hala erabaki du artistak berak. Musikari jamaikarraren abestien letrak homofoboak direla salatuta, boikoterako deia egin zuen EHGAM Euskal Herriko Gay-Les Askapenerako Mugimenduak, eta salaketa aintzat hartuta, Sizzlaren emanaldia festibaletik kanpo uztea erabaki du Radiation enpresa antolatzaileak.

Bizkaiko Foru Aldundiak oharra igorri zuen atzo hedabideetara kontzertu horrekin zeukan lotura bertan behera utzi duela argitzeko. «Radiation enpresako eta EHGAMeko ordezkariekin bildu ostean hartu dugu erabakia, musikariaren abestien letrek homofobia hauspotzen dutela ikusita», adierazi du Bizkaiko Foru Aldundiko Kultura Sailak. BUM jaialdiaren antolatzaileekin hitzartutako diru laguntza, nolanahi ere, mantendu egingo duela azaldu du Aldundiak. Sizzlak, alabaina, Bilbon gaur ematekoa den kontzertua mantentzea erabaki du, eta EHGAMek, horrenbestez, aretoaren aurrean kontzertuaren aurretik elkarretaratzeko deia egin du.

2005eko uztailean Ziburun (Lapurdi) Sizzla ematekoa zen kontzertua bertan behera utzi zuten antolatzaileek, haren abestien letrek ziotenaz ohartu ondoren. 2007an, baina, Zornotzako (Bizkaia) Belarreggae jaialdian izan zen reggae musikaria.

> Berria: Erakusketa > HISTORIA SO, FANZINE SORTA ZAHARRARI BEGIRA

2009-10-28T16:36:00.001+01:00

Historiari so, fanzine sorta zaharrari begira
Gasteizko Antso Jakituna Fundazioak duen fanzine bildumatik 200 paratu dituzte erakusketan
Berria, 2009-10-28 # Anakoz Amenabar . Gasteiz

Moztu, itsatsi, kopiatu eta banatu. Ekoizpen bide erraza eta merkea zuten fanzineek, estetika originala eta desberdina, kaotikoa zenbaitetan. Gazteek gazteentzako eginak, euren behar eta mezuak zabaltzeko sortutako argitalpenak webguneek ordezkatu dituzte, baina badira oraindik ondo gordetako altxorrak. Gasteizko Antso Jakituna liburutegiak 1970az geroko fanzineen erakusketa prestatu du.

Duela urte batzuk fanzineek ez zuten lekurik liburutegietan, ez ziren informazio iturri «serioa» historialarientzat, eta ez zituzten gordetzen. Gaur egun, ordea, gutxik jarriko dute zalantzan historia behar bezala aztertzeko ezinbesteko informazio iturri direla. Antso Jakituna liburutegian, apurka-apurka, 500 fanzine inguru bildu dituzte, eta horietatik 200 hautatu dituzte aurkeztu berri duten erakusketarako, denak Euskal Herrian sortutakoak.

1970eko hamarkadan esanguratsu izan ziren Panpina ustela, Gay hotsa, Euskadi Sioux eta Pott aurki daitezke, besteren artean. Gai jakinetan espezializatutako fanzineak, zineman edo musikan, esaterako, edo gizarte gaiak jorratzen dituztenak ere bildu dituzte. «Zama politiko handia zuten garaikoek. Frankismoaren kontrakoek, esaterako, bertan aurkitu zuten bidea», aipatu du erakusketako antolatzaile Txaro Martinezek. Gehienek bi edo hiru urte irauten zuten. «Euskal Herriaren beste ikuspegi bat ematen zutela da garrantzitsua».

1980ko hamarkadan entzutetsu egin ziren Tmeo, Burp! eta La Comictiva, izen handiko egileen eskutik. Mauro Entrialgo, Alex de la Iglesia, Mikel Valverde, Simonides eta Bernardo Atxaga aritu ziren, beste batzuen artean. «Fanzine bat aipatzekotan, Gasteizen sortutako Resiste esango nuke, 1998ra arte izandakoa. Bahitu egin zuten lehenengo alea, Amedo komisarioa GAL aferarekin lotzeagatik», gogorarazi du Martinezek.

Fanzine egileek eurek aipatu bezala, banaketa izaten zen oztopo nagusia. Ekoizteko ez zen diru askorik behar izaten, baina banaketa izaten zen buruhaustea. 1990eko hamarkadan behera egin zuen nabarmen fanzine kopuruak. Internetek lekua hartu, eta papera eta banaketa gastuak aurrezten hasi ziren. Bob Dylani eskainitako Fanzimmer eta El Karma dira horren adibide.

Bilduma osatzear
Fanzine bilduma zabala du Antso Jakituna Fundazioak, baina oraindik ere gehiago jasotzeko prest daude. Gehienak irakurri ostean desagertu ziren, eta ale gutxi batzuk baino ez dira geratzen. «Zaila izaten da halakoak topatzea, normalean gazteek gazteentzat egiten zituztelako, eta denbora gutxian desagertu, horregatik ongi etorriak dira guztiak».

Erakusketa urte amaiera arte izango da Antso Jakitunak Betoñun (Gasteiz) duen egoitzan. Erakusketarekin batera, Mikel eta Juan Luis Diaz de Corcuerak prestatutako katalogoa argitaratu dute.

> Berria: Homofobia > SIZZLARI BOIKOT EGITERA DEITU DU EHGAMEK

2009-10-28T16:15:00.001+01:00

Sizzlari boikot egitera deitu du EHGAMek
Berria, 2009-10-28

Sizzla musikari jamaikarrak kontzertua emango du bihar Bilboko Santana 27 aretoan, eta haren abestien letrak homofoboak direla salatuta, boikoterako deia egin du EHGAMek. Radiationek antolatuta, udalak eta Bizkaiko Aldundiak diruz lagunduriko Urban jaialdian joko du Sizzlak.

> Berria: Elkartasuna > TANTAKA OSATZEN ARI DEN UHOLDEA

2009-10-25T04:41:00.002+01:00

Tantaka osatzen ari den uholdea
Presoen eskubideen alde. Euskal presoen eta beren senideen eta lagunen eskubideak aldarrikatzeko Etxerat-ek abiatu duen 'Elkartasun uholdea' kanpainak 2.500 atxikimendu jaso ditu dagoeneko. Herritarren babesa eskatu dute sinatzaileek.
Berria, 2009-10-25 # Aitziber Laskibar . Bilbo

Bilboko Guggenheim inguruan etengabea da turisten joan-etorria udazkeneko egun sargorian. Guggenheim ez den beste leku batera ere zuzentzen dute begirada oraingoan. Geldi dagoen taldearengana. Handia da taldea. Zapi zuria dute lepoan askok. Txapela batek baino gehiagok. Adinean gora doazenak ugari dira. Gazteak ere dezente. «Zer dago hemen?», turisten kuriositatea. Euskal presoen eskubideen aldeko ekimena dela azaldu dio batek. Horien eskubideen defentsan osatzen ari den «elkartasun uholdea» aurkeztuko dutela. Etxeraten zapi zuria lepoan daraman emakumeak esku orriak banatzeari ekin dio. «Euskal presoak Euskal Herrira!» dioen orria irribarretsu hartu dute bisitariek.

Etxerat elkarteak presoen eta beren senideen eta lagunen babeserako prestatutako agiriari sinadura bidez atxikimendua emateaz gain, agerraldi jendetsuan egonda irudikatu dute elkartasuna hainbat eremutako pertsona ezagunek: ezker abertzaleko Arantza Urkaregik, Aralarreko Iñaki Aldekoak eta Alternatiba Eraikitzeneko Jonathan Martinezek, esaterako. Unai Iturriaga, Igor Elortza, Xabier Amuriza eta Iratxe Ibarra bertsolariak ere bertan egon dira. RIP, Hesian eta Bilbomatrix musika taldeetako kideak ere bai. Patxi Uribarren eta Martin Orbe apaizak. Elkartzeneko kideak, Gazte Independentistak, LABeko eta Bilgune Feministako ordezkariak, kirolariak...

Kazetarientzat prestatutako eserleku gehienak, ordea, hutsik geratu dira. Hiru komunikabideetako ordezkariak besterik ez dira joan presoen eta senideen eskubideen alde dagoeneko 2.500 eragile eta pertsonak osatutako «Elkartasun uholdearen» berri jasotzera.

Preso eta senideak azkenaldian pairatzen ari diren «kriminalizazioa» salatu dute Oihana Bartra bertsolariak eta Iñaki Olano kazetariak, Etxerat bera legez kanporatzeko eskaera egina dagoela ohartarazita. «Eraso horiek presoek pairatzen duten eskubide urraketa etengabeari inpunitatea ematea besterik ez dute bilatzen». Eta aldarria «kriminalizatzea» elkartasunaren zergatiak «ezkutatzea» dela adierazi dute.

Baina senideek espetxe politikaren ondorioen berri emateko zilegitasun osoa dutela defendatu dute. Elkartasuna adierazi diote hargatik Etxerat-i, eta haren kontrako «mehatxuak» bertan behera uzteko eskatu dute. Presoen eta senideen eskubideen defentsan aritzeko ere eskatu diete herritarrei, hileko azken ostiralean egingo diren elkarretaratzean parte hartzeko dei berezia eginda. «Elkartasun uholdea» osatzeko idazkiari atxikimendua emateko aukera ere zabalik dago elkartasunauholdea.wordpress.com atarian.

Eragileen babesak
Sindikatuak: ELA, LAB, ESK, Eilas.
Eragile politikoak: Aralar, ezker abertzalea.
Gizarte eragileak. Komite Internazionalistak, Ezker Gogoa, Ahaztuak, Bilgune Feminista, Bai Euskal Herriari, Ehgam, Esait, EHBE, Salhaketa, Iratzarri, Gazte Independentistak, Apaiz Koordinadora (...).

Alfonso Sastreren gutuna

Lagun maiteok:

Zilegi bekit zuei hitzok helaraztea, hitz gutxi batzuk baino ez, zuen artean egon daitezen nire ordez, ni neu ezin bainaiz hor egon, zuekin; baina, besterik ezinean, bihotz-arimaz lagunduko zaituztet.

Maiz erabili ohi dut gogoetagai euskal historiaren oraindik oraingo alderdi hau: alegia, presoen senideak zigor lazgarria jasaten ari direla, ahaide kutunen gabezia ez ezik, gabezia horrek berekin dakarzkien distantzia handiak gainditu behar dituztelako; horrek biktima errugabe bihurtzen ditu -zaituzte-, edozein delituren biktima, eta, are, edozein erantzukizunen biktima.

Horrexegatik, ulergarri zait amnistia aldarri entzutetsuak -«Amnistia osoa!»- honako beste aldaera hau ekartzea hurrengo: «Presoak, etxera!»; esamolde horrek, gainera, esanahi bikoitza dauka, batetik, norbere herrialdea norbere etxetzat jotzen duelako, sinbolikoki, eta, bestetik, oraingo edo orduko norbere bizilekutzat jotzen duelako, zehazki. Preso dagoena, bere askatasunaz gabetua ez ezik, urrun baitago, bere herrialdetik eta bere bizilekutik urrunduta.

Zuetaz gogoeta egiten dudalarik, Antigona alegiazkoa datorkit etengabe akordura, tragedia greko bateko pertsonaia hura, orain dela 2.500 urtekoa. Hiltzeko -hilarazia izateko- zorian fortunatu zen emakume hura. Eta, zergatik? Bada, besterik gabe, militante politiko-militar baten arreba izateagatik; baina ez neba laguntzeagatik edo arriskuan eta perilean haren laguntzaile izateagatik, baizik eta neba hil ostean hura lurperatzen ahalegintzeagatik. Halako jokabideagatik, terrorista deritzotena izango litzateke gaur egun.

Egoera egiazkoak eta gaur egungoak dira, ez dira bakarrik euskal kasuak. Palestinan, esate baterako, abertzale palestinarren familien etxeak bonbardatzen ditu Israelgo armadak -zeina ez baitute terroristek osatzen, jakina, indar armatu agurgarriek baizik-. Senitarteko bat abertzale izatea da hango familien delitua.

Horrek guztiak, lagun maiteok, erro-errotik aldatu beharra dauka, eta horregatik ari gara borrokan egunero, nor bere ahalegintxoa eginez. Ni neuk ez daukat zalantza izpirik, euskal preso guztien askatasunak sine qua non baldintza behar du izan, egunen batean... bakea! ernatuko bada herri honetan. Eta bake horrek heldu beharra dauka.

Bihoazkizue nire agurrik senideartekoenak eta desirarik onenak.

> Berria: Elkartasuna > 2.500 ATXIKIMENDU ETXERAT ETA PRESOEN ESKUBIDEEN ALDE

2009-10-25T04:04:00.002+01:00

2.500 atxikimendu Etxerat eta presoen eskubideen alde
«Elkartasun uholdea» izeneko manifestuak dagoeneko 2.500 atxikimendu jaso dituela ezagutzera eman zuten atzo. Etxerat elkarteari babesa ematea eta euskal preso politikoen eskubideak errespetatzea eskatzen duen idazkiari Euskal Herriko norbanako ugarik eta hainbat eragile politiko, sindikal eta sozialek agertu diote sostengua.
Gara, 2009-10-25 # Manex Altuna

Agerraldi masiboa egin zuten atzo eguerdian Bilbon, Etxerati eta euskal preso politikoei sostengua erakutsiz. Asteburutan turistaz beterik egoten den Guggenheim museoaren aurrean burutu zuten ekitaldia, eta hainbat bisitariren atentzioa bereganatu zuen sortutako mugimenduak. Izan ere, bertan egon ziren «Elkartasun uholdea» izeneko manifestuari atxikimendua adierazi dioten eragile eta norbanako ugari, preso politikoen senide eta lagunekin batera.

Kultura, politika, kirola, sindikalgintza eta gizarte mugimenduetako ordezkari andana izan zen egitasmoari babesa emanez. Besteak beste, bertan izan ziren ezker abertzaleko Arantza Urkaregi eta Jose Ramon Etxebarria, Aralarreko Rebeca Ubera eta Iñaki Aldekoa, Alternatibako kide Jonathan Martinez, LAB sindikatuko idazkari nagusi Ainhoa Etxaide, Periko Solabarria militante historikoa edo gazte independentisten ordezkariak «Independentzia» lelodun kamiseta gorriekin.

Bilgune Feministako Izaskun Guarrotxena, Mati Iturralde medikua, ESAITeko kide eta futbolari ohi Ritxi Mendiguren, Elkartzeneko Aitor Balda eta Julen Arzuaga Behatokiko abokatua izan ziren beste aurpegi ezagun batzuk. Horiekin batera, Igor Elortza, Unai Iturriaga, Xabier Amuriza, Arkaitz Estiballes, Etxahun Lekue, Beñat Gaztelumendi eta Iratxe Ibarra bertsolariak ere bertan izan ziren, baita Hesian, RIP edo Bilbomatiks taldeetako musikariak ere.

Ezagutzera eman zutenez, 2.500 atxikimendu jaso ditu jada manifestuak, baina oraindik ere elkartasunauholdea.wordpress.com atarian sinadura emateko aukera dago.

Azpimarratu zutenez, manifestuak izan duen zabalkundeak erakusten du «euskal presoen eta euren senide eta lagunen aurka jotzeak euskal jendartearen bihotzaren aurka bete-betean jotzea» suposatzen duela. Izan ere, senide eta lagunen mundua «anitza» dela eta «mota guztietako profesionalak» batzen dituela nabarmendu zuten.

Zilegitasun osoa
Oihana Bartra bertsolari santutxuarrak eta Iñaki Olano EITBko kazetariak irakurri zuten, euskaraz eta gaztelaniaz, Etxerat elkarteari babesa emateko eta presoen eskubideak errespetatzea eskatzeko prestatutako idazkia.

Adierazi zutenez, azkenaldian euskal preso politikoen senide eta lagunek pairatu dituzten erasoak «kezka handiz» bizi izan dituzte. Bidaietan jasan dituzten miaketa, kontrol edo mehatxuekin batera, udan zehar «kriminalizazio saiakera» nabarmena izan dela salatu zuten, polizia ezberdinek mobilizazioen aurka jo baitute «kolpe, karga, isun edo epaileen aurreko zitazioen bidez».

Etxeraten legez kanporatze eskaera izan dela azken kapitulua adierazi zuten eta beren aburuz «eraso hauek guztiek euskal presoek pairatzen duten eskubide urraketa etengabeari inpunitatea eskaintzea besterik ez dute bilatzen».

«Etxerat elkarteak zilegitasun osoa du bere senide eta lagunek dituzten eskubideen alde jarduteko eta gizarteari euskal presoek jasaten duten espetxe politikaren testigantza emateko», nabarmendu zuten.

Horregatik, presoen senide eta lagunen elkartearen kontrako «eraso eta mehatxuak bertan behera geratzea» eskatu zuten. Aldi berean, «presoen Euskal Herriratzea eta beren eskubideen errespetua» aldarrikatu zituzten. Ildo horretan, zigorra beteta duten kartzelaratuak eta larriki gaixorik dauden presoak askatzea exijitu zuten «bestelako jarrerak ez direlako konponbide politiko baterako lagungarri».

Azkenik, euskal jendarteari dei egin zioten urriko azken ostiralean Euskal Herriko herri eta auzoetan egingo diren elkarretaratzeetan parte hartzeko.

Carta de Alfonso Sastre a Etxerat

Queridas amigas. Queridos amigos.

Permitidme tan sólo unas pocas palabras que van ahí sin mÍ, porque yo mismo no puedo estar presente, con vosotros, y sólo estoy en espíritu, de manera que mi corazón sí os acompaña.

Yo pienso con frecuencia en este aspecto de la reciente historia vasca: en el hecho de que las familias de los prisioneros sean objeto de ese castigo, que no es ya sólo la ausencia de los seres queridos sino además las grandes distancias de esa ausencia, que hace de ellas -de vosotros- víctimas inocentes no ya de cualquier delito sino incluso de cualquier responsabilidad.

Es por lo que comprendo que el ilustre grito de amnistía -Amnistía osoa!- tome a veces la forma inmediata de este otro: Presoak etxera!; voz que tiene, por otra parte, el doble significado que le da el que el país de uno sea «su casa» simbólicamente hablando y también, en un sentido concreto, «el domicilio» en el que uno vive (o vivía) y del que el prisionero, además de privado de su libertad, está lejano, «alejado», de su país y de su domicilio.

Siempre estoy recordando, cuando pienso en vosotros, el caso imaginario de "Antígona", aquel personaje de una tragedia griega de hace dos mil quinientos años; una mujer que se ve abocada a la muerte propia ¯a ser asesinada», ¿y ello por qué? Sencillamente: Por ser una hermana fiel de un militante político-militar, y ni siquiera porque lo acompañe o le ayude en sus riesgos y peligros sino porque, una vez muerto, ¡intenta enterrarlo! Eso hace de ella lo que hoy se llamaría «una terrorista».

Situaciones reales y de hoy se dan también, además de en el "caso vasco", por ejemplo en Palestina, donde el ejército israelí -que no está compuesto de terroristas, claro, sino de respetables "fuerzas armadas"- bombardea y destruye las casas... de las familias de los patriotas palestinos. El delito de esas familias es que alguien entre ellos es un patriota.

Todos esto, queridas amigas, queridos amigos, tiene que cambiar muy radicalmente y para eso luchamos cada uno con sus pequeñas fuerzas. Por mi parte, no tengo duda de que la libertad de todos los prisioneros vascos es una condición «sine qua non» para que un día por fin estalle... ¡la paz! en este pueblo. Y esa paz tiene que llegar.

Os envío mis más fraternales saludos con mis mejores deseos. Alfonso Sastre

> Berria: Indarkeria > NAFARROA: SEXU ERASOAK IZAN DITUELA SALATU DU NESKA BATEK LIZARRAN

2009-10-22T10:32:00.001+02:00

Sexu erasoak izan dituela salatu du neska batek Lizarran
Bikotekideari tratu txar psikologikoak emateagatik, 39 urteko gizonezko bat atxilotu dute Azkoienen
Berria, 2009-10-22 # Erredakzioa . Iruñea

Foruzaingoak 23 urteko gizonezko bat atxilotu du Lizarran (Nafarroa), sexu erasoa egin diolakoan adingabeko neska bati. Ustezko erasotzailea aurreko astelehenean atxilotu zuten. Foruzaingoak jakinarazi duenez, «gizonezkoak gutxienez bi aldiz eraso zion neskari». Antza denez, erasotzaileak eta biktimak aurretik ezagutzen zuten elkar. Noiz edo noiz elkartu ziren erasoa gertatu baino lehen. Nafarroako Gobernuaren arabera, «erasotzaileak bere bikotekide izateko desioa adierazi zion aurreko astean biktimari». Baina adingabeak ezezkoa erantzun zion. Jakinarazi dutenez, litekeena da ezezko erantzuna jasotzeagatik eraso izana.

Izan ere, ezezkoa jaso ondotik, ustez gizonezkoak neskari besotik heldu eta etxera eraman zuen, han eraso egiteko. Han, Nafarroako Gobernuak jakinarazi duenez, neskarekin bortxazko sexu harremana izan zuen. Hurrengo egunean, gertakari hori errepikatu egin zela jakinarazi dute iturri ofizialek, erasotzaileak eta biktimak kalean topo egin ostean. Bi egun horietan, adingabearen gurasoak kezkatuta ibili ziren; izan ere, alabarengan jarrera aldaketa sumatu zuten. Hala, adingabearen telefono deiak miatzen hasi ziren. Horren bitartez, besteak beste, alabak atxilotuari egindako telefono deiak aztertzen hasi ziren. Orduan konturatu ziren zer gertatzen ari zen, eta salaketa jarri zuten. 23 urteko akusatua epailearen esku dago egun.

Bestalde, Foruzaingoak 39 urteko gizonezko bat atxilotu du Azkoienen, genero indarkeriagatik. Foru Poliziak jakinarazi duenez, gizonezkoa epailearen eskuetan da, astelehenean emazteari tratu txar psikologikoak ematea eta mehatxu egitea egotzita. Biktimak astelehenean bertan jarri zuen salaketa, eta urruntze agindua ere eskatu zuen. Jakin denez, akusatuak genero indarkeriagatik aurrekariak dauzka.

Gizonezko bat, zigorturik
Gipuzkoako Lurralde Auzitegiak Donostiako gizonezko bati urtebeteko kartzela zigorra ezarri dio, bikotekide ohiaren bikotekidea jipoitzeagatik. Epaiaren arabera, 2008ko maiatzaren 9an gertatu zen erasoa, 17:30ean. Biktima TAO Trafiko eta Aparkamenduaren Ordenamenduko langilea zen. Hala, Donostiako erdiguneko kale batean lanean ari zela, auto bat hurbildu zitzaion, eta handik, borra batekin hiltzeko mehatxu egin zion epaituak.

Akusatua mehatxua egin zuen tokitik joan eta minutu gutxira itzuli zen. Autotik jaitsi, eta biktima jotzen hasi zen. Epaiak dioenaren arabera, «makila batekin buruan eta hanketan jo zuen». Eraso horren ondorioz, TAOko langileak besoetan, ahoan, ezpainetan eta hortzetan zauriak izan zituen. Horren ondorioz, bost egun behar izan zituen guztiz osatzeko. Epaiketan, Fiskaltzak eskatutako zigorra ontzat eman du akusatuak. Hala, urtebeteko kartzela zigorra jaso du. Horrez gain, biktimari egindako lesioengatik, 3.500 euroko kalte-ordaina eman beharko dio.

> Berria: Hiesa > HIESARI AURREA HARTZEKO "FUNTSEZKO ERREMINTA" BILAKATU DA PROBA AZKARRA

2009-10-21T15:34:00.002+02:00

Hiesari aurrea hartzeko «funtsezko erreminta» bilakatu da proba azkarra
Berehalakoa, anonimoa eta doakoa, horrelakoa da hiesari aurrea hartzeko «funtsezko erreminta» bihurtu den proba azkarra. Minutu gutxitan burutzen den proba honek, besteren artean, infekzioaren transmisio arriskua ekiditea edota diagnostikoa ahalik eta azkarren lortzea ditu helburu.
Gara, 2009-10-21 # Zuriñe Etxeberrria

Orain dela hainbat urtetatik hona, Sidalava Arabako hiesaren kontrako batzordeak Giza Immunoeskasiaren Birusa (GIB) detektatzeko probak egiten ditu herritarren artean urriaren 20an. Helburua bikoitza da: birusaren egoera serologikoa ezagutzea eta transmisioaren arriskua ekiditea.

Orain dela bi urtetik dago Gasteizen hiesaren proba azkarra egiteko aukera; hain zuzen ere, San Frantzisko kaleko bigarren zenbakian, Sidalava batzordearen egoitzan. Proba egiteko lehendabizi ziztada txiki bat ematen zaio interesatuari, odol tantatxo bat hartzeko. Behin odol tanta hartuta, kartoi berezi batean jarri eta erreakzioa eragiten duen likido bat botatzen zaio. Emakumeek haurdun ote gauden jakiteko egiten ditugun proben oso antzekoa da.

Minutu batzuen buruan, emaitza izango dugu; proba egiteko erabilitako kartoian marra batzuk azalduko dira. Lehen marrak Giza Immunoeskasiaren Birusa dugula adieraziko luke; bigarrenak, berriz, proba bera baliozkotzat hartzeko balio du. Hau da, emaitza positiboa edo negatiboa izan, bigarren marra beti agertu behar da. Agertu ezean, proba ez da baliagarria izango eta prozesu osoa errepikatu beharko da.

Birusak positibo ematen duen bakoitzean Sidalavak protokolo bera jarraitzen du: Txagorritxuko ospitalearekin kontaktuan jarri eta bertara gerturatzen dira emaitza baieztatzeko. Berriz positibo emanez gero, tratamenduarekin hasi beharko litzateke. Emaitza positiboa denean, Arabako batzorde hau gaixoaren jarraipena egiten saiatzen da, etorkizunean izan ditzakeen beharretan laguntza emateko.

Batzordeko kide den Txerra Bolinagak azaldu zigunez, «probako emaitza negatiboa denean, %100ean da fidagarria; positiboa denean, ordea, %99an». Izan ere, Bolinagak adierazi zigunez, birusa dugun edo ez erabat ziurtatzeko denbora tarte bat beharrezkoa da -epe horri «leiho garaia» deitzen zaio-. Birusa hartu eta hiru hilabete pasa arte ezinezkoa da gaixotasuna detektatzea, «horrek suposatzen duen ezinegonarekin». Ezinegona GIBa dugun ez dakigulako eta, gainera, beste bati transmititu diezaiogulako.

Kasu gehiago azken urtean
Arabako hiesaren kontrako batzordean 80 pertsona inguruk egiten dute lan guztira; prebentzio arloan buru-belarri aritzen direnak, berriz, bost dira. Infekzio kopuruak izandako igoera dela-eta «kezkatuta» daude batzordean, izan ere, hiesaren prebentzio eta kontrolerako EAEko planeko datuen arabera, 2007tik 2008ra 173tik 199ra igo zen proban positibo emandako pertsona kopurua. Hori bai, baliteke horren arrazoia gero eta proba gehiago egiten direla izatea ere.

Aurtengo datuei dagokienez, urtarrila eta iraila bitartean 355 pertsona izan ziren Arabako batzordearen egoitzan informazio eske. Guztira 350 proba egin zituzten -bost kasutan praktika arriskutsurik ez zenez egon proba ez egitea erabaki zuten-, eta horietarik pertsona bakarrak eman zuen positibo. Proba egin zuten gehienak gizonak ziren, nahiz eta 143 emakume ere gerturatu ziren, baita beste bost emakume transexual ere. Proba egiteko arrazoi nagusia sexu harremanak izaterakoan preserbatiboa apurtzea edo hori ez erabiltzea izan zen. Proba egin zutenen erdia baino gehiago ziren gasteiztarrak.

Proba anonimoa, doakoa eta berehalakoa izatea oso baliagarria da gero eta jende gehiagok egin dezan. Eta noski, bide batez, birusa transmititzea ekiditeko.

> Berria: Erakusketak > HOMOSEXUALITATEARI BURUZKO ERAKUSKETA EKARRI DU GEHITU ZUMAIARA

2009-10-18T10:54:00.000+02:00

Homosexualitateari buruzko erakusketa ekarri du Gehituk Zumaiara
16 gizonezko eta 15 emakume homosexualen biografiak jasotzen dira bertan Hezitzailea izateaz gain, erreferenteak ematea du helburu erakusketa honek
El Diario Vasco, 2009-10-18 # J.L. Romatet . Zumaia

“Emakume eta gizon homosexualak historian zehar” izeneko erakusketa zabalduko da bihar Foronda kultur etxean. 31 panelez osatutako erakusketa hau urriaren 31 bitartean ikusi ahal izango da kultur etxeko ohiko ordutegian: astelehenetik ostiralera, 9:00etatik 20;00etara, eta 9:30etik 13:30era larunbatetan.

16 gizonezkoen eta 15 emakumezkoen biografiak jasotzen dira Gehitu erakundeak antolatuta erakusketa honetan. Safo olerkariarekin hasi eta Alejandro Amenabar zinemagilearekin amaitzen da. Tartean Alejandro Magno, Miguel Angel, Marguerite Yourcenar edo Jodie Foster bezalako pertsona ospetsuen bizitzen berri jakin daiteke. «Beraien arlo profesionalean oso ezagunak diren pertsonak izan dira. Denak, gainera, homosexualak dira. Erakusketa honen helburuetako bat pertsona hauen homosexualitatea agerian uztea da, askotan ezkutuan egon baita», zioen Gehituko koordina-tzaile Koldobike Mujikak Foronda kultur etxean egin zen aurkezpen ekitaldian. Bere esanetan, «justizia egin behar da pertsona hauekin, askotan sufritu egin zuten eta beraien sexualitateagatik».

Mujikaren esanetan, erakusketa «hezitzailea» da eta «erreferenteak» ere ematen ditu. «Gazte nerabeak bakarrik senti daitezke homosexualitaterako bidea hartzen badute. Baina, ikusten badute pertsona ezagun eta garrantzitsu hauek homosexualak izan zirela, hor erreferenteak aurki ditzake».

Erakusketa eratzerakoan emakumezko eta gizonezkoen arteko parekotasuna bilatzen saiatu zirela gaineratu zuen. «Garai guztiak jasotzen ere saiatu gara. Kristoren aurreko IV. mendeko Safo olerkariarekin hasten gara eta gaur egun hain ezaguna den Alejandro Amenabar zinemagilearekin amaitzen dugu». Aipatu zuenez, nahiko zaila izan da emakumezkoak aurkitzea: «Horrek eramaten gaitu galdetzera ea zer gertatu den emakumezkoekin».

Gaineratu zuenez, Zumaian ikusi daitekeena mustra bat besterik ez da, «Pertsona gehiagoren biografiekin osatzen saiatuko gara». Mujikak eskerrak eman zizkion Udalari eta, bereziki, kultura zinegotziari Foronda uzteagatik erakusketa jartzeko.

Pili Etxabe kultura zinegotziak Berdintasun planaren barruan kokatu zuen erakusketa hau. «Garaia da bidetik oztopoak kendu eta homosexualitatea normaliza-tzeko», aldarrikatu zuen.

> Berria: Trans > TRANSEXUALITATEA EZ DELA ERITASUNA ALDARRIKATU DUTE

2009-10-18T10:05:00.000+02:00

Transexualitatea ez dela eritasuna aldarrikatu dute
Berria, 2009-10-18

Trans eta Intersex Borrokarako Eguna deituta zeukan atzoko transexualitatea despatologizatzearen aldeko nazioarteko sareak, eta transexualitatea eritasuna ez dela aldarrikatu zuten Donostian, Gasteizen eta Bilbon. Aralarrek, bestalde, elkarretaratzea egin zuen Durangon (Bizkaia), alderdiko kide batek jasandako eraso homofoboa salatzeko.

> Berria: Homofobia > ELKARRETARATZEA IZAN DA DURANGON "FAXISMO ETA HOMOFOBIARI INDARTSU ERANTZUTEKO"

2009-10-17T09:11:00.000+02:00

Elkarretaratzea izan da Durangon "faxismoari eta homofobiari indartsu erantzuteko"
Aralar, 2009-10-17

Ehun pertsona inguru bildu dira Durangoko Andra Marin Markel Ganboarekin elkartasuna adierazteko eta eraso faxista eta homofoboak salatzeko. Bertan izan dira Aralarreko kideak eta hautatuak, Iratzarriko gazteak, EHGAM eta Sare-antifaxistako kideak, Durangoko udaletxeko PNVko zinegotziak, Durangoko alkatea eta hainbat herritar.

"Gure ideiak defendatzen tinko jarraituko dugu; beldurra sortu beharrean, gertatu denak borrokan jarraitzeko indarra ematen digu, eta borrokan jarraituko dugu", horixe izan da Andra Marin elkarretaratazera joan diren guztion izenean irakurri den testuaren mezua. Ozen esan diete mehatxatzen dutenei, "zuek baino gehiago gara, zuek baino elkartuagoak gaude eta zuek baino gehiago gara zuen gorrotoaren gainetik pasatzeko".

Jon Abril Aralarreko koordinatzaileordeak esan duenez "Markel Ganboarekin elkartasuna adierazteko bertaratu dira, eta bide batez, "azkenaldian izan den eraso faxistak salatzeko". Horren harira Eusko Jaurlaritzaren jarrera salatu du, "horrelakoak ez gertatzeko eta errepikatzeko neurririk oraindik hartu ez dutelako".

> Berria: Salaketa > DURANGOKO ARALARREKO KIDE BATEK MEHATXU "FAXISTA ETA HOMOFOBOAK" SALATU DITU

2009-10-15T13:44:00.001+02:00

Durangoko Aralarreko kide batek mehatxu «faxista eta homofoboak» salatu ditu
Berria, 2009-10-15

Aralarreko eta Iratzarriko kide Markel Ganboak mehatxu «faxista eta homofoboak» jaso dituela salatu zuen atzo. Jakinarazi zuenez, idatziko hainbat mehatxu jaso ditu Durangoko (Bizkaia) etxeko postontzian eta atean. Besteak beste, «Comunista de mierda» (Komunista zikina), «Maricón de mierda» (Marikoi zikina) eta «Ándate con ciudado» (Kontuz ibiliz) mezuak bere izena eta Aralarren eta Iratzarriren izenak diana batean sartuta marraztua zituen bi gutun jaso ditu. Erasotzaileen helburua Ganboak bere militantzia eta borroka uztea dela gaitzetsi dute Aralarrek eta Iratzarrik, eta elkartasuna adierazi diote Durangoko gazteari eta haren familiari. Erasoa salatzeko, Aralarrek eta Iratzarrik elkarretaraztea egingo dute etzi Durangoko Andre Mari Zuriaren elizpean, 12:00etan.

> Berria: Salaketa > ESKUTITZEZ JASOTAKO IRAINEN AURREAN ELKARTASUNA ERAKUTSI DIOTE GANBOARI

2009-10-15T10:22:00.002+02:00

Eskutitzez jasotako irainen aurrean elkartasuna erakutsi diote Ganboari
Gara, 2009-10-15

Gaztehgam zein Iratzarri elkarteetako kide Markel Ganboak bere etxeko buzoian «mehatxu faxistak» jaso izana «gogor» salatu dute EHGAM eta Aralarreko kideek.

Hain zuzen ere, bi gutun jaso ditu gazte durangarrak eta «komunista zikina», «maritxu zikina» eta «kontuz ibili» gisako irain eta mehatxuak egiten dizkiote horietan. EHGAMetik salatu dutenez, «ez da gure erakundeko militanteen kontra aritzen diren lehen aldia». Honakoa ere gaineratu dute: «Faxistek askatasun osoz dihardute heterosexual, zuri eta espainol ez garenen kontra, politikari, epaile eta polizien begionez». Hala ere, erakundeko kideek azpimarratu dutenez, «33 urte daramagu kalean, lanean, askatasun sexualaren aldeko borrokan eta horrela jarraituko dugu, faxismoaren aurrean `Stop' seinale erraldoi bat eraikitzen».

Horrez gain, Aralarreko eta Iratzarriko kideek agerraldia eskaini zuten atzo goizean Durangon, «gaztearen aurkako mehatxuak salatzeko». Bertan, «pertsona guztiek eskubide zibil eta politiko berak izan beharko lituzkete, salbuespenik gabe», azpimarratu zuten.

> Komunikatua: EHGAM > MARKEL GANBOAREKIN ELKARTASUNA

2009-10-14T15:55:00.001+02:00

MARKEL GANBOAREKIN ELKARTASUNA
EHGAM, 2009-10-14

Prentsa ohar honen bitartez, Markel Ganboak, Gaztehgam-eko kideak, bere etxeko buzoian mehatxu faxistak jaso izana gogorki salatu nahi du EHGAM-ek, Eskutitz horietan maritxu izatea modu despektiboan idazten zioten, bestelako irain eta mehatxuen artean.

Ez da lehenengo aldia gure erakundeko militanteon kontra aritzen direna. Talde faxistek gure kideak beldurtu, jipoitu edota mehatxatu egin dituzte lanean hasi ginen lehen momentutik. Gaurkoan sekulan amaitu ez den faxismo horren berpiztea da, eguneroko berri txarra bilakatzen ari da gaur salatatzen ari garena.

Kezkatuta gaude egoera zahar-berri honekin. Kezkatuta azken asteotan beraien gorroto guztiarekin aipatu gaituztelako euren komunikazio ezberdinetan, bai komunikatuetan eta, baita ere, astelehenean Iruñean burutu zuten baimendutako manifestazio horretan; ze, gezurra badirudi ere, faxistek askatasun osoz dihardute heterosexual zuri eta “espainol” ez garenon kontra, politikari, epaile eta poliziaren begionez.

33 urte daramatzagu kalean, lanean, askatasun sexualaren aldeko borrokan, eta horrela jarraituko dugu EHGAMeko militanteok, faxismoaren aurrean STOP seinale erraldoi bat eraikitzen, lesbofobia, homofobia eta transfobiarik gabeko gizarterantz.

Azkenik, gure besarkadarik haundiena Markelentzat. Bere lana eta borroka, bere gaztetasuna eta freskotasuna ezinbestekoa zaizkigu eguneroko lanean. Eraso guztien gainetik, zurekin dago EHGAM, eta gurekin batera milaka eta milaka herritar.

Muxu erraldoi bat eta aurrera!

FAXISMOAREN AURREAN 1000 KOLORE!!!

> Komunikatua: LAB > TRANSFOBIA DA GAIXOTZEN GAITUENA

2009-10-14T13:58:00.003+02:00

TRANSFOBIA DA GAIXOTZEN GAITUENA
LAB, 2009-10-14

Askotan entzun eta esan ohi dugu euskal hiritar libreekin osatutako Euskal Herri libre batean bizi nahi dugula. Eta hala da, gure herria inoiz askatuta ez dala egongo bere biztanleak, denak, libre ez diren bitartean. Arrazoibide honi jarraituz honako galdera egiten diegu gure buruei: zein izan daitekeen zigorrik okerrena, askatasun ezarik krudelena, norberaren nortasun sexualarekin zer ikusirik ez duen gorputzaren preso izatearena
baino.

Egun, ofizialki transexualitatea nortasun sexuala zalantzan jartzen duen gaixotasuna kontsideratuta dago. Gaixotasun psikiatrikoa hain zuzen. Transexualitatearen patologizazioa, nortasun sexualaren gaixotasun gisa, kontrol eta normalizazio jazarpen larri-larria dela uste dugu.

Transexualitatea gaixotasuntzat hartzen duen sistemak nahastu egiten ditu araututa ez dauden nortasunak gurputz gaixotuekin. Hori gutxi balitz, psikiatrizazioak norbanakoaren nortasun sexuala sendagile psikiatrikoen menpean uzten du. Munduko hainbat zentrotan gauzatzen da tratamendua. Estatu espainiarrean, kasu, beharrezkoa da azterketa-psikiatrikoa egitea. Azterketa hori Genero Nortasun Unitateetan egiten da. Behaketak asteroko kontrola izaten du, eta, askotan, talde edota familia-terapia lotsakorrez lagunduta egiten da.

LAB klase sindikatua da, gizartean sustraitua eta gaur egungo egoera sozioekonomikoaren ondorioak pairatzen dituzten sektoreekin konprometitua: gazteriaren eta emakumeen eskubideen alde, prekarietatea eta gizarte bazterkeria borrokatuz, ekologia babestuz, arraza edo sexu orientazioengatiko diskriminazioaren aurka,... Azken aldarrikapena haintzat hartuz Transexualitatea Despatologizatzearen aldeko Nazioarteko Sareak bultzatzen duen kanpainarekin bat egiten dugu, aipatu kanpaina helburu batekin sortua dela: 2012. urtean, Osasunaren Mundu Erakundearen Gaixotasun Zerrendatik transexualitatea deskatalogatzea. Besteak beste ondoko hau eskatzen da:

- Nazioarteko diagnostikoen eskuliburuetatik GIN (genero identitatearen nahasketa)-a baztertzea.
- Dokumentu ofiziletatik sexuaren aipamenaren baztertzea.
- Intersexualak diren pertsonekiko tratamenduen desagertaratzea..
- Tratamendu hormonal eta kirurgiari sarbide aske bat egotea (tutoretze psikiatriko batetik at)
- Transfobiaren prebentzioa: transexual pertsonen laneratze eta heziketa prestakuntzarako politikak.

Horrexegatik guztiagatik Estatuetako naiz Erkidego eta Foru Gobernuen jarrerak salatu nahi ditugu, batzuek guztiz atzerakoiak besteak epelkerietan txapeldunak. Zer esanik ez Eliza Katolikoaren Jerarkiak gai hauen inguruan mantentzen duen aurkako gurutzada. Horrelako jarrerek transfobiari bidea eman baino besterik ez diote egiten. Eta transfobiak gaixotu eta hiltzen gaitu.

Lan munduan kokatuz, transexual pertsonek lana lortzeko duten zailtasuna salatu nahi dugu. Euskal Herrian ere horrelako adibideak baditugu, aurten Gasteizen bere lantokitik kaleratua izan zenarena alegia. Beraz marjinazioarekin eta diskriminazioarekin amaitzeko politika eraginkorrak exijitxen ditugu.

Urriaren 17an nazioarte mailan TRANS ETA INTERSEX BORROKARAKO EGUNA ospatuko da. Egun horretan, gure afiliazioari eta herritar guztiei, Euskal Herrian zehar antolatuta dauden ekintzetan parte hartzeko dei egiten diegu.

Bukatzeko aprobetxatu nahi dugu gure babesa eta elkartasun osoa adierazteko Andrea Muñiz Transexualidad-Euskadi taldeko lehendakariak aurrera daraman borrokarekin.

> Komunikatua: EHGAM > EHGAM ETA HOMOFOBIA, LESBOFOBIA ETA TRANSFOBIAREN AURKAKO MOZIOA DULANTZIN

2009-10-09T13:39:00.001+02:00

EHGAM ETA HOMOFOBIA, LESBOFOBIA ETA TRANSFOBIAREN AURKAKO MOZIOA DULANTZIN
EHGAM, 2009-10-09

EHGAM-ek Dulantziko ezker abertzaleko zinegotzia zoriondu nahi du lesbofobia, transfobia eta homofobiaren kontrako mozioa aurkezteagatik. Gainera, udalbatzarrera eramatea ahalbidetu duten zinegotzi guztiak ere zoriondu nahi ditu.

Mozio honetan transexualen zein lesbianen kolektiboak kontuan izana nabarmendu nahi dugu. Kolektibo horiek dira gizarteak haien gorputz eta desioekiko duen fobia gehien jasaten dutenak.

Mozioa, gainera, transexualitatearen despatologizazioaren aldeko nazioarteko dinamikarekin aldi berean egin dute. “Trans despatologizazioaren aldeko Sarea”-ak dinamika hau egingo du eta Gasteizen, Donostian eta Bilbon EHGAM-ek antolatuta, beste talde batzuekin batera. Kanpaina honen barruan zenbait ekitaldi antolatzen ari dira. Horietako bat munduko hiri ezberdinetan urriaren 17an konzentrazio bat egitea da. Gasteizen Andra Mari Zuriaren plazan izango da arratsaldeko 18.00etan. Beraz, mozioa oso momentu egokian ageri da dugun herri, estatu, eta nazioarteko testuingurua kontuan hartuta.

Honekin batera, munduan diskriminazio larriak jasaten dituzten LGTB milioika petsonekiko elkartasuna dioen puntua nabarmendu nahi dugu. Mauritania, Saudi Arabia, Sudan, Iran, Yemen, Nigeria eta Somaliako zonalde batzuetan heriotza-zigorra dago. Beste 72 herrialdetan gartzela-zigorrak, latigazoak... jasaten dituzte. Heterosexuala ez dena eta araua jarraitzen ez duena egoera larrian dago. Hau da, gaur egun herrialde batzuetan, adibidez Vaticanon, homosexualitatearen despenalizazioaren aurka daude. Beste muturrean, Dulantzi eta Egiletako Udala dauzkagu. Hauek LGTB pertsonak bizitzeko eskubidea eta bakean bizitzearen alde daude.

Honetaz gain, testuan zehar egiten den LGTB kolektiboarekiko hurbiltzea aipatu nahi dugu, Udaleko eraikuntzan bertan heteronorman ez dauden pertsonak egoteko aukera ematen duelarik. Ohituta ez gauden jarrera berria da hau, armairu instituzionalatik ihes egiten baitu eta batzuk sinestu nahi duten baino askoz errealitate ohikoagoa agerian uzten duelako.

Hau guztia kontuan hartuta, EHGAM-ek kolektibo honetako zenbait pertsona udalbatzarrera joango direla jakinarazi nahi du hurbiletik jarraitu ahal izateko. Horrela, Dulantzi zein Egiletako hiritar guztiekin poza partekatuko dugu eta lesbofobia, tranfobia eta homofobiaz aske den eta askapen sexualerako irekia dagoen gizarte baterako bidea partekatu ahal izango dugu.

> Berria: Indarkeria > EMAKUME BAT BORTXATU DUTE BAIONAN, ETA BILBON BESTE BATI SEXU ERASOA EGIN DIOTE

2009-10-07T18:21:00.001+02:00

Emakume bat bortxatu dute Baionan, eta Bilbon beste bati sexu erasoa egin diote
Baionako bortxaketa bi gizonek egin zutela eta Bilbokoa beste hiruk diote poliziek, eta bosten atzetik ari dira
Berria, 2009-10-07 # Erredakzioa . Baiona

Bi gizonezkok 40 urte inguruko emakume bat bortxatu zuten ostiraletik larunbaterako gauean Baionan. Goizaldean gertatu zen erasoa, 01:00etatik 05:00etara bitartean. Emakumea Arena diskotekatik irteten ikusi zuten; atzetik jarraitu zioten erasotzaileek. Poliziaren arabera, emakumea indarrez atxiki, eta ibai bazter batera eraman zuten, Glain ingurura. Bertan bortxatu zuten, eta jo ere egin zutela ere jakinarazi dute. Bortxaketaren ostean, gizonezkoek alde egin zuten, eta emakumeak babes bila jo zuen Elkarteen Etxera. Zenbait pertsona aurkitu zituen han, eta azaldu egin zien gertatu berri zitzaiona. Larrialdi zerbitzuei dei egin zieten orduan, bertara joan ziren eta lehen arreta ere leku berean eman zioten.

Frantziako Poliziak ez du beste xehetasunik eman bortxaketari buruz, baina ikerketa zabaldu du bortxatzaileak atzemateko. Herritarren laguntza galdegin du horretarako. Bortxaketari edo bortxatzaileei buruzko edozein berri izan dezakeenak Baionako polizia etxera jotzeko, edo 0559-46 22 22 telefonora deitzeko eskatu dute poliziek.

Larunbat goizaldean bertan beste bortxaketa saio bat ere gertatu zen. Bilbon, Ametzola parkean gertatu zen erasoa. 20 urte inguruko neska bat, festa batetik etxerako bidean zihoala, parketik igaro zen. Ertzaintzari salatu dionez, «jatorri magrebtarreko» hiru gizon gazte hurreratu zitzaizkion, «bortxatzeko asmo argiarekin».

Hiru gizonezkoak gorputza ukitzen aritu zitzaizkiola salatu du emakume gazteak, baita lurrera bota zutela ere. Behin lurrera botata, galtzak ere jaitsi zizkiotela azaldu du. Une hartan, ordea, beste emakume bat agertu zen Ametzola parkean. Jendea heldu zela ikusita, eta bortxatzen saiatzen ari ziren emakumeak kontra egiten zienez, eta menderatu ezinik zeukatenez, erasotzaileek utzi egin zuten emakumea, eta lekua hustu zuten. Ertzaintzak azaldu du ikerketa zabalik duela hiru erasotzaileak atxilotzeko.

Durangon, labanaz mehatxu
Bestetik, Durangon (Bizkaia), 41 urteko gizon bat atxilotu zuten atzo ertzainek. Bikotekide zuen emakumearen etxean sartu zen gizona, Durangoko alde zaharrean, Ertzaintzak azaldu duenez lehendik zituen giltzekin. Sukaldetik labana bat hartu, eta emakumea eta haren bikotekide berria zeuden logelara sartu zela, eta labanarekin mehatxu egin ziela salatu du emakumeak. Erasotzaileak diru zorroa eta sakelako bi telefono lapurtu zituela ere salatu du emakumeak. Ertzainek Durangon bertan atxilotu zuten ustezko erasotzailea, ibilgailu batean, ostutako diru zorroa gainean zuela.

> Berria: Trans > OPERATZEKO EGUNA EMANGO DIOTE ETZI ANDREA MUÑIZI

2009-10-07T11:03:00.001+02:00

Operatzeko eguna emango diote etzi Andrea Muñizi
Berria, 2009-10-07

Etzi Gurutzetako erietxeko Genero Unitatearekin bilduko da, Barakaldon (Bizkaia), Andrea Muñiz Transexualidad-Euskadiko presidentea. Azaldu duenez, sexuz aldatzeko ebakuntza egiteko eguna emango diote. Irailaren 22tik 29ra gose greba egin zuen, haren hitzetan, ez ziotelako sexuz aldatzeko ebakuntza egin nahi. Eskerrak eman dizkie babestu dutenei.

> Berria: Salaketa > ELIZAREN ALDE ETA LGTB KOLEKTIBOEN AURKA ARITZEA EGOTZI DIO EHGAMEK EAJRI

2009-10-01T10:33:00.001+02:00

Elizaren alde eta LGTB kolektiboen aurka aritzea egotzi dio EHGAMek EAJri
Berria, 2009-10-01

EAJ Eusko Alderdi Jeltzaleari kontuak eskatu dizkio EHGAM Euskal Herriko Gay-Les Askapenerako Mugimenduak, Espainiako Kongresuan ez baitzituen Benedikto XVI.aren hitzak gaitzetsi. IU eta ICV alderdiek proposamena aurkeztu zuten Kongresuan; Afrikan egon zenean, Benedikto XVI.ak preserbatiboaren aurka hitz egin zuela, eta hori gaitzetsi nahi zuten bi alderdi horiek. EAJk adierazpenaren aurka bozkatu zuen -baita PPk eta CIUk ere-, eta atzera egin zuen proposamenak. Galdera egin dio EHGAMek EAJri: «Eliza da herriaren bizitza politikoan eragin behar duena? Elizari dagokio sexu osasunaren edo gorputzen askatasunaren eskubidearen inguruan legeak egitea?». PSOEren jarrera ere gaitzetsi du EHGAMek, ez zuelako adierazpenaren alde bozkatu.

> Berria: Trans > BEHIN-BEHINEAN BARAUALDIA UTZI DU ANDREA MUÑIZEK

2009-09-30T16:06:00.000+02:00

Behin-behinean baraualdia utzi du Andrea Muñizek
Berria, 2009-09-30

Herenegun Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuorde Jesus Maria Fernandezekin bildu ostean, behin-behinean baraualdia utzi du Andrea Muñizek. «Agindu zidan sexuz aldatzeko ebakuntza noiz egingo didaten esateko deituko didala Gurutzetako ospitaleak, eta horregatik hartu dut erabakia». Egunotan jasotako babesa ere eskertu du Muñizek.

> Komunikatua: EHGAM > BENEDICTO XVI-EN ADIERAZOENEN AURREAN, PNV-REN JARRERA SALATZEN DU EHGAM-EK

2009-09-30T10:37:00.000+02:00

BENEDICTO XVI-EN ADIERAZPENEN AURREAN, PNV-REN JARRERA SALATZEN DU EHGAM-EK
EHGAM, 2009-09-30

Prentsa-ohar honen bidez EHGAM-ek (Euskal Herriko Gay-les Askapenerako Mugimendua) PNV-ek diputatuen kongresuan IU eta ICV-ren ekimenaren aurrean izandako jarrera salatu nahi du. Ekimen honen bitartez, IU eta ICV-k Benedicto XVI-k, Afrikara joan zenean, egin zituen preserbatiboaren erabilpenaren kontrako adierazpenak gaitzesten dute.

Talde honen diputatuak, Aitor Esteban-ek, eliza katolikoaren burukide gorenaren adierazpenen inguruan iritzi bera izan ez arren, ekimenaren kontra bozkatzea erabaki dute moralaren eremuan elizak zer pentsatu behar duen ez dela kongresuaren zeregina uste dutelako.

Hala ere, nabarmentzekoa da, alderdi honek ez dituela adierazpen berdinak egiten kontrako zentzuan; hau da, talde antolatu honek, eliza katolikoa, gizartea eta klase politikoa, komunikabideen bitartez zein politikoki presioa egiten dienean askapen sexualaren kontra, abortuaren eskubidearen kontra, eta azken finean pertsona bakoitzak bere gorputzarekin egokia uste duena egiteko aske izatearen kontrako iritzia ematen duenean.

Gogoratzekoa da alderdi honek duen erlijio-ibilbidea eta hautatutako karguak erlijioekitaldietara joan ohi direla; beraz, hona hemen galdera, eliza da herriaren bizitza politikoan eragin behar duena? Elizari dagokio sexu-osasunaren edo gorputzen askatasunaren eskubidearen inguruan legislatzeak?

Gainera, alderdi honek Benedicto XVI-k giza eskubideen aldeko erabateko alegatua egin zuela azpimarratzen du. GIBaren errealiataea hain gogorra den herrialde baten, preserbatiboaren kontra aritzea giza eskubideen alegatua egitea da PNVrentzat?

Ez dugu onartuko PNV-ren jarrera (zein CiU eta PP-rena ere, kontra ere bozkatu baitzuten), baita PSOE-rena ere, ez baitzuen bozkatu. Gogorazten diegu holako jarrerak ez direla kide onak askapen sexualaren alde borrokatzen dugun erakundeokin batera egin nahi duten ustezko ibilbide honetan.

PNV eta PSOE-eko jaunak, badakigu PP aurrean dugula, baina, zuek non zaudete? Lesbiana, gay eta transexualen kolektiboarekin batera edo baztertzen eta diskriminatzen gaituzten kolektiboekin?

Alderdi hauek EHGAM eta sexu-askapenaren aldeko beste erakundeekin bilerak egiteko eskakizunak egin dituztela jakinarazi behar dugu, PSOE-ren kasuan Eusko Jaurlaritzan burutu ere egin dira, baina ez dugu ulertzen bilerak egiteko eskakizunen zergatia erderaz esaten den moduan "a dios rogando y con el mazo dando" daudenean.

> Berria: Hiesa > HIESAREN AURKAKO TXERTOA: ITXAROPENAREN ORRATZA

2009-09-25T12:17:00.001+02:00

Hiesaren aurkako txertoa: Itxaropenaren orratza
Azken hogei urteetako porroten ondoren, hiesari aurre egiteko gai izan daitekeen txertoa egin dute. Eraginkortasun gutxi du, baina ikerketak zabaltzeko balioko du.
Berria, 2009-09-25 # Garikoitz Goikoetxea

Txikia handiaren akuilu. Hiesaren aurkako borroka luzean aurrerapauso txiki handia eman dute Thailandiako eta AEB Ameriketako Estatu Batuetako ikertzaileek: hiesaz kutsatzeko arriskua %30 gutxitzen duen txertoa sortu dute. Zenbakiari begiratuta, ez da pauso handia -txertoek %70eko eraginkortasuna izaten dute gutxienez-; nolakoari begiratuta, ordea, handia egin dute. Azken hogei urteetan ez dute lortu hiesari aurre egiteko moduko txertorik egitea. Thailandian sortu dute orain, nahiz eta eraginkortasuna ez den behar bezain handia. Orratz txikiak itxaropen handia sortu du hiesari aurre egiteko bidean.

Etsipenaren soka luzea eteteko balioko du aurkikuntzak, ikerlarien arabera. Orain sei urte, ikerketak hasi zituztenean, kritika ugari jaso zituzten, dirua alferrik xahutzen ari zirelakoan. Ordura arteko ikerketa guztiak hutsean amaitu ziren. Ikerlariek beraiek ere aitortu dute ez zutela itxaropen handirik. «Nik neuk, besteek bezala, ez nuen uste aukera handirik zegoenik txertoa eraginkorra izateko. Baina aurrera jarraitu genuen, sortutako eztabaida albo batera utzita», esan du lan taldeko Anthony Faucik. Lanean jarraitu zuten, eta lortu dute.

Hiesaren aurka porrot egindako bi tratamendu nahastuta lortu dute ikertzaileek arrakasta. Konbinazio hori hartu dutenen artean, %31,2 gutxiago izan dira hies kasuak. Denera, 16.402 boluntariok hartu dute parte probetan. Zenbakia handia ez dela onartu arren, aurkikuntzaren garrantzia nabarmendu dute ikertzaileek: «Hogei urtean txertoaren probak porrot hutsa izan dira. Orain, badirudi, bide ilunean ate bat zabaldu dela», adierazi du Faucik. Nolanahi ere, ikerlarien arabera, goizegi da oraindik txertoa merkatura noiz helduko den zehazteko. Gutxienez %70-90 arteko eraginkortasuna behar du txerto batek salgai jarri ahal izateko.

Aurkikuntza egin bai, baina ikertzaileek ez dute argi zer-nola eragiten duen txertoak. Hartu dutenen artean gutxiago dira hiesaz kutsatutakoak, baina ikertzaileek ez dakite zergatik. «Horrek esan nahi du ezinbestekoa dela ikerketa gehiago egitea, nahiz eta orain arte jakin duguna oso itxaropentsua izan». Zuhur agertu da AEBetako armadako Nelson Michel koronela.

Thailandian egina, thailandiarrentzat
Aurkikuntzaren berri izan orduko hasi dira batean eta bestean hura goraipatzen. OME Osasunerako Mundu Erakundea eta NBE Nazio Batuen Erakundea baikor azaldu dira, aurkikuntzak bide eman dezakeelako hiesari aurre egiteko txertoa sortzeko. Euskal Herrian, Harri Beltza elkarteak pozik hartu du berria, aurrerapausoa delako. «Horrelako albisteak egarri askorekin jasotzen ditugu. Esan nahi du lanean ari direla eta jarduten dutela», adierazi du elkarteko kide Joseba Errekaldek. Alta, egiteko asko dagoela nabarmendu dute guztiek.

Lehenbizikoz, aztertu beharko dute txertoa erabilgarria den Thailandia ez beste herrialde batzuetan. Zepa ez da berbera herrialde denetan, eta txertoa Thailandiakoaren aurka soilik probatu dute. NBEk eta OMEk nabarmendu dute nahitaezkoa dela hori aztertzea eta beharra daukaten guztien eskura jartzea ondoren txertoa. «Hiesaren aurkako txerto eragingarria lortzen bada, ezinbestekoa da denentzat eskuragarri izatea», adierazi du NBEk. Errekaldek kezka agertu du beharra daukaten denengana ez ote den iritsiko, Afrikara, adibidez. «Mendebaldeko zepari soilik egingo diote aurre? Ordaintzeko modua duenari eskainiko diote?», galdetu du, kezkaz.

Aurkikuntza lehenbiziko urratsa baizik ez da, handia izanagatik ere. Horregatik, bat etorri dira erakundeak eta Harri Beltza elkartea, eta nabarmendu dute hiesari aurre egiteko erarik onena prebentzioa dela gaur-gaurkoz. «Prebentziorik onena sexu ziurra, erabilitako xiringak ez trukatzea eta gisa horretakoak dira», dio Errekaldek. Izatez, datuek diote guztiek ez dutela behar besteko babes neurririk hartzen sexu harremanak izateko. «Gizarteak barneratuta dauka sexu segurua egin behar duela, baina, batzuetan, ez da hala egiten. Mezuak badaude, baina kutsadurak mantentzen dira». Joera aldatu ezik, hiesaren aurka botikak noiz jaso jarraitzea da patua. Itxaropenaren datua etorri ezean, itxaropenaren benetako orratza noiz helduko zain.

Zerrenda beltza
Afrika buruan. NBEn datuen arabera, 33 milioi pertsonak dute hiesa munduan. Afrikan daude kutsatu gehien: kasu guztien bi heren. Egunean 7.500 pertsona hiltzen dira hiesak jota.
Euskal Herrian, gorakada. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, %9 egin zuten gora kasuek iaz. Nafarroan 30 kasu atzematen dituzte urtean; Iparraldean 800 bat kasu daude.

> Berria: Zinema > IAN MCKELLEN: "IZARRA? HITZ HORI ARROTZA ZAIT"

2009-09-24T11:54:00.000+02:00

«Izarra? Hitz hori arrotza zait»
Aurtengo Donostia saria jaso du Ian McKellen aktore ingelesak; Gandalfen pertsonaiarekin egin da famatu. Bizitza osoa antzerkiari emana, bere lanbidearen aldeko aldarria egin zuen atzo
Berria, 2009-09-24 # Alberto Barandiaran . Donostia

Umil, interpretazioari guztiz emana, eta ikuslearekiko eta antzerkiarekiko -antzerki hitzaren adierarik zabalena hartuta- begirune handiz. Horrela agertu nahi izan zuen Ian McKellenek (Lancashire, Ingalaterra, 1939) Donostian atzo, izen bereko saria jasotzen zuen egunean. Bere burua mozorrotu eta, neurri batean, ezkutatu nahi izan duen gizaki gisa. Areto txiki batean entzuten diren txaloekin eta irriekin gozatzen duen aktore modura.

Bera bezalako jendea ezagutzeko, Londresko antzerkiaren munduan murgildu zen, eta telebistak eta zinemak berandu deskubritu zuten. Hollywoodeko farfail eta arrandiarekin oraindik harrituta bizi da. «Ni beste bat besterik ez naiz», esan zuen. «Izarra? Hitz hori oso arrotza zait. Zuzendaria pozik baldin badago nire lanarekin, ni pozik nago. Eta ikusleak pozik baldin badaude, ni ikaragarri pozik nago».

Horregatik beharbada ez zuen oso ondo ulertu Gandalf pertsonaia interpretatu izanak bere karreraren ibilbidea apur bat beheititzen ez ote zuen galdetu ziotenean; Shakespeare eta klasiko guztien lanak Londresko eta Broadwayko antzoki onenetan arrakasta handiz eta maisuki jokatu ondoren, ez ote zen nahikoa merezimendu Hollywoodeko ekoizpen erraldoi bateko pertsonaia interpretatzeko, Gandalfek zer gehiago eransten ote zion bere ibilbide bikainari. «Egin dudan gauza bakarra interpretatzea izan da, ahal bezain ondoen, eta aktore gisa haztea».

Eta Eraztunen Jauna-ren filmeko aztiaren papera, Ingalaterratik kanpo famatu egin duen interpretazioa, oso esker onekoa izan zaiola gaineratu zuen. «Gandalf zoragarria da, eta gizon zintzo, behar denean bakarrik oldarkor, onbera, atsegin eta ausartarekin lotzen banaute, orduan zorionekoa naiz».

«Bere belaunaldiko onena»
Zoriontsu agertu zen prentsaren aurrean, Kursaal aurrean argazki kamerendako ohiko saioa amaitu ondoren. Zoriontsu eta gazte itxuraz agertu zen, 2016ko kultur hiriburuaren Donostiaren hautagaitzaren aldeko elastiko beltzez jantzita. «Bere belaunaldiko antzerki, zinema eta telebistako interpretatzaile onenetakoa», horrela aurkeztu zuen Edurne Ormazabalek, baina aktoreak garbi utzi zuen berehala hasiera ez zela horren distiratsua izan.

Behin baino gehiagotan azaldu du, azaldu duenez, gaizki tratatua sentitu zela gazte garaian, «izaki arraro» gisa ikusi zuela bere burua behin eta berriro, homosexuala zelako. «Gizonek erakarrita sentitzen zen munduko gizonezko bakarra nintzela uste nuen». Eta antzerkian aurkitu zuela ihesbidea. «Banekien, entzuna nuen, antzerkian ni bezalako jende arraroa zebilela, eta haiekin elkartzera joan nintzen».

Hogeita bost urte zituela, Londresko West Endeko antzoki batean egin zuen lehen antzezpena, eta handik gutxira lanean hasi zen Royal Shakespeare konpainian. Handik, Broadwayra. Eta, askoz beranduago, telebistara. Eta, gero, zinemara. Ia 80ko hamarkada arte ez zuen zinema jarraikortasunez egin.

Arrakastaren sekretua zein zen galdetu zioten. Bere bizitza osoan kemen bakarra izan zuela erantzun zuen: «Aktore batzuek diren bezala agertzeko interpretatzen dute. Eta diren bezala maite ditugu. Nik, ordea, ez dut inoiz agertu nahi izan, ezkutatu baizik, gorde. Horregatik, beti maite izan dut pertsonaiez mozorrotzea».

Horregatik, umiltasuna berriro, izarraren ideiaren aurkako aldarria. «Egiten dugunerako, aktoreei arreta gehiegi jartzen diegu. Gehiegi loriatzen gaituzte, presentzia ere gehiegizkoa dugu». Baina aktorearen jardunaren errebindikazioa egin zuen nolanahi ere. Istorioak interpretatzea, kontatzea, transmititzea, «ohoragarria» dela esan zuen, «oso sakona». «Eta behar dugu. Beti behar izan dugu».

Homosexualen alde
Homosexualen eskubideen aldeko defendatzaile ezaguna da bere herrialdean, eta Margaret Thatcherren garaian, homosexual hitza ere debekatzeko Parlamentuan lege bat eztabaidatzen ari zirenean, publikoki aldarrikatu zuen bera joera sexuala. «Jendea zutik biziko den mundua nahi dut», esan zuen atzo, «jendea norbere buruarekin zintzoa izan dadin nahi dut».

Galdetu zioten zinemaren eta antzerkiaren arteko aldeaz. Eta gauza ederrak esan zituen: zinema antzoki txiki bat dela, publiko handiarekin. Eta interpretatzea oso misteriotsua dela oraindik. Bera saiatzen dela lehendabizi testua ondo ulertzen, pertsonaiari bere baitan hazten uzten. Baina ez duela inolako mezurik eman nahi, inoiz ez. Ezin dela pertsonaia epaitu. Pertsonaia antzeztu egin behar dela, besterik ez.

Maite dituela zerbait berria eskaintzen dizkioten pertsonaiak. «Oso gustukoa dut lehenago interpretatu ez dudan zerbait interpretatzea, zuzendari on batekin lan egitea, gustura ikusiko nukeen film batean parte hartzea, eta,batez ere, zalantza baldin badut rol hori jokatu ote dezakedan, orduan rol hori interpretatzea».

Bi izen aipatu zituen, erreferentziazko: Charles Laughton eta Laurence Olivier, eta gustura zer interpretatuko lukeen galdetu ziotenean, orduan umore printzak askatu zituen. Pentsatu zuen pixka bat, eta emakume bat intrepetatzea ikaragarri gustatuko litzaiokeela onartu zuen.

«Egin izan dut, baina txantxa moduan, komedia gisa. Baina benetan pena da gizonezkoek emakumeen rolak ezin interpretatzea; pentsa, ia erdia! Cleopatrarako beharbada beranduegi da (barre algarak), baina norbaiten ama edo amonarena egin dezaket. Beharbada, Meryl Streepekin! Bikoteka: berak gizonezko baten papera joka lezake, eta nik, berriz, emakumezkoarena. Proposatuko diot».

Josep Maria Pouk eman dio Donostia saria Ian McKelleni
Josep Maria Pou aktore katalan eta Ian McKellenen lagunak eman zion Zinemaldiaren Donostia saria aktore ingelesari, atzo gauean, Kursaaleko auditoriumean, Yo, también filmaren emanaldiaren aurretik. Txapela jantzita agertu zen McKellen agertokian, ikurra jasotzera, eta txalo zaparrada luzea jaso zen. Aktoreei gehiegizko garrantzia ematen zaiela adierazi zuen, eta lehiaketetan ematen diren sariak ez dituela maite aitortu zuen. Baina Donostia saria «50 urteko ibilbidearen aitortza» delako harro azaldu zen. «Zin dagizuet itzuliko naizela».

> Berria: Trans > TRANSEXUALEN LEGEA IDAZTEN ARI DELA AZALDU DU JAURLARITZAK

2009-09-24T11:22:00.001+02:00

Transexualen Legea idazten ari dela azaldu du Jaurlaritzak
Transexualidad Euskadi elkarteko presidenteak barauarekin segitzen du, ez baitiote oraindik «ebakuntza bermatu»
Berria, 2009-09-24 # Mikel Peruarena

«Transexualen gizarte eta osasun eskubideak bermatzeko», lege berria idazteko prozesua abiatu duela jakinarazi du Eusko Jaurlaritzak. Gay, lesbiana, bisexual eta transexualen eskubideen aldeko taldeekin bildu zen, herenegun, Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietarako Saila, eta atzo eman zuen lege egitasmoaren berri. Zirriborroa osatu du Jaurlaritzak, eta orain «interesa duten talde guztien» ekarpenei ireki die.

Osakidetzak bularretako ebakuntzak eta genitaletakoak egiten dizkie, egun, transexualei. Hortik aurrerako ebakuntzak egiteko, kanpora jo behar dute. Gizarte Gaietarako sailburu Gemma Zabaletak ekainean azaldu zuen transexualei arreta «integrala eta normalizatua» ematen ahaleginduko zela Jaurlaritza, eta sexuz aldatzeko ebakuntzak lehentasun izango zirela.

Lege egitasmoak Jaurlaritzako zenbait sail hartzen ditu aintzat, eta hainbat proposamen egiten ditu osasunari, hezkuntzari, enpleguari eta gizarte zerbitzuei buruz. Transexualitateari patologia izaera kentzea, erregistro zibileko arazoak konpontzea eta osasun zerbitzua hobetzea proposatzen ditu testuak, besteak beste. Informazio emate eta «sentikortze» planak ere proposatzen ditu. Eusko Alkartasunak ez legezko proposamena aurkeztu zuen atzo; sexuz aldatzeko ebakuntzak «guztiz bere gain» hartzeko eskatu dio Jaurlaritzari.

Andrea Muñiz Transexualidad Euskadi elkarteko presidentea barau erdia egiten hasi eta hurrengo egunean zabaldu da lege egitasmoaren berria. Eusko Jaurlaritzak ez dio Muñizi erantzun, artean. Gizarte Gaietarako Saileko iturriek BERRIAri azaldu diotenez, baina, Jaurlaritzak «konpromisoa du transexualentzako programa terapeutikoa martxan jartzeko». Gurutzetako erietxean (Barakaldo, Bizkaia) zenbait lan egiten hasi direla eta «profesionalak trebatzen jarraitzeko» asmoa dutela azaldu dute iturriok, «transexualek operatzeko beste erkidego batzuetara joan beharrik izan ez dezaten».

Barauan jarraitzen du
Andrea Muñizek astelehen gauean hasi zuen barau erdiari eusten dio. Hargatik, Patxi Lopez Eusko Jaurlaritzako lehendakariari esku hartzeko eskatu dio Espainiako Transexualitate Klinikoko Elkarteak. Muñiz bularrak handitzeko ebakuntzaren zain dago, baina denbora agortzen ari zaiola salatu du. Jaurlaritzak «adarra jo» diola eta ez dutela operatuko uste du Muñizek, itxaron zerrendan ez baita azaltzen. Astebeteko epea eman dio Patxi Lopezi idatziz ziurta diezaion ebakuntzak egingo dizkiotela 2010eko maiatzerako.

> Komunikatua: EHGAM > ANDREA MUÑIZEKIKO ELKARTASUNA

2009-09-23T23:00:00.000+02:00

ANDREA MUÑIZEKIKO ELKARTASUNA
EHGAM, 2009-09-23

Ohar honen bitartez EHGAMek (Euskal Herriko Gay-les-trans Askapenerako Mugimenduak) bere babesa eta elkartasun osoa adierazten du Andrea Muñiz Transexualidad-Euskadi taldeko lehendakariak aurrera daraman borrokarekin.

Halaber Eusko Jaurlaritzaren jarrera salatu nahi dugu, historikoki mantendu duena eta baita gaur egungo Jaurlaritzarena ere. Are gehiago gaur egungoa, kontuan izanik aurreko ekainetik bilerak izaten ari gerala, eta, besteak beste, transexualen aldarrikapenak lantzen ari garela.

Transexualen egoera hobetzeko hainbat eta hainbat hitzemateen ondoren, bazirudien Patxi Lopez buru duen Gobernuak, Gizarte Gaietako Gemma Zabaleta eta Osasun Saileko Rafael Bengoarekin batera, serio hartu zuela kontua. Bazirudien Gobernuak serio hartu zuela Gurutzetako Ospitalean dagoen genero-berresleipenerako Unitatea, eta transexualek Euskal Herrian ebakuntza egin ahal izango zutela. Baina engainatuak izan dira, benetan ez dauden itxaron-zerrenden bidez engainatu dituzte eta ez daukate ebakuntza egiteko inolako bermerik, ez eta bular ebakuntza bera egiteko ere.

Hau guztia, Gizarte Gaietako Sailburuak pertsona transexualekin konpromisoak hartuko dituela ozenki esaten duen bitartean. Baina gobernuan bat edo bestea egon, fartsa berak bere horretan dirau.

Alarma guztiak piztu dira: Andrearen jarrera ez da kapritxoa, ez da arreta dei soila, borrroka luzeen ondorioa baizik eta gobernu desberdinen konpromiso politikoak hutsean geratu izanaren ondorio. Bada garaia pertsona transexualek mediku, sikiatra eta politikoen aldetik jasaten duten egoera lazgarri honi bukaera emateko.

PASALO EITBko programaren jarrera ere salatu nahi dugu, non solaskideetako batek transexualen aldarrikapenak erridikulizatu zituen, mahaiko gainerakoek telebista publiko batean emandako jarrera transfobo horri aurre egin gabe. Telebista publiko batek begirune haundiena erakutsi beharko luke talde honekin, are gehiago azken albisteak agerian jartzen duen egoera lazgarria dela eta.

Transexualen kolektiboa sexu askatasunaren aldeko borrokan eredugarria izan da, asko ikasi dugu beraiekin eta erreferente izan dira askotan, gure sexualitatea, gure gorputzak, gure generoa kuestionatzen laguntzeko orduan. Horregatik aukera aprobetxatu hahi dugu Andreari eta bide batez, transexualen kolektibo guztiari elkartasuna adierazteko.

Bukatzeko, argi gera bedi Andrearen eta trans pertsona guztien borroka, EHGAMen borroka ere badela, eta gure borroka eta ahalegin guztia jarriko dugula Andreak eskatzen duena lor dezagun eta instituzioek kolektibo honi iseka gehiago ez egiteko. Horregatik Gobernu honetako kideei Andrearen aldarrikapenak onar ditzaten eskatzen diegu, abian jarri ditzaten epe motzenean eta transexualen kolektibo osoari eskeini.

GORA TRANSEXUALEN BORROKA!

> Berria: Trans > HILDA NAHIAGO

2009-09-23T11:58:00.001+02:00

Hilda nahiago
Sexuz aldatzeko ebakuntzaren zain dago Andrea Muñiz, baina itxaron zerrendan ez dela agertzen eta, promesak entzuteaz nardatua, gose grebari ekin dio; ebakuntzak bermatzeko eskatzen du.
Berria, 2009-09-23 # Mikel Peruarena

Ez badute egiten nik nahi dudana, astebete barru hilotz bat edukiko dute. Oso argi daukat». Bi bider eman zuen abisua Andrea Muñizek, baraua hasiko zuela sexuz aldatzeko operatzen ez bazuten. Otsailean Arartekoarengana jo zuen, eta hark itxaroteko esan zion, instituzioetara jo eta konpon zitekeela. Apirilean berriz kexatu zen Muñiz. Hirugarrengoan barauari ekin dio. Astelehen gauean hasi zen. Behazunik ez du Muñizek; jan ezean 50 orduan hilko litzatekeela adierazi du. Hargatik, barau erdia egiten ari da: bazkaldu baino ez du egiten. Hala ere, medikuak ziurtatu dio zazpi edo hamar egunean koma atzeraezinean sartuko dela. Hilik nahiago du, hala ere, ulertzen ez duen gorputzari lotuta baino. Eusko Jaurlaritza «adarra jotzen» ari zaiola iritzi dio, eta eskaera zehatza egin du: Patxi Lopez Eusko Jaurlaritzako lehendakariaren berme idatzia nahi du, 2010eko maiatzerako Euskal Autonomia Erkidegoko erietxe batean sexuz aldatzeko ebakuntzak egingo dizkiotela bermatzeko.

Pazientzia agortu zaio Muñizi. Bularrak handitzeko ebakuntza egitekoa zen, eta uztailean ebakuntza aurreko probak egin zizkioten -urtarrilean balioa galduko dute proba horiek-. Kirurgia zerbitzura deitu zuen Muñizek. Hormonak hartzen baititu, ebakuntza egin baino astebete lehenago haiek hartzeari utzi behar lioke. Ebakuntzaren berririk ba ote zen galdetu, eta erantzun zioten 48 ordu lehenago jakinarazten dutela operazioak noiz egingo diren. Bestalde, azaldu zioten ez zegoela itxaron zerrendan. Eta orduan lehertu zen Muñiz: «Ez banaiz zerrendan agertzen, horrek esan nahi du ez dagoela bularrak handitzeko operaziorik. Eta hori ez bada existitzen, barre egiten dut genitaletako operazioaz!». Argigarriena, ordea, egoera berean dagoen beste pertsona bat topatzea izan da: «Esan zidaten lehenengoa nintzela, baina pertsona batekin hizketan hasi, eta konturatu gara hari ere gauza berak esan dizkiotela. Orduan ohartu naiz hau burla bat izan dela».

Hogei urte operatzeko itxaroten
Nerabe zenetik bere gorputzean arrotz sentitu da Muñiz: «Hamabost-hamasei urte nituenetik badakit zer naizen. Urte mordoa daramat mediku, endokrino eta psikiatrekin hitz egiten». Transexualidad Euskadi elkarteko presidente ere bada, baina erakundea sortu aurretik ere asko ikusitakoa da. «Donostian, jendeak ez zekien transexual bat zer zen ere» Muñiz kalean haien gisara ibiltzen hasi zenean. Malagan (Espainia) duela hamar bat urte hasi ziren sexuz aldatzeko ebakuntzak egiten. Saiatu zen, garai hartan, Osakidetzak Malagara bidera zezan: «Baina Osakidetzak ukatu egin zidan orduan». Ez zen posible jendea zerbitzu hartara bideratzea. «Frantzian ere egon nintzen bizitzen, eta ahalegina egin nuen, Frantziako Gizarte Segurantzak ebakuntza bere gain har zezan». Baina ordurako zerbitzu hori utzia zuen erakunde publikoak. «Urte asko daramatzat honetan, eta nazka-nazka eginda nago», aitortu du Muñizek.

Ekainean itxaropena piztu zen. Eusko Jaurlaritzako Gizarte Gaietarako Sailarekin bildu ziren gayen, lesbianen, bisexualen eta transexualen elkarteak. Gizarte Gaietarako sailburu Gemma Zabaletak agindu zuen transexualentzako sexuz aldatzeko ebakuntzak abiatzea «lehentasuna» izango zela eta Osakidetzak bere gain hartzea nahi zuela. Entzunak entzun, Muñizi ez zaio sinesmen handirik gelditzen. 2008ko irailean Eusko Jaurlaritzak onartu zuen Gurutzetako erietxean (Barakaldo, Bizkaia) genero unitatea sortzea. Zerbitzuak leku bakarrean biltzea zen asmoa, eskuragarriago jartzeko. Hara joaten da, Donostiatik, Muñiz. Ez diote autobuseko txartela ordaintzen. Eta genero unitatea ez da existitzen. «Urtebete joan da onartu zenetik», gogorarazi du. Gurutzetara doan bakoitzean maparekin ibili behar duela dio, zerbitzuak sakabanatuta eta «gordeta bezala» daudela: «Galdetu, eta esaten dizute: 'Hori existitzen da?'».

Abenduan 40 urte egingo dituela eta sexuz aldatzeko operazioak egiteko adin zailera heltzen ari dela ohartarazi du Muñizek: «Ez dira konturatzen denbora agortzen ari zaidala». Atzo arratsean bilera egin zuten Gizarte Gaietarako sailburuorde Fernando Fantovasek eta gay, lesbiana, bisexual eta transexualen hainbat elkartek. Telefonoz hitz egin zuen Muñizek Fantovasekin. Sailburuordeak lasaitzeko eskatu dio Muñizi, eta azaldu gaur presazko bilera egingo duela Osasun sailburuordearekin. Transexualentzat erietxeetan egin diren aurrerapenen berri emateko antolatu zuen bilera Sailburuordetzak. Hitzekin aspertua dago, baina, Muñiz: «Aurrerapenak? Ez dut aurrerapenik nahi, konponbideak nahi ditut».

Nortasun agiria
Andrea Muñiz Celestino. 1969an jaioa, 40 urte beteko ditu abenduan.
Garaiera. 1,80 metro.
Pisua. 64 kilo.
Gose greba. Ebakuntza egingo diotela bermatzeko, barau erdia hasi zuen astelehen gauean. Bazkaldu bakarrik egingo du.
Ebakuntza. Bularrak handitzeko ebakuntzaren zain dago; operazio aurreko probak egin zizkioten uztailean, baina esan diote ez dagoela itxaron zerrendan.

> Berria: Ekitaldiak > SENTITZEN DUDANAZ

2009-09-13T12:41:00.001+02:00

Sentitzen dudanaz
'Maribollotrans' kanpaldia egiten ari dira ostiraletik gaur arte Azkoitian. Sexualitatea natural bizitzearen garrantzia nabarmendu eta gay, lesbiana eta transexualen eskubideak aldarrikatzen ari dira.
Berria, 2009-09-13 # Ainara Arratibel . Azkoitia

Ander Gisasola zumarragarrak ez du arazorik izan ingurukoei mutilak gustuko dituela esateko. «Egia da badela oso gaizki pasatzen duen jendea, baina ez da hori izan nire kasua». Gakoa, natural jokatzea: «Beti jokatu izan dut natural nire sexualitatearen inguruko gauzak azaltzeko orduan, eta nik uste dut hortxe dagoela gakoetako bat ingurukoek ere natural hartzeko. Horixe da ingurukoei gay, lesbiana edo transexualak direla aitortzea beldur ematen dieteni gomendatuko niekeena». EHGAM Euskal Herriko Gay Askapenerako MugimenduaMaribollotrans kanpaldia egiten ari da Azkoitiko Kukuherri aterpetxean (Gipuzkoa), eta han dago Gisasola, beste ehun lagunekin batera. Ekimen horren bidez, ezberdin bizi, sentitu eta maitatzeko moduak daudela aldarrikatu eta gizarteak horiek errespetatzearen garrantziaz ohartarazi nahi du EHGAMek.

Hemezortzigarren aldia da EHGAMek kanpaldia antolatzen duela. Dena den, aurrenekoz egin dute Azkoitian. Aurreko urteetan Oiartzungo Arritxulo aterpean (Gipuzkoa) bildu dira. Hausnartzeko ez ezik, ondo pasatzeko eta elkar ezagutzeko aukera ere eskaintzen du kanpaldiak. Hala, hiru eguneko egitarau betea osatzen ari dira aurten ere: mendi martxa, yoga saioa, eros masaje saioa, ibilaldi botanikoa, maribollotrans literatur tailerra, bio dantza ikastaroa, tupper sex saioa...

Errespetu eta naturaltasun hori lortzeko giltzetako bat hezkuntzan dagoela uste du Gisasolak. «Oso garrantzitsua da eskoletan izan daitezkeen edozein motatako jarrera homofoboak eta baztertzaileak amaitzea, baina hori bezain garrantzitsua da horiek ez gertatzeko neurriak hartzea. Denak diferenteak gara, eta elkar errespetatzen ikasi behar dugu, hori natural bizitzen».

Sexualitateari behar baino garrantzi handiagoa ematen diote askok, Gisasolaren ustez: «Zer inporta zait niri alboan dudana norekin oheratzen den, edo zer duen hankartean edo bularrean?». Kanpaldia naturaltasun horren isla izatea nahi dute: «Badira uste dutenak gay, lesbiana eta transexualentzat dela bakarrik. Baina ez da horrela. Edonork parte har dezake».

Bide horretan, ghettoetatik ihes egitearen beharra ere ikusten du Gisasolak. «Kasu batzuetan gay, lesbiana eta transexualak izan gara halakoak sortu ditugunak: gay giroko tabernak, adibidez. Halakoekin lortu nahi den naturaltasun hori oztopatzen da neurri batean». Euskal Herriaren kasuan, leku horiek «oso espainolduta» daudela ohartarazi du Gisasolak. «Hori aldatzeko, jabetze eskolak antolatu ditugu. Horien helburua da euskaraz aritzeko orduan segurtasuna lortzea, ondoren hitz egin ahal izateko».

Elizaren «jarrera homofoboen» aurka
Gay, lesbiana eta transexualen eskubideak aldarrikatzea ere badu helburu, sorreratik, kanpaldiak. EGHAMek beti salatu izan du Elizak gay, lesbiana eta transexualekiko dituen «jarrera homofoboak». Gaur ere hala egingo dute, 13:00etan Azpeitiko Loiolako basilikan (Gipuzkoa) egingo duten elkarretaratzean. «Gogorarazi behar da gay, transexual eta lesbianen artean badirela sinestunak. Dena den, ez dugu soilik errespetua eskatuko guretzat, baizik eta gizarte osoarentzat. Izan ere, adibidez, antisorgailuen aurkako jarrerekin gizarte guztiaren aurka ari dira».

Elizak sexualitatea ulertzeko duen moduarekin lotzen ditu Gisasolak jokabide horiek. «Elizarentzat sexu harremanen helburua haurrak izatea da. Guretzat, berriz, plazera sentitzeko, maitatzeko eta sentimenduak adierazteko modua dira, besteen artean, sexu harremanak».

Datuak
Zer: 'Maribollotrans' kanpaldia.
Non: Azkoitiko Kukuherri aterpetxean (Gipuzkoa).
Aldia: 18. aldia du aurten kanpaldiak.
Parte-hartzaileak: ehun lagun inguru.
Jarduera nagusiak: Mendi martxa, yoga saioa, eros masaje saioa, ibilaldi botanikoa, 'maribollotrans' literatur tailerra, biodantza ikastaroa, 'tupper sex' saioa...

> Berria: Homofobia > IRAKEKO HOMOSEXUALEN "EHIZA" SALATU DUTE

2009-08-18T17:39:00.001+02:00

Irakeko homosexualen «ehiza» salatu dute
Aurten 90 homosexual bahitu eta hil dituztela dio Human Rights Watchek osatutako txostenak
Berria, 2009-08-18 # Leire Ventas

Azken bost urteetan homosexualen «ehiza» gogortu egin da Iraken; aurten bereziki. Hala ondorioztatu du Human Rights Watchek. Giza eskubideen aldeko erakundearen arabera, urtarrilaz geroztik gutxienez 90 lagun bahitu, torturatu eta hil dituzte sexu bereko bikoteekin harremanak izateagatik. Uste dute krimen horien atzean poliziak eta Mehdi Armadako milizianoak daudela.

Haider Jaber medikuak atzerrian zela izan zuen bere bikotekidearen hilketaren berri. «Hiltzaileek ez zioten Aliren gorpua senideei bidali, ehortz zezaten, eta, hala, lorez beteriko hilobi bat eduki zezan», kontatu dio gobernuz kanpoko erakundeari, erbestetik. «Animalia zela eta ez zuela merezi esan zuten».

Hilotza eskuak lotuta eta buruan tiroa zuela topatu zuten, zabor artean. Hori bere bikotearena bainoago, bere patua zelakoan, Iraketik alde egina zen Jaber. Arrazoiak bazituen: behin eta berriz mehatxatu zuten. Etxera eta lanera joan zitzaizkion milizianoak, musulman heterosexuala «bilakatzen» ez bazen, hil egingo zutela ohartaraztera. Egun Erresuma Batuak babesa eman zain dago, auzoko herrialderen batean.

Gisa horretako testigantzetan oinarritzen da Desagerrarazi egin nahi gaituzte: Sexuarekin eta generoarekin lotutako torturak eta hilketak izeneko ikerketa. «Hainbati uzkia kolaz bete diete, eta ondoren hiru egunez laxanteekin elikatu dituzte», azaldu du Rasha Mumnek, egileetako batek. «Hiltzeko modu ezin mingarriagoa dela ziurtatu digute medikuek».

Irudiak froga
Baina testigantzak ez ezik, frogak ere badaude. The Observer egunkariak eskuratu dituen argazkiak, esaterako. Haietako batean ustez elkarrekin sexu harremanak izan dituzten bi gizon ikus daitezke, begiak estalita. Beltzez jantzitako lagun batek fusil bat zuzentzen du bietako baten burura. Sakelakoekin grabatutako gisa horretako hainbat bideo ere zabaldu dira azken asteetan Bagdad hiriburuan.

Txostenaren arabera, homosexualen zapalketa Bagdadeko Sadr City auzoan hasi zen, 2004an, eta ordutik Kirkukera, Basorara eta beste hainbat hiritara zabaldu da. Moktada al Sadr buruzagi xiitak zuzendutako Mehdi miliziaren gotorlekua da Sadr City, eta duela hilabete eskas gayen kontrako kartelez josi zuten. Auzokide homosexualen izen eta helbideak jasotzen zituzten afixek, eta haiek zaintzeko eskatzen zieten bizilagunei. Hori hala, hilketen atzean miliziano horiek daudela uste du HRWek.

Gainera, hainbat elizgizon xiitek homosexualak izan dituzte hizpide azkenaldian sermoietan. Kerrada barrutiko elizgizon Shaik Sadek al Zairrek, esaterako, «emakumeen moduan janzten diren maritxuen» gaineko kezka azaldu zien sinestunei joan den astean. «Borrokatu beharreko fenomenoa da, baina tratamendu bidez», adierazi zien. Haratago joan da Mohammed al Ghreri: «Homosexualitatea ez da normala; beraz, jarrera aldatzeko exijitu behar diegu gayei». Haiek esana beteko ez balute, kartzelaratzea proposatu du. Bakartzeak ere «homosexualak heterosexual bilakatzen» ez baditu, sexu berekoekin harremanak izaten dituztenei ehun bizkarreko ematea da, haren arabera, hartu beharreko hurrengo neurria. «Lau aldiz bizkarrekoak jasotzera kondenatzen dituztenak, exekutatu egin behar dira».

Era berean, poliziak ere tartean egon daitezkeen susmoak dituzte ikerlariek. Irakeko Barne Ministerioak ukatu egin du bertsio hori, eta hilketak argitzeko ikerketa abian dela jakinarazi.

> Berria: Kanpainak > BILBOKO JAIETAN SEXU ERASORIK EGON EZ DADIN KANPAINA EGINGO DUTE

2009-08-14T14:48:00.001+02:00

Bilboko jaietan sexu erasorik egon ez dadin kanpaina egingo dute
Konpartsek eta udalak erasoak salatzeko protokoloa eta sexu harreman seguruak bultzatuko dituzte
Berria, 2009-08-14 # Ekaitz Herrera . Bilbo

Genero indarkeriaren aurka, batetik, eta sexu harreman seguruen alde, bestetik. Horrela agertu dira Bilboko Udala eta Konpartsak, datorren Aste Nagusiari begira. Ideia biak batu dituzte kanpaina bakarrean, eta, helburua da sexu erasorik ez izatea. «Denak ez du balio festetan. Genero indarkeriaren gaian sentsibilizatzea da asmoa. Gazteengan batez ere, euren parte-hartzea aktiboagoa baita jaietan», adierazi zuen Nekane Alonsok, Bilboko Udaleko Berdintasun eta Herritarren Gaietarako zinegotziak. Eraso sexisten kontagailua «zero» izateko bidean, elkarlanean ariko dira Bilboko Konpartsak eta Udalak.

«Festa giroak eta alkoholaren gehiegizko erabilerak ezin dituzte sexu erasoak justifikatu», adierazi zuen Alonsok. Joseba Solozabal pregoilariak, bestalde, antzeko hitzak izan zituen, eta adierazi zuen «oraindik ere» badagoela alkoholaren gehiegizko kontsumoa sexu erasoekin nahasten duenik. «Edozein eraso gaitzetsi behar da, eta onartutako sexu harremanak kondoiarekin egin behar dira», adierazi zuen Solozabalek. Bestalde, konpartsetako kideek adierazi zuten protokolo bat jarriko dutela martxan erasoren bat gertatuko balitz. Txosnetako musika gelditu eta barra gainera igota, protesta egingo lukete. Hurrengo egunean, gertaera salatzeko elkarretaratzea egingo lukete Arriaga antzokiaren parean, arratsaldeko 18:00etan. «Ohartu ginen irainak, kolpeak, bortxaketak... ohikoak zirela. Horren ondorioz, protokolo bat egin genuen», adierazi zuten konpartsakideek.

Halere, erasoak salatzeaz gain, segurtasunezko sexu harremanak ere bultzatuko dituzte. Horretarako, 30.000 preserbatibo banatuko dituzte debalde. Txosnetan, Botika Zaharrean egongo den agertokiko barran, eta alde zaharreko zenbait tabernatan egongo dira eskura. Era berean, larrialdietarako telefono zenbakiak dituzten 20.000 txartel eta itsasgarriak banatuko dituzte.

Laguntza zerbitzua
Sexu erasoak gertatuko balira, zerbitzu berezi bat jarriko du martxan Bilboko Udalak. Zerbitzua goizez emango da, eta udaletxeko Berdintasun, Lankidetza eta Herritarren Gaietarako bulegoan izango da. Emakumeek horra jo dezakete aholkuak eta laguntza soziala, psikologikoa eta juridikoa eskatzera. Gainontzekoan, Gizarte Zerbitzuen Larrialdietarako telefono zenbakia ere jarri dute eskura (94-470 14 60).

> Berria: Ekitaldiak > KUKUHERRIN EGINGO DUTE MARIBOLLOTRANS KANPALDIA

2009-08-05T12:10:00.001+02:00

Kukuherrin egingo dute Maribollotrans Kanpaldia
EHGAMek antolatzen duen egitasmoa irailaren 11tik 13ra izango da, eta izena emateko epea zabalik dago jada
Urola Kostako Hitza, 2009-08-05 # Aritz Mutiozabal

Azken urteetan Oiartzungo Arritxulo bilgune izan badute ere, Euskal Herriko Gay-Les Askapenerako Mugimenduak (EHGAM) Azkoitiko Kukuherri aterpetxean antolatuko du 18. Maribollotrans Kanpaldia. «Gure errealitatea beste zonalde batzuetara zabaltzeko eta agerian uzteko asmoz, aurten Azkoitian egingo dugu kanpaldia», aditzera eman du EHGAM taldeko kide Xabier Larreinak. Egitasmoa iraileko bigarren asteburuan ospatuko dute, hilaren 11tik 13ra bitartean, eta hainbat jarduera egiteko aukera izango dute parte-hartzaileek: ikastaroak, irteerak, ikuskizunak eta abar.

Jendeak elkar ezagutzeko aukera izateaz gain, les-gay mugimenduaren aurrerapausoak zeintzuk diren eta une honetan zein esparrutan ari diren lanean azaltzea da egitasmoaren helburu nagusia. Larreinaren hitzetan, «kanpaldiaren bitartez, Urola Kostan gure errelitatea ikustea nahiko genuke. Horretarako, festa bat antolatuko dugu aterpertxean bertan, eta elkarretaratze bat Loiolako basilikaren aurrean. Beraz, eskualdeko herrietako jendeak antolatu ditugun ekitaldietan parte hartzea gustatuko litzaguke».

Akanpatzeko bi aukera
Kanpaldian parte hartzeko bi aukera daude: kanpinean edo aterpetxean. Egonaldia kanpinean egin nahi dutenek 53 euro ordaindu beharko dute, eta aterpetxean ostatu hartu nahi dutenek, berriz, 64 euro. Hauek honako kontu korronte zenbakian sartu beharko dute dirua, izen-abizenak jarriz: 3035-0063-82-0630030222 (Euskadiko Kutxa). Informazio gehiago nahi duenak www.ehgam.org webgunean eskura dezake.

Diru sarrera lehenbailehen egitea komeni dela adierazi dute antolatzaileek, izena emateko lekuak mugatuak direlako. «Gure nahia ez da ahalik eta jende gehien biltzea, baizik eta egitasmoa bera egitea. Beraz, 100 lagunetara mugatzen dugu parte-hartzea», dio EHGAMeko kideak. Maribollotrans Kanpaldian festa giroa izaten da nagusi, eta «askok errepikatu» egiten du urtero-urtero.

Bestalde, Homoerotikotasuna atzo eta gaur erakusketa zabalduko du EHGAM taldeak Kukuherri aterpetxean. Irailaren 5etik 26ra bitartean egongo da ikusgai.

Maribollotrans Kanpaldiko egitaraua
Azkoitiko Kukuherri aterpetxean egingo dute aurtengo Maribollotrans Kanpaldia, irailaren 11tik 13ra. Hainbat jarduera antolatu dute 3 egunetarako.

Irailak 11, ostirala
18:00etatik aurrera. Harrera eta ongietorria.
19:00etatik 21:00etara. Nola egin zure bideoak ikastaroa.
21:00etatik 23:00etara. Afaria.
00:00etatik aurrera. Ondo pasa, denen artean

Irailak 12, larunbata
08:30etik 09:30era. Gosaria.
10:00etatik 12:30era. Hainbat jarduera aukeran: mendi martxa, Euskaldunon ahalduntzea ikastaroa eta Yoga saioa.
12:00etatik 13:30era. Eros masaje saioa.
12:30etik 13:30era. Maribollotrans liburuak.
14:00etatik 16:00etan. Bazkaria.
16:30etik 19:30era. Hainbat jarduera aukeran: BDSM ikastaroa, bio-dantza ikastaroaeta Gazte Topaketa jardunaldia.
20:00etatik 21:00etara. Tupper Sex saioa.
21:00etatik 23:00etara. Afaria.
23:00etatik 23:30era. Perfomance-a.
23:30etik 00:00etara. IKS Sex Perfor.
00:00etatik aurrera. Maribollotrans Festa: DJ 2-ttor, DJ Yolanda eta DJ Atxur.

Irailak 13, igandea
08:30etik 09:30era. Gosaria.
10:00etatik. Yoga saioa.
11:00etatik 12:30era. Ibilaldi botanikoa.
Goizean zehar. Edredoning alternatiboa.
13:00etatik 14:00etara. Elkarretaratzea Loiolan.
14:00etatik 16:00etara. Bazkaria.
17:00etan. Agurra.

> Berria: Laikotasuna > GASTEIZ: ERLIJIO KUTSUKO EKIMENEI BOIKOTA EGITEKO DEIA

2009-08-05T12:07:00.001+02:00

Erlijio kutsuko ekimenei boikota egiteko deia
Berria, 2009-08-05

Jaietan Gasteizen antolatuko diren erlijio kutsuko ekitaldietara ez joateko deia egin die EHGAMek Euskal Herriko gay eta lesbianen askapenerako mugimenduak erakundeetako ordezkariei. Eliza katolikoak «sexu askatasunari erasotzeko apologia» egiten duelako egin du eskari hori EHGAM elkarteak.

> Berria: Indarkeria > BIZKAIA: EMAKUMEAK HOGEI LABANKADA JASO DITU,ETA LARRI ZAURITUTA DAGO, BAINA EGONKOR DAGO

2009-07-29T12:44:00.001+02:00

Emakumeak hogei labankada jaso ditu, eta larri zaurituta dago, baina egonkor dago
Alaba sastakatzea egotzita, gizon bat atxilotu dute
Berria, 2009-07-29

Alabetako bati hogei labankada eman, eta beste seme-alabei eraso egitea egotzita, 43 urteko gizonezko bat atxilotu zuen atzo Ertzaintzak Portugaleten (Bizkaia). Ertzaintzak atzo jakinarazi zuenez, erasoak herenegun gauean izan ziren, eta guztira, bi emakume eta gizon bat izan ziren biktimak, ustezko erasotzailearen seme-alabak hirurak.

Labankadekin zauritutako alabak hogei urte ditu, eta larri eraman zuten Gurutzetako Ospitalera (Barakaldo, Bizkaia). Bertan, ebakuntza egin zioten. Emakumea egonkor zegoen atzo arratsaldean, baina larri zegoen. Beste alabak ebaki bat du eskuan, eta semeak, berriz, ubeldurak ditu. Seme-alabak ere Gurutzetako Ospitalera eraman zituzten.

Erasoak Portugaleteko Ruperto Medina kalean izan ziren. Bertako bizilagun batek adierazi du oihuak, errietak eta pertsianetan emandako kolpeak entzun zituela. Bizilagunak Udaltzaingoari eman zion abisua, eta, ondoren, erasoak izan ziren lekura joan zen Ertzaintza. Alaba hiltzeko saiakera, eta lesio delitu bi egozten dizkio Ertzaintzak ustezko erasotzaileari. Atxiloketaren unean labana bat zeraman poltsikoan gizonak.

Mikel Torres Portugaleteko alkateak gaitzetsi egin ditu «eraso basatiak», eta zaurituak albait arinen hobetzeko nahia agertu du.

> Berria: In memoriam > MERCE CUNNINGHAM, MUGIMENDUAREN ESPERIMENTATZAILEA

2009-07-28T10:40:00.001+02:00

Mugimenduaren esperimentatzailea
Merce Cunningham zendu da, AEBetako balleta berritu eta XX. mendeko dantza irauli zuen dantzari eta koreografo. Mugimenduaren adierazpide oro ikertzeko, ildo askotariko sortzaileekin lan egin zuen
Berria, 2009-07-28 # Irune Berro

«Inoiz ez da nahikoa, beti dago zer deskubritu, zer sortu», zioen iragan udaberrian Merce Cunningham koreografoak. Dantza modernoaren aitzindariak 90 urte zeuzkan, ibilbide joria eta entzute handia. Baina ez zitzaion aski. Mugimenduaren ikerlari handia, ez zen geldirik egoteko sortua. Lan egiteko irrikak bizirik mantentzen zuen, 2007. urteaz geroztik edonora mugitzeko aulki gurpildunaren laguntza behar izanagatik. Handik zuzentzen zituen bere izena daraman konpainiarentzat diseinaturiko obrak. Merce Cunningham Dance Companyko ordezkariek eman zuten atzo arratsean haren heriotzaren berri. Igandetik astelehenerako gauean zendu zen koreografo estatubatuarra, New Yorkeko etxean, lotan zela.

1919. urtean Centralian jaioa (Washington), gazterik barneratu zen dantzaren munduan. Zapateatua eta aretoko dantza ikasi zituen umerik. Eta 20 urterekin hasi zen Martha Graham koreografo laudatuaren konpainian lanean. Dantzari bakarlari gisa aritu zen sei urtez. 1945ean erabaki zuen konpainia uztea, eta bide berriak urratzea, alegia, koreografo lanean buru-belarri murgiltzea. Urtebete lehenago haren ibilbidea eta bizitza markatu zuten elkartzea jazo baitzen: John Cageren musikarekin lagundutako lehen obra zuzendu zuen Cunninghamek. Bikote ederra osatu zuten sortzaile biek, eta beren indarraz jabetuta, koreografia andana osatu zituzten elkarlanean, harik eta 1992an Cage hil zen arte.

Merce Cunningham Dance Company 1953an eratu zuen. Mugimendua esperimentatzeko laborategi bihurtu zuen berehala, joera berrien probaleku. Profesional nekaezina, 200dik gora obra aurkeztu zituen hil artean zuzendu zuen konpainiarekin.

Berrikuntzen bila abiatzen direnen hasierak ez dira samurrak izaten, eta Cunninghamek ere arbuio giroa nozitu zuen ibilbidearen hastapenean. «Oso gogorra izan zen», gogoratzen zuen sortzaileak tristurarik gabe. Izan ere, garai batean txistuka harturikoak munduaren luze-zabalean onarturiko obra arrakastatsuak dira gaur egun.

Zen filosofiatik Cagek barneratutako zoriari buruzko teoriak bere eginez, arte diziplinen arteko topagune bihurtu zituen koreografiak Cunninghamek. Dantzarako pasioak eta mugimenduarekiko lilurak bestelako sortzaileekin lan egitera eraman zuten. Lagun eta lankide izan zituen, esate baterako, Robert Rauschenberg eta Jasper Johns artistak. «Beste artista batzuekin lan egitean zoriaren aukerak gehitu egiten dira. Nik pentsatu ez dudana pentsatzen dute, eta egiazki, estreinaldira arte inork ez daki zer gertatuko den», adierazi zuen Cunninghamek haren lan egiteko moduaz.

Diziplina askotako sortzaileek parte hartu zuten koreografoaren obretan; hala, pieza askotan zoriaren esku laga zuen dantza, musika, artea, eszenografia eta argiztapenaren arteko uztartzea.

Horrenbestez, tradizio koreografikoak agintzen zuenaren kontrara jokatu zuen sarri askotan, ezarritakoari desafio eginez. Baina Cunninghamentzat Rauschenberg, Cage, Johns eta beste sortzaile batzuk ezagutzea «ezinbestekoa» izan zen haren obra garatzeko. «Adierazpide berriak bilatzen zituzten, eta nire esparruan gauza berbera egitera bultzatu ninduten. 50eko hamarraldian nagusi zen jarraikortasunaren ideia nabarmen aldatu da. Telebista izan zen aurrena, eta Internet orain. Etenaldietara ohituak gaude, gauza batetik bestera salto egitera, horregatik orain lehen baino hobeto ulertzen da egiten dudana».

Dantzarien teknika, nolanahi ere, gertutik eta zorrotz jarraitu zuen koreografoak beti, «bestela ez da posible mugimenduaren aukera guztiak aztertzea».

Teknologia berriek ez zuten kikildu. Kontrara: DanceForms konputagailurako programa sortu zuen, teknologiak dantzaren esparrura eramanez, mugimenduaren aukera berriak ikertzeko xedearekin. XX. mendeko dantza irauli zuen, eta AEBetako balleta berritu. Ez zuen inor hotzepel utzi, eta urteen joan-etorrian ospe handiko sariak emanez aitortu diote mundu osoan.

> Elkarrizketa: Max Rekarte > "SEXUAREKIN LORTZEN DUGUN PLAZERRA DENON ESKUBIDEA DA"

2009-07-26T16:45:00.002+02:00

Max Rekarte . Sexualitatean aditua: «Sexuarekin lortzen dugun plazerra denon eskubidea da»
Sexualitatea gizartean normalizatzea du helburu Rekartek, eta «horretarako lotsarik gabe gorputzari eskatzen duena ematen ikasi behar da»
Urola Kostako Hitza, 2009-07-26 # Aiora Larrañaga

Irakurle askori ezaguna egingo zaio Max Rekarte aiarraren (Venezuela, 1980) aurpegia, hainbat urtez aktore izan baitzen; besteak beste, Goenkale eta Hasiberriak telesailetan. Orain, ordea, Madrilen (Espainia) bizi da eta sexuaren munduan dabil lanean buru-belarri. Duela bost urte La jugueteria denda erotikoa ireki zuen Madrilen eta, orain, bigarren denda bat ireki berri du Donostian. Gainera, sexuarekin lotutako beste hainbat proiektu ere abiatu ditu.

Venezuelan jaio, Ingalaterran haurtzaroa pasa eta 10 urte ingururekin Aiara etorri zinen bizitzera. Nola gogoratzen dituzu Aian pasa zenituen urte horiek?
Zortzi urte nituenean iritsi ginen Erresuma Batutik Euskal Herrira, eta lehen bi urteak Hondarribian pasatu genituan. Nire gurasoek, ordea, ez zuten herri edo hiri batean bizi nahi eta Aiara joan ginen bizitzera. Egia esan, aldaketa handia izan zen Ingalaterrako (Erresuma Batua) ohituretatik Aiako ohituretara moldatzea. Dena dela, Aian bizitako urteetako oroitzapen oso onak ditut eta niri nongoa naizen galdetzen didatenean, aiarra naizela erantzuten dut harro.

Sexuaren munduan murgildu baino lehen, aktorea izan zinen. Nolatan egin zenuen aldaketa hori?
Sexuak jakin-min handia sortu dit beti. Alde horretatik zorte handia izan dut etxean, gurasoek heziketa alternatiboa eman baitziguten gaztetatik. Sexuari buruzko informazioa txikitatik jaso dut eta sexualitateari buruzko liburuak beti izan ditugu etxean; ez desiozko sexuari buruzkoak, baizik eta sexu osasuna eta beste hainbat kontu azaltzen zituztenak. Bestalde, aktorea nintzenean, beti 18 urteko pertsonaien paperak eskaintzen zizkidaten eta 24-25 urtekin konturatu nintzen eskaintzen zizkidaten lanek ez zidatela aparteko zirrararik egiten. Aspertuta negoen. Beraz, beste zerbaiten bila hasi nintzen. Memento horretan nire lehengusu batek ere aldaketa bat eman nahi zion bere bizitzari, eta bere emaztearekin batera La jugueteria denda erotikoa irekitzea erabaki genuen.

Erraza izan al zen buruan zenuten proiektua errealitate bihurtzea?
Urte osoa pasa genuen ikasten. Asko bidaiatu genuen Europako beste herrialdeetara, sexualitatea nola bizi zuten ezagutzera. Eta konturatu ginen alde handia ateratzen zigutela; hau da, hemen eskas genbiltzala sexualitatearen normalizazioari zegokionez. Behin bide horretatik abiatuta, ez genuen bi aldiz pentsatu eta aurrera jarraitu genuen.

Zer desberdintasun dago orain arte hemen ezagutu den sex shoparen eta zuek proposatzen duzuen kontzeptuaren artean?
Sex shop tradizionalek sexua bera saltzen dute: film porno asko, show erotikoak eta ikuskizun horiek ikusteko kabinak, besteak beste. Bertan saltzen dituzten jostailuak pornotik eratorriak dira; bibragailuek porno aktore famatuen zakilen itxura izaten dute. Gurea bezalako denda erotikoek, berriz, norberaren sexualitatea hobetzeko eta aberasteko jostailuak eta osagarriak eskaintzen dituzte.

Dena den, lehen aldiz horrelako jostailuren bat erosi nahi dutenentzat ez da erraza izango egoki aukeratzea, ezta?
Gazteago nintzenean sex shop askotara joan izan nintzen eta beti sentitu izan nuen informazio falta ikaragarria bertan. Horrelakoetan bakoitzak nahi duena hartzen du, berarentzat egokia den jakin gabe. Guri, ordea, jendeak beretzako aproposa den jostailu topatzea gustatzen zaigu. Horretarako gurean jostailuak ukitu egin daitezke, piztu, usaindu... Gainera, dendako langileok trebakuntza ikastaroak egiten ditugu urtero. Guztiok jostailu guztiak probatu behar ditugu, hori da gure urrezko araua. Horrela, dendara etortzen diren bezeroei jostailu bakoitzak zertarako balio duen adierazi eta eurentzat egokiena dena aholka diezaiokegu. Beti saiatzen gara sexua positiboki helarazten.

Zer esan nahi duzu sexua positiboki helaraztearekin?
Gure ustez ezinbestekoa da jendeak ulertzea sexuarekin lortzen den plazerra denon eskubidea dela, eta ez dela ezer txarra. Sexualitatea norberarena da eta ez da inoiz beste inorenaren berdina. Horregatik, norberak jakin behar du hori garatzen eta hobetzen. Orain arte suxualitatearekin lotu den kutsu iluna deusezten saiatu behar dugu. Nik uste dut jende asko sexualitatearen normalizazioa iristeko irrikitan dagoela. Izan ere, orain arte horren inguruan isiltasun handia egon da eta zientziak nahiz historiak bizkarra eman izan diote; kristautasunak zerikusi handia izan du horretan. Nik uste dut orain dela hiru mila urte, orain dela 60 urte baino normaltasun gehiagoz biziko zutela geure arbasoek euren sexualitatea.

Sexualitatea normalizatzeko bidean hizkuntzak ere bere garrantzia izango du. Uste duzu posible izango litzatekeela euskara sexuaren munduan normalizatzea?
Galdera hau asko gustatu zait. Aitortu behar dut, nahiz eta egunean ordu asko pasa sexuaz hitz egiten, orain euskaraz ari naizela arraroa egiten zaidala. Beharbada euskal ondareak sexualitateaz ezer erakutsi ez digulako izango da. Gure arbasoek ere sexu harremanak izaten zituzten, baina euskaldunok ez dugu geure sentipen pertsonalak elkarbanatzeko ohitura handirik. Agian, euskaraz sexuaz aritzea ez zaigu erraza egiten. Hala ere, munduan zehar asko bidaitu eta gero, konturatu naiz kanpotarrei euskara oso erakargarria egiten zaiela. Sentsuala iruditzen zaiela. Beraz, gure lana da sexuaren normalizazioan urrats bat gehiago ematea eta euskarazko sexu adierazpenei tarte bat egitea. Guk, esaterako, Donostian denda berri bat ireki dugu eta webgunea euskaratzen ari gara, bezeroak euren sexualitatea euskaraz garatzeko aukera izan dezaten.

Zer eskaintzen diote jostailu erotikoek bezeroei?
Kontutan izan behar dugu sexualki gustura gaudenean, bizitzako beste arloetan ere antzeman egiten dela hori. Jostailuek sexualitatea lantzen eta hobetzen laguntzen dute, eta irudimena erabiltzeko eta gauza berriak probatzeko ere aukera ematen dute. Dena dela, jendeak argi izan behar du euren sexualitatea garatzeak ez duela esan nahi porno izarrak bihurtu behar dutenik. Besterik gabe, gorputzari eskatzen dioguna ematen ikasi behar dugu. Hori modu askotara egin daiteke: masturbazioaren bitartez, bikoteko harremanen bitartez...

Sexuaren Unibertsitatea izeneko eskola ikasleek hori lortu ahal izateko ireki al zenuten?
Uste dut iraunkorrak diren harremanetan jende askok jarduera berriak probatu nahi izaten dituela, baina askotan galduta ibiltzen gara hanka sartzeko beldurrez eta ateak ixten ditugu. Hala ere, norbaitek bere sexualitatea normalizatzen duenean, zera esaten du: «Hau ibiltzen ikastea bezalakoa da, lau aldiz erortzen naizenean lehen urratsak ematen hasiko naiz pixkanaka». Horregatik, egokia iruditu zitzaigun Sexuaren Unibertsitatea sortu eta jendearentzat ikastaroak antolatzea. Besteak beste, striptease-a egiteko, masaje erotikoak emateko, bondage-ak egiten ikasteko edota uzki sexua behar den bezala praktikatzen ikasteko ikastaroak antolatzen ditugu. Izan ere, jarduera berri horien oinarrizko ezagutzak ematen dizkigun irakasle espezializatu bat izanez gero, askoz lasaiago probatu ahal izango ditugu.

Nolakoak dira ikastaro horiek?
Adibidez, sexu harremanetan jende askok bi segundutan kentzen du arropa. Berez arropa kentzeko prozesua dagoen erotikoenetakoa da eta polita iruditu zitzaigun striptease-ak egiten aditua den norbaitek ikasi nahi zutenei erakustea. Dunia Montenegro izeneko striptease dantzari brasildarra da irakaslea eta Sexuaren Unibertsitateko ikasleei biluzten erakusten die, baita horretan ari diren bitartean euren gorputzaz gozatzen ere. Baita euren gorputzei ahal duten probetxu gehien ateratzen, striptease-a egiteko nola jantzi behar duten edota zein den horretarako girorik egokiena. Izan ere, oso desberdina da arropa ziztu bizian kentzea edo modu erotiko batean kendu eta ukitu ere egin gabe maitalea limurtzea.

Ez al du sexuaren munduak orain arte ikuspegi matxista izan?
Bai. Orain arte gizarteak zabaldu duen sexu ereduak gizonezkoei larrua jotzen eta emakumezkoei, berriz, jarrera pasiboa izaten erakusten zigun. Badirudi orain dela gutxira arte emakumeek gizonek nahi zutena eta nahi zutenean egin behar zutela. Azken urteetan, ordea, hori aldatu egin da, emakumeek jarrera aktiboa eta positiboa hartu baitute. Emakumeak euren sexualitatea lantzen eta eurentzako produktuak sortzen hasi diren mementotik alde batera geratu da pornoak helarazten zuen ikuspegi matxista hura. Izan ere, emakume batek eta gizon batek ez dute berdin bizi euren sexualitatea. Normalean, gizonen helburua eiakulazioa izaten da eta emakumeek, aldiz, nahiago dute kalitatezko sexua.

Ikuspegi aldaketa hori zertan nabarmentzen duzu zuk?
Sexuaren industria orain arte gizonezkoei zuzendua egon da eta orain emakumea ari da bere sexualitate eskubidea aldarrikatzen. Garai bateko bibragailuek, esaterako, zakil itxura izaten zuten eta nolabait gizon batekin sexu harremanak izatean sentitzen dena sentiaraztea zuten helburu. Orain, ordea, egoera aldatu egin da eta gaur egun ez dute zakil itxura izaten, ezta zakil baten funtzioa irudikatzen ere. Alde batetik, jende askok bibragailuak euren maitalearekin jolasteko erabiltzen dituztelako eta bestetik, bibragailuak direlako eta ez zakilak. Izan ere, bibragailuak lepotik, oinetatik, titietatik eta beste hainbat tokitatik pasa ditzakete gizonezkoek nahiz emakumezkoek, eta horrek ere plazerra ematen du; ez dira beti penetraziorako erabili behar.

Ikus-entzunekoetan ere antzematen ari al da aldaketa hori?
Azken urteetan pornoaren industria ere aldatzen ari da. Hiruzpalau zuzendari emakumezko oso ezagunak bihurtzen ari dira, betiko film pornoak alde batera utzi eta helduentzako filmak egiten hasi direlako. Orain arte porno filmak zuzenean sexuan murgiltzen ziren eta gizonezkoentzat oso oinarrizkoak ziren fantasiak irudikatzen zituzten. Helduentzako filmeetan, ordea, gainontzeko filmetan bezala istorio bat kontatzen dute eta erotismoa izaten da filmaren ardatz nagusia. Film hauek oso interesgarriak dira maitalearekin ikusteko, baita ideia berriak hartzeko ere. Oro har , gainera, arrakasta handia izaten ari dira, aspaldidanik jendeak horien falta sentitzen zuelako.

Ildo horretatik ere abiatu duzu proiekturen bat, ezta?
Helduentzako Filmen Zinema Jaialdi Independentea izenekoa abiatu dugu Espainiako hainbat hiritan eta horren bitartez, jendeak helduentzako filmak zineman ikusteko aukera izan du. Hori ere aurrerapauso bat izan da sexualitatearen munduan, orain arte sexua ikus-entzuneko formatoan pornoan bakarrik ikusten baitzen. Europako beste hainbat herrialdeetan ere bide bera jarraitzen ari dira. Aurten, esaterako, Cannes-eko (Frantzia) Zinema Jaialdian emakumezko aktore onenaren saria Charlotte Gainsbourg-i eman diote, Antichrist lanagatik. Film hau Lars von Trier-ek zuzendu du, bere porno ekoizpen etxearen baitan, eta filmak sexu eduki handia du. Helduentzako filmak telebistan ikusten ditugunekin alderatuta zera da, sexu jokaerak daudenean, zati hori ez dela zentsuratzen, baizik eta gertatzen den guztia ikusten dutela ikusleek. Horrelakoekin uste dut pixkanaka sexualitateari kultur balorea ematen ari gatzaiola.

> Berria: Sexualitatea > MANEX REKARTEK DENDA BERRIA INAUGURATUKO DU BIHAR DONOSTIAN

2009-07-26T12:16:00.002+02:00

Manex Rekartek denda berria inauguratuko du bihar Donostian
Sexuarekin zerikusia duten gaiak landu eta salduko dituzte bertan
Karkara, 2009-07-26

Denda berria irekiko du Manex Rekartek bihar, astelehenean, Donostiako Usandizaga kalean, Gros auzoan, La Juguetería, Erotic toys, nahiz eta inaugurazio ofiziala datorren asteburuan izango den.

Orain dela 5 urte, beste bi bazkiderekin batera, izen bera duen aurreneko denda ireki zuen aiarrak Madrilgo Chueca auzoan. Arrakasta handia izan dute, ez bakarrik dendarekin, baizik eta antolatu dituzten ikastaroekin, guztiak sexuarekin zerikusia dutenak. Horrez gain, telebista eta irratiko programa askotan parte hartu du Rekartek, azkenak, esaterako, Radio Vitorian ostegunean eta Telecinco kateko El Programa de Ana Rosan ostiralean, eta prentsan ere maiz azaldu da elkarrizketatu dutelako edota berak idatzitako artikuluak argitaratu dituztelako. Aurtengo maiatzean, Madrilgo Helduentzako Zinema Jaialdi Independentea antolatzeko ardura hartu zuten La Jugueteríako hiru bazkideek, eta orduko esperientzia bukatu ondoren hasi ziren Donostiako denda irekitzeko azken pausoak ematen.

Hala ere, sozioen helburua inoiz ez da mugatu dendetara soilik. Rekartek honakoa esan digu: Sexua gaitzat hartuta eta gaiaren inguruan dauden beste kontu askori helduta, garrantzi handia ematen diogu hezkuntzari. Ikastaroak, hitzaldiak, tailerrak… gauza asko antolatu ditugu, eta ikusi dugu eskaera handia dagoela. Bestalde, Interneten ere aurkitu gaitzakete www.lajugueteria.com helbidean, eta bertan dendetan dugun guztia erosteko aukera dago. Aspaldi hasi ginen Donostian beste denda bat irekitzeko asmoa lantzen, eta, azkenean, lortu dugu.

Momentu zailean gauzatu dute ametsa, ekonomiaren egoerak ez baititu asko lagunduko, baina itxaropentsu dira hiru bazkideak: Oso inportantea da sexuari diogun beldur edo erreparoa alboan uztea eta era natural batean heltzea gai horri. Espero dugu dendan ematen dugun arretaren bidez jendeari lagunduko diogula hori egiten. Etorri nahi duena naturaltasun osoz hartuko dugu.

Prentsa eta telebista ez dira isilik gelditu notiziaren aurrean: aipatutako Radio Vitoriako programa sei astean jarraian emango dute eta Euskal Telebistarekin harremanetan dago beste zerbait antolatzeko. Lana egiteko, hiru lankideek bi denden artean banatu beharko badira ere, abuztuan behintzat, hemengoaz arduratuko da Rekarte.

> Berria: Festak > GIPUZKOA: MAIRUAREN ALARDEKO ALDAKETEK ERANTZUN ONA LORTU DUTE ANTZUOLAN

2009-07-19T16:32:00.001+02:00

Mairuaren Alardeko aldaketek erantzun ona lortu dute
Goiena, 2009-07-19 # Txomin Madina

Iragarritako aldaketak medio, Antzuolako bertako eta kanpotik etorritako jende andana bildu zuen Mairuaren Alardeak zapatuan.

Lehenengo aldiz, fusileroen artean emakumeak egon dira aurten, eta alardearen beraren ibilbidea ere luzatu egin dute.

Mairuaren itxura eta eszenografia berria izan da baina zeresan gehien piztu duena. Herritarren artean galdetuta gainera, esan daiteke, aldaketak jendearen gustukoak izan direla; ikusleen iritziz, itxura ikusgarriagoa izan du aurten mairuak, eta bere figura duintzeko ahalegina ere ontzat eman dute.

Juan Carlos Gomezek bete du aurten lehenengoz Abderraman III.a mairuaren papera, eta hasierako urduritasunak alde batera utzita, bera ere pozik zegoen alardeak emandakoarekin.

Bestela ere, jende ugari jaietan
Eguenean eman zitzaien hasiera aurtengo herriko jaiei. Hasiera koloretsua egin zuten gainera, eta alkate eta alkatesa txikien saioaren ostean, umeek udalekuetan gertatutako ikuskizuna egin zuten.

Iluntze aldera, eta salbearen ostean, Antzuolako bandera eta ikurrina jasotzea egin zuten. Urtero legez, Pedro Iturbe alkatea buru, aurreskua dantzatu zuten udalbatzako kideek.

Egubakoitzean, bigarren urtez gastronomia lehiaketa egin zuten. Iaz marmitakoa izan bazen aurten paella izan da prestatu beharreko platera baina aldatu ez zirenak, irabazleak izan ziren: Florentino Lamariano eta Isidoro Quintana ibili dira berriz ere sukalde kontuetan nagusi.

Txosna batzordeak ere hainbat ekitaldi antolatu ditu jaietan: herriko hainbat koadrila esaterako, altxorraren bila ibili ziren egubakoitzean, eta mus txapelketa ere egin zuten. Jende asko ibili zen baita ere egubakoitzean, Antzuolako trikitilarien doinuekin egin zen poni eta zezentxoen erakustaldian.

Domeka eguerdi aldera, Acordes Navarros jota taldeak girotu zuen herriko plaza.

> Berria: Sexualitatea > ZENTZUMENEN PIZGARRIA

2009-07-15T12:25:00.000+02:00

Zentzumenen pizgarria
Ateak ireki berri ditu Bitxigorria boutique erotikoak eta, aurreiritziek iradoki dezaketenaren kontra, sex shopa baino gehiago da.
Irutxuloko Hitza, 2009-07-15 # Maitane Aldanondo

Passione, gozamena, orlha, vuela, zuloak... Salamanka pasealekuko erakusleihoan hainbat hizkuntzatako hitzak irakur daitezke. Hauek erakarrita Bitxigorria dendaren barrura sartzen denak boutique erotiko batekin egingo du topo. Orain gutxi ireki ditu ateak, baina hau sortzeko asmoak hilabete batzuk baditu.

Hamarkada baino gehiago igaro da Iñaki Olaizolak lehen Pittilingorri sex shopa Oiartzunen ireki zuenetik, eta beranduago Amara Osinaga auzokoa etorri zen. Iazko azaroan, Donostian bizi den Nerea Sancho sexologo altzotarra ezagutu zuen irratsaio batean. Ordutik aurrera, denda honetan gauzatu den Bitxigorria kontzeptua garatzen aritu dira.

Boutique desberdina
Barrura sartzen denak produktuak bost zentzumenen arabera antolatu dituztela ikusiko du. Sanchok azaltzen duenez, «sexualitatearen kontzeptu zabala transmititzeko da, zentzumen bakoitzak eskain ditzakeen plazerak aldarrikatzeko». Lan honetan, elkarlanean, sukaldariak, idazleak, ginekologoak, bertsolariak, soziologoak... ari dira.

Gazteei, helduei, zaharrei, oso zaharrei, urritasun fisiko nahiz psikologikoa dituztenei... adin eta sexualitate guztiei zuzendua dago Bitxigorria. Bere helburua sexualitatearen normalkuntzan laguntzea da. Horregatik, beste denda erotikoetatik bereizten dituen ezaugarriak ere baditu. Guztien begi bistan dago eta ez du bromazko artikulurik saltzen.

Berezitasun nabarmenena, produktuei buruzko informazioa emateaz gain, bestelako informazioa ere ematen duela da. Izan ere, «zalantzei erantzuna emateko, kezkak argitzeko, jakin-mina asetzeko... doako psikologia eta sexologia aholkularitza eskaintzen dugu». Sancho arratsaldeetan dendan izaten da eta berarekin aurrez aurre hitz egiteko aukera dago. Horrez gain, telefonoz eta posta elektroniko bidez ere erantzuten ditu galdera zehatzak. Bestalde, bikote terapia ere eskaintzen dute, baina hau ez da doan, eta aldez aurretik hitzordua egin behar da.

Hizkuntza aniztasuna
«Hizkuntzek, aniztasun elementu gisa, badute bere garrantzia gure proiektuan. Horregatik, hainbat herrialdetako lagunei sexualitatearekin lotura duten hitzak idaztea eskatu genien eta horien selekzio bat erakusleihoan dago ikusgai: euskara, errusiera, alemana, kuna, italiarra...». Erakusleihoaz gain, barruko aldean ere eleaniztasuna da nagusi. Bezeroei euskaraz, gaztelaniaz, ingelesez edota frantsesez ematen diete zerbitzua.

> Artikulua: Angel Erro > BI LEGEZ KANPOKO

2009-07-12T12:12:00.001+02:00

Bi legez kanpoko
Brendan Behan eta James Patrick Donleavy idazleek nobela ausart eta probokatzaile bana idatzi zuten, beren garaian debekatuak, gaur irakurketa nahitaezkoak.
Berria, 2009-07-12 # Angel Erro

Adimenak kapritxoko loturak egiten ditu. Ezagutu berri ditugun bi lagunak luzaro nahas ditzakegu elkarrekin, eta, denbora aurrera doan heinean, hasierako nahasketa horren zantzuak geldi daitezke inkontzientean, norberak baino sumatzen ez dituen bizitza paralelo sekretuak baleramatzate bezala. Gehiegizko aitormena izan badaiteke ere, esan behar dut denbora luzez Ovidioren eta Horazioren artean zein den zein ziurtatu aurretik istant batez pentsatu behar izan dudala -nahi duenak oraindik proba egin dezake eta ikusiko du begiak nola goititzen ditudan oroimenaren koadrantera-.

Gaur, buruan sortu zaidan horrelako bikote bati buruz jardungo dut: Brendan Behan (1923-1964) eta James Patrick Donleavy (1926).

Brendan Behan
Behan irlandarra zen, baina bere herriaz eman zuen irudia ez zen zeharo idilikoa izan: «Nik folk kantariak gorroto ditut, den-denak fusilatuko nituzke». Idazle izatera eraman zuten arrazoiez ere oso ziur zegoen: «Ez naiz apaiza, bekataria baizik. Ez naiz psikiatra, neurotikoa baizik. Nire neurosiak bizibidea ateratzeko tresna dira. Sendatuko banintz, etxeak margotzera itzuli beharko nuke». Horiek guztiak Brendan Behan's New York izeneko gogoeta koadernoan jaso zituen, hil baino lehentxeago, baita hiri harekiko miresmena eta edanarekiko lotura ere: «Ni edale bat naiz, idazte arazoekin».

Edarizaletasunak, 41 urterekin hilobira eraman aurretik, lehen arrakasta erraztu zion. The Quare Fellow (1954) antzezlana sustatzeko telebistan egin zioten elkarrizketara nabarmen edanda agertu eta piztu zen polemikatxoak antzokia bete zuen -orduz geroztik, askotan ikus-entzuleak ere eskandalizatu zituen-. Kartzelan girotutako obra horretan, heriotzara zigortutako preso baten azken egunaren aurrean gaude, irritik goibelera joanik. Quare hitza queer-aren irlandar aldaera da, baina gerora hartu duen gay adiera baino lehenagokoa; hala ere, homosexualtasuna islatzen da antzezlanean. Horren ondoren idatzi zuen antzezlana gaelikoz egin zuen, IRAkide bati buruz: An Giall (Bahitua). Oso aztertua izan da lan horren ingelesezko itzulpenak ez duela zer ikusirik gaelikozkoarekin -produktorearen eskua ikusi nahi izan da; alde politikoa leundu eta, The Quare Fellow-aren arrakastagatik akaso, gay pertsonaiez bete zuen The Hostage-.

IRAren gaia ez zitzaion Brendan Behani arrotz; izan ere, nerabetasunetik IRAn parte hartu baitzuen -13 urterekin Fianna Éireann gazte erakundean sartu zen-. Horrek ekarri zion bost urteko egonaldia Borstal izeneko gazteentzako zentzategian, 1939an harrapatu zutenetik. Han bizitakoarekin 1958an bere maisulantzat jotzen den nobela idatzi zuen, Irlandan lizunkeriagatik denbora luzez debekatua: Borstal Boy -gaztelaniaz Delincuente juvenil izenarekin itzuli berria Ediciones del Viento argitaletxe galegoan-. Bertan, bildungsroman baten egituran, gaztearen idealismoa, kartzelako esperientzia gogor eta ezustekoa -«zaindari katolikoak okerrenak ziren eta katoliko irlandarrak okerretan okerrenak»-, bortxakeria ororen funtsik eza eta kanporako proiektuak -«desfile gehiagotara ez joan, eta IRAtik irten, eta nire lanaz gehiago arduratu, eta dantzatzera atera, eta hortik ibili, eta ezkondu...»- islatzen dira. Erakunde militarretiko urruntze honen despit, gudari baten hileta eskaini zioten hil zenean. New Yorketik itzuli berria zen.

James Patrick Donleavy
New Yorken jaio zen, 1926an. Bigarren Mundu Gerran parte hartu ondoren Dublinera aldatu zen, eta han, irlandar nazionalitatea harturik, bizi da oraindik ere. Bere xede artistikoa, inoiz esan zuenez, «bere gurasoak lotsaz hilaraztea zen». Eta ez zen gehiegi berandutu helburua lortzen. 1955ean The Ginger Man -Jengibre gizona, El hombre de mazapán gaztelaniazko itzulpenean -Edhasa, 2009-; L'homme de gingembre frantsesezkoan- argitaratu zuen, 30 argitaletxe beldurtik ezezkoa eman ondoren. Irlandan hogei urtez debekatuta egon da, lizunkeriagatik. Hala ere, munduko hizkuntza anitzetan 45 milioi ale saltzera iritsi da, eta joan den mendeko nobelarik inportanteenetarikotzat jotzen da, seguruenik eleberriaren protagonistaren erakargarritasunagatik.

Sebastian Balfe Dangerfield da protagonista, Dublinen alderrai dabilen mozkor estatubatuar grinatsu, haserrekor, lizun, joko zalea eta abar. Emazteari ematen dion tratua ez da gaur egun sozialki zuzenegia, baina ez da hori urratzen duen arau sozial bakarra: erlijioa, sexua, klase sozialak, ezer ez da libratzen. Dangerfielden genealogia zehaztu nahi bagenu, Leopold Bloomen seme sasikotzat har genezake, eta John Kennedy Tooleren A Confederacy of Dunces-eko Ignatius Reillyren aitzindaria.

Estilo bereko beste lan bat, baina antzerkirakoa, Fairy Tales in New York da (Maitagarrien ipuinak New Yorken), non gizartearen ahuleziak desestaltzen dituen protagonista, orain, Cornelius Christian den. Baina jengibretasun hartatik ere ihes egiten saiatu da, esaterako, autofikziorik biziena eta tenis modalitate berri baten asmakuntza nahasten duen nobela bitxiarekin (De Alfonce Tennis: The Superlative Game of Eccentric Champions; Its History, Accoutrements, Rules, Conduct and Regimen).

> Berria: Arrazakeria > ERRENTERIA: BIZIKIDETZAREN ALDE LAN EGITEKO PREST DAUDELA BERRETSI DUTE MAGREBTARREK

2009-07-11T10:27:00.001+02:00

Bizikidetzaren alde lan egiteko prest daudela berretsi dute magrebtarrek
Auzoko mabregatarrek ez dutela gertatuakoaren errua dio Iztietan sexu-eraso ahalegina jasan zuen emakumeak
Berria, 2009-07-11 # Ainara Arratibel . Errenteria

Errenteriako Iztieta auzoko (Gipuzkoa) magrebtarrak prest agertu dira, gainerako bizilagunekin batera «delinkuentzia eta auzoak dituen bestelako arazoak» konpontzeko. Hala, bizikidetzaren alde lan egingo dutela berretsi zuten atzo egindako elkarretaratzean. «Auzoan bakea eta askatasuna izan dadin egingo dugu lan». Hala, eskari bat egin diete auzotarrei. «Urteak daramatzagu hemen, eta sekula ez dugu arazorik izan. Ez gaitzatela guztiak zaku berean sartu; ezta gure mezkita eta saltokiak ere. Denak ez gara gaizkileak». Elkarretaratzean izan zen sexu-eraso ahalegina jasan zuen emakumea. Emakumea xenofobia mota guztien aurka agertu zen, eta Iztietako magrebtarrak ez direla gertatutakoaren erredun adierazi zuen.

Herenegun auzo elkarteak deituta egindako manifestazioaren ostean, atzo arratsaldean Iztietako magrebtarrak izan ziren kalera irten zirenak. Hala, elkarretaratzea egin zuten Diputazio plazan. Elkarretaratzean ikurrina, Marokoko bandera eta bakearen eta delinkuentziaren aurkako pankarta bat ikusi ahal izan ziren.

Hainbat etorkin adingabek auzoan arazoak sortu izan dituztela aitortzen dute magrebtarren kolektiboak. «Etorkin adingabe hori emakume bat bortxatzen saiatu bada, ordain dezala. Baina guk ez dugu ezer egin, eta ez dugu haiek egindakoagatik ordaindu behar». Etorkin adingabeen arazoan Gipuzkoako Foru Aldundiak «zerikusi handia» duela uste dute. «Eskuetatik joan zaie», salatu dute. Hortik harago, orain egun batzuk arte auzoan ohikoa zen irudia berreskuratzea nahi dute. «Gure haurrak eta gazteak plaza honetan-Diputazio plazan-jolasten ikusi nahi ditugu, gainerako umeekin batera».

Udalak eta Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailak hartutako neurriak ondo ikusten dituzte, baina beren saltokiak ikertzeko duten asmoa salatu dute. «Ez zaigu bidezkoa iruditzen soilik gure saltokiak ikertzea. Ikertu behar badituzte, auzoko saltoki guztiak iker ditzatela».

Udalaren neurriak
Hain zuzen ere, saltokiak ikertzea izango da Iztietan «bizikidetza eta normaltasun soziala» berreskuratzeko Udalak iragarritako neurrietako bat. Horrekin batera, bitartekaritza zerbitzu bat sortuko dute. Azken egunetako gertaeren harira, asteazkean izandako bileran adostu zuten hori Udalak eta Herrizaingo Sailak. Zerbitzu horretako arduradunek etorkinekin eta bizilagunekin hitz egingo dute; eta, ondoren, mahai bat osatuko du arazoarekin zerikusia duten aldeekin. Udalak ez du mahai horretan parte hartuko. «Eraginkorrak izateko zuhur jokatu behar dugu».

Zerbitzu horrekin batera, ertzain gehiago ibiliko dira auzoan, eta goiz eta arratsaldez udaltzainen patruila bat ariko da auzoa zaintzen; gauez bi patruila izango dira lan hori egingo dutenak. Auzo elkartetik jada aurreratu dute gertutik jarraituko dutela neurria horiek betetzen diren edo ez.

Herriko hainbat erakundek eta taldek salatuko dute azken egunetan gertatutako. Hala, ELAk, LABek, ESK-k, CCOOk, Bilgune Feministak, EHGAMek, Garaipenak, Caritasek, Oarsoaldeko SOS Arrazakeriak, Iztietako Almohssin Kultur Elkarteak, Mikelazulo Kultur Elkarteak, Txintxarri Elkarteak, Fatimako Ama Parrokiak, Amalatz Emakume Taldeak eta Almarachiba Kultur Elkarteak ere agiri bateratua bat kaleratu dute.

Elkarte eta talde horiek «kezkaz» ikusten dute gertatutakoa. «Arazo guztien errua ahulenei leporatzen badiegu, xenofobiaren alde egiten dugu». Hala, zubiak eraikitzearen alde egin dute. «Besteak ezagutzea, ingurukoen beldurrak eta nahiak entzutea da hormak eraisteko modu bakarra; errealitatea itxuraldatu eta etorkinekiko gorrota elikatzen duten estereotipoak suntsitzeko bide bakarra. Arrazakeria «guztion etsaia» dela nabarmendu dute. «Arazoak konpontzeko modu bakarra elkarrizketa da».

EAEko Ararteko Iñigo Lamarcarentzat «onartezina» da magrebtar guztiak laidotzea, «gutxi batzuek sor ditzaketen arazoengatik». «Gehienak herritar onak eta eredugarriak dira. Ez dute arazorik sortzen». Iztietan sortutako arazoek konponbide errazik ez duela onartu du, baina arduraz jokatzeko eskatu die Botere Publikoei. «Ahalik eta azkarren eta modu eraginkorrenean esku hartu behar dute, batik bat prebentzioaren alorrean».

Bi atxilotu lapurretagatik
Errenteriako udaltzainek, berriz, bi etorkin atxilotu zituzten atzo, Iztietan, mehatxuak eta lapurreta egitea egotzita. Atxilotuetako bat adingabea da, eta Foru Aldundiaren zaintzapean zegoen.

Udaltzainek emandako datuen arabera, 08:30 aldera izan ziren atxiloketak, Iztietako Donostia kalean. Bizilagun batek, bi gazte furgoneta batean lapurtzen ari zirela abisatu zien. Atxiloketaren unean, gazteek heriotza mehatxuak egin zizkietela salatu dute udaltzainek.

> Berria: Arrazakeria > GIPUZKOA: MAGREBTARREN AURKA ERRENTERIAN

2009-07-10T12:27:00.002+02:00

Magrebtarren aurka
Auzotarrek azken egunetan egin dituzten protestak «bidegabeak eta zentzugabeak» iruditzen zaizkie etorkinei. Errenteriako Udalak «lasai eta zentzuz» jokatzeko eskatu die Iztietako auzotarrei
Berria, 2009-07-10 # Ainara Arratibel . Errenteria

«Ondo ulertzen dut auzotarren haserrea eta mina. Haiek bezainbesteko indarrarekin salatzen dut aurreko asteko sexu-eraso ahalegina. Baina ez zait bidezkoa iruditzen gurekin egiten ari direna». Modou Diopen hitzak dira, Errenteriako Iztieta auzoan (Gipuzkoa) 17 urte daramatzan etorkinarenak. Auzoko mintzaleku batean lan egiten du, eta «tristuraz» ikusten du hainbat etorkinen saltokien aurrean bizilagunak egiten ari diren protestak. Auzo elkartetik protestak ez direla «arrazakeria kontua» diote. Baina etorkinen artean beldurra eta kezka dira nagusi.

Aurreko astean ustez etorkin adingabe batek emakume bati sexu erasoa egiten ahalegindu ondotik hasi zituzten auzotarrek protestak. Egunero, iluntzean, etorkinen hainbat saltokiren aurrean elkarretaratzeak egin dituzte. SOS Arrazakeriak salatu duenez, Alde hemendik!, Joan zaitezte zuen herri madarikatura! eta halako irain eta mehatxuak entzun behar izan dituzte. Atzo, gainera, manifestazioa egin zuten: Iztieta-Ondartxo: Indarkeriarik gabeko auzo seguru batengatik lelopean. Ehunka lagun bildu ziren, baina oraingoan isilpean egin zuten bidea. Tartean baziren hainbat magrebtar.

Protestak aurrean izan dituen saltokietako bat da Eissa mintzalekua. Ahmed Eissak zazpi urte daramatza bertan lanean. Duela 14 urte iritsi zen Marokotik Errenteriara. «Ulertezina» iruditzen zaio auzotarren jokabidea. «Oso gaizki» daudela dio. «Etorkinen batek zerbait gaizki egin badu, ordain dezala. Baina guk ez dugu ezer egin. Zergatik ordaindu behar dugu guk haiek egindakoa?».

Diop bat dator horrekin. «Gustura eta zalantzarik gabe» hartuko luke parte sexu erasoaren ahalegina salatzeko protesta batean, baina garbi dauka egun hauetako elkarretaratzeen helburua ez dela hori. «Nola hartuko dut parte nik etorkin guztiak alde egiteko eskatzeko protestetan?».

Jada hasi dira igartzen egun hauetan gertatzen ari denaren lehen ondorioak. «Azken egunotan jende gutxiago dabil mintzalekuan. Protestak ikusita, jendeari beldurra ematen dio sartzea. Aurreko batean, adibidez, mintzalekutik atera zen emakume bati oihuka eta joka eta hasi zitzaizkion. Beldur gara ez ote den zerbait larriagoa gertatuko».

Horrek eta krisi ekonomikoak gogor zigortu ditu saltoki horiek. «Guretzat ere urte gogorra izaten ari zen, eta honekin are okerrago jarri zaizkigu gauzak», azaldu du Eissak. Batzuek saltokiak ixtea ere aztertzen ari dira. Egoera hori guztia kontuan hartuta, neurriak hartzeko eskatu diote Udalari. «Elkarrizketa da bidea», Diopen hitzetan.

Auzotarren artean iritziak askotarikoak dira. Mintzalekutik gertu igaro den bikote batek ez ditu protestak ulertzen: «Alabarekin maiz sartzen gara mintzalekura gozokiak erostera, eta jende zoragarria da». Neurrigabea iruditzen zaie azken egunetan auzoan ibilitako ertzain eta udaltzain kopurua.

Badira, ordea, protesten alde daudenak. «Maiz egoten dira kola esnifatzen, eta istiluak sortzen. Larunbat gauetan, adibidez, taberna asko itxi egin behar izaten dituzte istiluen beldur. Duela gutxi, adibidez, paperontziak puskatzen aritu ziren», adierazi du auzoko emakume batek.

Auzo elkarteak dio «bat-batean» sortu zela protestak egiteko ideia. «Giroa aspalditik zegoen gaiztotuta auzoan», dio auzo elkarteko Miguel Harinak. «Droga trafikoa, lapurretak, erasoak... Auzotarrak beldurrez daude. Adineko jendea beldur da gaueko bederatzietatik aurrera kalera ateratzeko, eta baita gazteak ere».

Jendea «nekatuta eta nazkatuta» dagoela dio Harinak. «Eskubide eta askatasun osoa du jendeak protesta egiteko. Garbi gera dadila, gainera, protestak ez ditugula etorkinen saltoki guztien aurrean egiten, zehatz batzuetan baizik. Arrazistak garela diote askok, baina gure helburu bakarra auzoan genuen bizi-kalitatea eta ongizatea berreskuratzea dira». Udalari ere neurriak hartzeko eskatzen diote: «Bada garaia zerbait egitea».

Atzoko manifestazioarekin amaitutzat eman dituzte protestak, baina iragarri dute gertutik jarraituko dituztela Udalak eta Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailak iragarritako neurriak.

Udalaren eskaria auzotarrei
Errenteriako Udaleko Bozeramaileen Batzordeak agiria onartu zuen atzo azken egunetako gertaerei buruz. «Lasaitasunez eta zentzuz» jokatzeko eskatu diete auzotarrei. «Arazoa ez da immigrazioa, delinkuentzia baizik. Bidegabeak izan daitezkeen ondorioak ez ateratzeko eskatzen diegu auzotarrei», dio agiriak.

Udal ordezkarien aburuz, Iztieta auzoa beti izan da kulturen arteko bizikidetzaren eredu. Duela hamar urte zabaldu zen mezkita jarri dute horren adibide. «Bizikidetza, ordea, gaiztotua dago auzoko lasaitasuna eta bakea apurtzera etorri diren gaizkile batzuengatik». Udalaren helburua «auzotarren segurtasuna bermatzea eta normaltasun soziala berreskuratzea» dela jasotzen du agiriak.

Magrebtar zenbaitek gaur manifestazioa egingo dute
Auzoan gertatzen ari diren liskar eta lapurreten aurka agertu dira Iztietako magrebtarrak ere. Atzoko manifestazioarekin ez zutela bat egingo adierazi zuten haietako batzuek, etorkin guztiak erruduntzat jo dituztelako. Horregatik, aparte egingo dute protesta, gaur, 15:30ean, auzoko mezkita aurrean.

806
Iaz Hego Euskal Herriko gizarte zerbitzuek jaso zituzten eskariak. Hego Euskal Herriko gizarte zerbitzuek seniderik gabeko etorkin adingabeen 806 eskaera jaso zituzten iaz. Bizkaian 440 jaso zituzten, Gipuzkoan 225 eta Araban 141. Nafarroan ez zuten eskaririk izan.

Lasaitasuna eskatu du Markel Olano ahaldun nagusiak
Gipuzkoako ahaldun nagusi Markel Olanok adierazi du xenofobia joerak igarri dituela Errenteriako Iztieta auzoan (Gipuzkoa) gertatzen ari diren protesta ekintzetan. Protesta egitea zilegi dela, baina jokabide horiek ez direla «onargarriak» nabarmendu du Olanok, eta lasaitasunerako deia egin du.

Urretxun eztabaida hasiko dute, bizikidetza hobetzeko
«Jatorri ezberdineko pertsonek elkar onartzea lortu, eta horrela bizikidetza hobetu nahian», eztabaida prozesua hasiko dute Urretxuko Udalak eta Anitzak elkarteak. Oraingoz, herriko taldeekin harremanetan jarri da Anitzak, Urretxun zer-nolako migrazio prozesuak dauden aztertzeko.

%9,93
Errenteriako delituetatik, Iztietan gertatzen direnen ehunekoa. Iztieta auzoan Errenteriako biztanleen %10 bizi dira -3.500 herritar-; Ertzaintzaren arabera, berriz, Errenterian izan diren delitu eta arau-hausteen %9,93 auzo horretan izan dira. Iaz %11,92 izan ziren.

%13
Immigrazioa arazotzat daukatenen ehunekoa. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarren %13k arazotzat jotzen dute immigrazioa, Ikuspegi immigrazioaren behatokiaren 2008ko txostenaren arabera. Ehunekoa igo egin da urtebetean; 2007an, %7 ziren.

Aralar: «Iztieta auzoa hondatzen utzi du Udalak»
«Iztieta auzoa hondatzen utzi du Udalak», Aralarren arabera, eta giroa txartu aurretik uste du erakundeek «lehenbailehen» hasi behar dutela lanean. Gizarte eragileen eta udal gobernuaren arteko elkarrizketaren alde egin du; aldiz, kontrola zorroztea eta txabolak botatzea ez dela konponbidea adierazi du.

Peio Aierbe . SOS Arrazakeriako kidea : «Ez dira gaizkile»
Beerria, 2009-07-10 # Mikel Peruarena . Donostia

«Kanpotik ikusita sexu eraso bati lotutako arazoa dirudien arren, kontua konplexuagoa da». SOS Arrazakeriako kide Peio Aierbe (Donostia, 1950) kezkaz ari da ikusten Errenterian (Gipuzkoa) gertatzen ari dena. Droga trafikoa eta prostituzioa aspaldiko arazoak dira Iztieta auzoan. «Batzuk benetako arazoak dira», onartu du Aierbek. Baina arazoen errua eta ardura marokoarren komunitateari egotzi diete auzotarrek. «Gizartearen planteamenduak ez dira xenofoboak; aniztasuna-eta onartzen dira diskurtsoan, baina istiluak agertzen direnean betiko dinamikak ateratzen dira», nabarmendu du Aierbek. Donostian gertatu zen antzekorik. Igeldon (Gipuzkoa), berriz, zenbait herritarrek adingabeentzako zentroari su eman ziotela oroitarazi du. «Xenofobia dinamika kezkagarriak sortzen ari dira», ohartarazi du.

Aierbe Euskal Herriko Unibertsitatearen udako ikastaroetan izan zen atzo, Donostian. Helmugako herrialdean erreferentzia heldurik ez duten adingabe migranteak hitzaldia eman zuen. Aierberen ustez, Administrazio publikoak ez du «bere esku dagoena» egiten adingabe etorkinen eskubideak bermatzeko: «Zabaldua dago honako hau: ondo funtzionatzen badugu, etorriko dira izugarri pila [migratzaileak], deialdi efektua izango du».

Araba, Bizkai eta Gipuzkoako Arartekoak iaz, adingabeentzako zentro batean aurkitu zuen egoera jarri du adibide gisa: hamabost lagunentzako lekuan ia 50 zeuden; herri hartako Udalak ez zien erroldatzen utzi gehienei; gehienez ere, zentroan bi hilabete egon baldin balitezke ere, batzuek urte erdia zeramaten bertan... Neurri batzuk hartzea oso erraza litzatekeela adierazi du Aierbek: paperak arauz jartzea, edo ikasketak egiten uztea, adibidez -adingabe batzuei ez diete ikasketa bereziak egiten uzten-. Administrazioek «inprobisatu» egin dutela eta arazoaz «libratzen» saiatu direla salatu du. Zerbitzuak pribatizatzeak ere ez du onik egin, Aierberen ustez.

Kanporatzea helburu
Adingabeei buruzko lege eta arauek «errespetua» adierazten diete nerabeei, Aierberen hitzetan, «baina mehatxupean daude lege horiek». Espainiako Atzerritarren Legean, esaterako, «irizpide orokorra hemendik kanporatzea da, ez adingabearen interesa bermatzea». Legeak lege, «atzerritar modura ikusten ditugu, adingabe modura ikusi baino lehen», Aierbek dioenez. Atzerritarren Legeak adingabeak kaleratzeko bidea erraztu duela, eta foru aldundiak horrekin bat agertu direla salatu du Aierbek.

Aierbek azaldu duenez, «gatazkatsutzat» jotzen diren gazte batzuk SOS Arrazakeriaren egoitzan egonak dira. «Ez dira gaizkile, ez dute inor hil», adierazi du. «Gaztetxo bakoitza mundu bat da», Aierbek dioenez, eta arreta berezia behar du bakoitzak: «Interbentzioa egiten saiatu behar da; ezin da esan betiko galdu direla». Aierberen hitzetan, beharrezko da «tresnak jartzea eta eskubideak errespetatzea, eskubideak baitira, ez pribilegioak. Egin litekeen txarrena politika berarekin jarraitzea da, nahiz eta jakin horrek ez duela funtzionatzen. Penagarriak dira emaitzak».

> Berria: Indarkeria > GIPUZKOA: ERRENTERIAKO UDALAK POLIZIA GEHIAGO BIDALTZEKO ESKATU DU

2009-07-09T17:22:00.000+02:00

Errenteriako Udalak polizia gehiago bidaltzeko eskatu du
Magrebtar etorkinak Iztieta auzoko «segurtasun ezaren» erantzule egin dituzte bertako bizilagunek
Berria, 2009-07-09 # Erredakzioa . Donostia

Emakume bati sexu erasoa egiten saiatzea leporatuta, gazte magrebtar bat atxilotu zuten iragan asteburuan, Errenteriako Iztieta auzoan (Gipuzkoa). Ordutik, etorkin komunitate horren denda eta tabernen aurrean bilkurak eta manifestazioak egiten ari dira egunero bertako bizilagunak, etorkinek auzora «segurtasun eza» ekarri dutelakoan. SOS Arrazakeriak salatu duenez, mehatxu eta eraso «arrazistak» egon dira elkarretaratze horietan. Errenteriako Udalak, ordea, beste ildo batetik jo du: Ertzaintzaren presentzia areagotzeko eskatu dio Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailari, eta etorkinen zein haien denden dokumentazioa zorrozki kontrolatuko duela iradoki du.

«Iztieta auzoan bizi den komunitate magrebtarra langileez eta bizilagunekiko begirunea duten pertsonez osatuta dago gehienbat», dio hasieran Udalak igorritako prentsa oharrak. Ondoren, ordea, azken urteotan «etorkin gizalegegabeen eta gaizkileen» kopuruak gora egin duela erantsi du. Tartean seniderik gabeko etorkin adingabeak aipatu ditu Udalak; haien zaintza Gipuzkoako Foru Aldundiaren eskumena dela eta, Maite Etxaniz Gizarte Politikarako diputatuarekin bilera eskatuko du Udalak.

Edonola ere, «herritarren segurtasuna bermatzeko», azken hilabeteotan neurriak hartu dituela azaldu du Joaquin Acosta jarduneko alkateak. Ertzaintzaren eta Espainiako Poliziaren laguntza izan du, «bai inguruan polizia gehiago edukitzeko, bai Atzerritarren Sailaren esku hartzea lortzeko, beharrezkoa izan den kasuetan». Neurrion emaitzak ere eman ditu: etorkinak aberriratzeko bost txosten abiatu dira, eta hiru pertsona zuzenean aberriratu ditu. Prentsa oharrak ez du aipatzen bertako bizilagunek segurtasun arazorik eragin duten ala ez.

Ildo horretan, Udaleko Hirigintza Sailak «merkataritza lokal batzuetan» ikuskatze teknikoak egingo dituela iragarri du. Hala, lokal horien irekiera baimenak eman zireneko baldintzak ez direla aldatu ziurtatu nahi duela adierazi du Udalak. «Edonola ere, hirigintza arauak zorrozki aplikatuko dira, bizilagunei eragozpenak eragiten dizkieten jarduerak ekiditeko», gaineratu du.

Era berean, «neurri prebentibo gisara, Iztietan Ertzaintzaren presentzia handitzeko konpromisoa» hartu du Jaurlaritzako Herrizaingo sailburu Rodolfo Aresek, jarduneko alkatearekin izandako elkarrizketan. Udaltzaingoak Iztieta auzoan duen patruilaren gaueko txanda ere bikoiztuko du Udalak.

Gaur, Errenteriako Udaleko Bozeramaileen Batzordea elkartuko da, eta auziari buruzko instituzio adierazpena egingo du. Halaber, Iztietako auzolagunekin bilduko da Udala datorren astean.

> Berria: Indarkeria > 19 URTEKO MUTIL BAT ATXILOTU DUTE ERANDION, NESKA BATI SEXU ERASOA EGIN DIOLAKOAN

2009-07-08T16:37:00.000+02:00

19 urteko mutil bat atxilotu dute Erandion, neska bati sexu erasoa egin diolakoan
Berria, 2009-07-08

Ertzaintzak 19 urteko mutil bat atzeman du Erandion (Bizkaia), ekainaren 28an herri hartan bertan emakume bati sexu erasoa egin ziola leporatuta. Biktimak berak sartu zuen parte. Honen arabera, goizeko bostak aldera etxera zihoala egin zion eraso mutilak, bularrak eta ipurmasailak ukituz. Emakumezkoak ihes egitea lortu zuen, ustezko erasotzaileari butzada emanda. Ertzaintzak ikerketa abiatu zuen, eta mutila atxilotu du.

> Berria: Indarkeria > BIKTIMEN MEMORIA

2009-07-08T16:36:00.001+02:00

Biktimen memoria
Hedabideek genero indarkeria nola lantzen duten aztertu dute Sortzen-ek eta Kazetarion Berdinsareak; hildako andreen bizitzei buruz behar baino gutxiago kontatzen da, haien ustez.
Berria, 2009-07-08 # Maite Asensio . Bilbo

Asko dakigu haien hilketez, baina ezer gutxi haien bizitzez. Genero indarkeriaren biktimei buruz hedabideetan agertzen den informazioaren inguruko kezkak bultzatuta, Hego Euskal Herrian, Espainian, Galizian eta Herrialde Katalanetan 2008an izandako hilketen albisteak aztertu ditu Sortzen aholkularitzak, Zer dakigu haien hilketei buruz? lanean. Sortzen-eko kide Norma Vazquezek azaldu du «biktimen memoria historikoa eraikitzeko» asmoa zutela: «Zifren atzean zer zegoen jakin nahi genuen; emakume horien aurkako indarkeria zein neurritan izan zen haien zapalkuntzaren kontrako borrokaren ondorio». Baina informazio gutxi aurkitu dute horren inguruan.

Azken hamar urteotan, hedabideek genero indarkeria ikusgai egin izana txalotu du Vazquezek, baina arazoa ez dela sakon aztertzea deitoratu du ondoren: «Tratu txarrak jasaten dituzten emakumeak ideia gisara agertzen dira, guztiak berdinak izango balira bezala, otzanak... Biktimen mendekotasuna nabarmentzen da, baina ez zaie aitortzen bizimodua aldatzeko egin duten ahalegina».

Izan ere, Vazquezek uste du egun genero indarkeriaren ondorioz hildako andre askok jabekuntza prozesua abiatu zutela, eta, hain zuzen, emakumeei tradizioz egotzitako genero rolak hausten saiatzeagatik hil zituztela. «Hildakoaren ametsen eta grinen berri eman beharko genuke, hari buruzko erretratu hurbila egin, genero indarkeriaren biktima haien lagun izan zitekeela pentsa dezan irakurleak», gaineratu du Lucia Martinez Odriozola kazetariak. Genero ikuspegia duten kazetarien euskal sareko, Kazetarion Berdinsareako, kide da Martinez Odriozola.

Hilketen berri ematen duten albisteak aztertuta, joera «arriskutsuak» antzeman dituzte hedabide batzuetan. Besteak beste, hilketak gertakari soiltzat agertzen dituzte askok, genero desberdintasunetan oinarritu ordez. «Baina genero indarkeriaren ondorizko hilketa bat ez da ezustean gertatzen den zerbait», Martinez Odriozolaren arabera: «Tratu txarrak ematen dituzten gizonek hori ikasten dute gizartearen barruan, baliabide asko dituzte horretarako». Haren iritziz, badago emakumeak errudun bihurtzeko joera, «salaketarik jarri ez zutela, edo urruntze agindua hautsi zutela esanez».

Halaber, adituen iritzirik ez da ia agertzen; bai, ordea, lekukoenak, edo auzolagunenak, gehienetan harridura agertzen dutenak, edo erasotzailea gizon «ontzat» deskribatzen dutenak. Iritzi horiek plazaratzea gaitzetsi du kazetariak: «Ezin dugu hiltzaile bat, gehienetan hilketa egin duela aitortu duena, igogailuaren atea irekitzen duen aingerua bailitz bezala aurkeztu». Alde horretatik, Sortzen-en ikerlanak adierazten du ia albiste guztietan agertzen dela biktimaren adina, hilketa non izan zen, zein arma erabili zuen, edo nork eman zuen abisua; aldiz, albisteen %24k baino ez dute aipatzen erasotzaileak aurrekaririk zuen edo ez.

Jatorria, «esanguratsua»
Era berean, genero indarkeriaren biktimak etorkinak direnean, albisteari eman ohi zaion tratua gaitzetsi du Vazquezek: «Immigrazioa kriminalizatzeko beste modu bat da, etorkinek mendekotasun handiagoko jokabide kulturalak ekarriko balituzte bezala. Etorkin askok ez dute salaketarik jartzen, ez dutelako hizkuntza ezagutzen, ez dutelako hemengo legeen berri... Aldiz, emakume etorkinak kultura atzeratu batetik datozela eta ergelagoak direla zabaltzen da». Martinez Odriozolak uste du biktimen jatorria «esanguratsua» dela egoera batzuk azaltzeko; adibidez, «bakarrik migratzean, emakumeak abiatzen duen jabekuntza prozesua». «Baina ez da inola ere titulura eraman beharreko datua», erantsi du.

Edonola ere, Sortzen-eko eta Kazetarion Berdinsareako kideen ustez, ezin uka daiteke hedabideek gizartean duten garrantzia. Komunikabideek plazaratzen dituzten arazoak, gizartean eztabaidagai eta kezka bihurtzen dira. Horrela azaldu du Martinez Odriozolak: «2004ko abenduan, [Espainian] genero indarkeriaren aurkako legea onartu zenean, eztabaida sutsua izan zen hedabideetan. Espainiarren kezkak neurtzen dituzten inkestetan, %2tik %6ra handitu zen genero indarkeria. 2004an 72 emakume hil ziren estatuan genero indarkeriaren ondorioz, eta 2005ean 56. Bada, kezka hark bizitza salbatu zien hamalau emakumeri».

> Berria: Indarkeria > LAFFAGERENTZAKO JUZTIZIA ESKE

2009-07-08T16:33:00.001+02:00

Laffagerentzako justizia eske
Urtea bete zen atzo Nagore Laffageren gorpua Orondritzen agertu zenetik. Hilketa bere gain hartu zuen Diego Yllanes Iruñeko kartzelan dago preso, udazkenean hasiko den epaiketaren zain.
Berria, 2009-07-08 # Naiara Elola / Mikel Peruarena

Sanferminak hasi dira, baina Asun Casasola Nagore Laffageren amarenak iaz izan ziren azkenekoak. Harrezkero ez dela bizi dio, alabaren heriotza onargaitza egiten zaiola. Azken egunak oso gogorrak izan dira Casasolarentzat. 2008ko ekainaren 27an ikusi zuen azken aldiz alaba. Ezin du egun hura ahaztu. Negarrari eutsi ezinik, «Nagorek izugarrizko gogoa zuen bizitzeko, eta begira orain», esan du. Ez du argi nondik ateratzen duen indarra, justizia lortzeko antsiatik agian: «Psikologikoki zisko eginda nago, egunero oroitzen naiz Nagorerekin».

Iazko uztailaren 7ko goizaldean hil zuten Nagore Laffage, Iruñean erizaintza ikasketak egiten ari zen 20 urteko irundarra. Gorpua Orondrizko (Nafarroa) bizilagunek aurkitu zuten herri inguruan, plastikozko poltsetan bilduta, sanferminetako ohiko jantzi zuri-gorriekin soinean eta hatz bat moztuta. Autopsiak argitu zuenez, itota hil zen Laffage; buruan ere kolpeak zituen, eta indarkeria nozitu zuelako arrastoak.

Foruzainek eta SOS Nafarroan bazuten ordurako zerbaiten susmoa. Ikerketaren arabera, hil aurretik 112 telefono zenbakira deia egin zuen Laffagek. Hilketa bere gain hartu zuen Jose Diego Yllanesek, berriz, lagun bati aitortua zion, ordurako, eta lagun hark ere parte emana zuen. Foruzainek uztailaren 8an bertan, goizaldeko ordubatak aldera, atxilotu zuten Yllanes. Haren gurasoen Erroko (Nafarroa) etxean atzeman zuten, Laffageren gorpua agertu zen lekutik hurrean. Ikerketaren arabera, Yllanesek Iruñean hil zuen Laffage, Antso Ramirez kaleko bere pisuan, eta autoan eraman zuen Orondritzera.

«Mutil horrek egindakoa ordaindu egin beharko du», adierazi du Casasolak. Ezinegona dute Laffageren senideek. Uda aurretik hasi behar zuen epaiketak, baina iraila amaiera edo urria hasiera arte atzeratu da. Epaiketan justizia egingo dela uste du Casasolak, baina zalantza gailentzen zaio; defentsako abokatuak lekuko berriak aurkeztu ditu.

Epaiketa, udazkenean
«Yllanesen espetxe zigorra 20 urte baino txikiagoa bada, ez dut ulertuko; mutil hotza eta kalkulatzailea da», adierazi du Casasolak. Zigor eskaera hori egin du Nafarroako Auzitegi Nagusiko Fiskaltzak Yllanesentzat. Hasieran giza hilketa leporatu zion -10 eta 15 urte arteko kartzela zigorra du delitu horrek-, baina eskaera egiteko unean, Yllanesek erailketa egin zuela adierazi zuen fiskalak. Erailketa delituetan hiltzailearen azpikeria nabarmentzen da, eta 20 urteko espetxe zigorra du.

Ekainaren 3an, ahozko epaiketa abiatzea erabaki zuen Iruñeko Instrukzioko 1. Epaitegiak. Yllanesek erailketa eta gorpuen profanazio delituak egin zituelako susmoa hartu zuen epaileak. Yllanes aurrez pentsaturik eta arriskurik gabe aritu zela nabarmendu zuen, gainera; Laffage kordea galduta eta bere burua defenditzeko aukerarik gabe zegoela zehaztu zuen epaileak.

Akusazioek aurkeztutako kontakizunak eta zigor eskaerak Fiskaltzak egindakoen antzekoak dira. Irungo eta Iruñeko Udala, Gipuzkoako Batzar Nagusiak, Nafarroako Berdintasunerako Institutua eta Laffageren ama, aita eta anaia aurkeztu dira akusazio gisa. Irungo Udalak 17 urteko espetxe zigorra eskatu du Yllanesentzat, gainerako akusazioek 20 urteko zigorra. Fiskaltzak Laffageren senideentzako 450.000 euroko kalte-ordaina eskatu du, bestalde. Yllanesen aurkako zigor eskaerekin eta akusazioen kontakizunekin ez dagoela ados agertu du defentsako abokatuak.

Yllanes, 27 urteko iruindarra, Nafarroako Unibertsitate Klinikoan psikiatra zen. Casasolak askotan ekarri du hori gogora, eta psikiatra gisa lan egiteko debekua ezartzea ere galdegin izan du. Haren ustez, ezinezkoa da, «halako pertsona bat», lan horretan aritzea. Yllanesek bere gain hartu zuen hilketa iazko uztailaren 10ean Agoizko (Nafarroa) epailearen aurrean. Barkamena eskatu zuen orduan, haren familiak ere berdin egin zuen, «erabateko tragedia» izan zela onartuta. Casasolarentzat ez da aski, ordea. «Ez dira ez dei bat, ez eskutiz bat ez telegrama bat igortzeko gai izan. Nire iritziz, haiek uste dute lehen mailako familia direla, eta gu, berriz, bosgarren mailakoa».

Laffageren senideek, baina, babes handia jaso dute urtebete honetan. Hilero elkarretaratzeak egin dituzte, txandaka, Irunen (Gipuzkoa) eta Iruñean, eta 80.000 sinadura bildu dituzte, «justizia» eskatuz. Hilketaren urteurrenerako ere, hainbat ekitaldi egin dituzte. Larunbatean Iruñeko Vinculo plazan elkartu ziren, Egia, justizia eta memoria lelopean, eta omenaldi sentitua egin zioten Laffageri. Atzo iluntzean, berriz, kontzentrazioa egin zuten Irunen.

Justizia, hori da Carmen Casasolaren bizitzak duen zentzua; hamaika aldiz errepikatu du Nagore Laffagek «justizia» izan behar duela. Justizia, zigorra betetzea da Casasolarentzat: «Hiltzen duenak ordaintzea nahi dugu». Gizonezkoen eta emakumezkoen arteko berdintasuna ere aldarrikatu du Casasolak: «Gizonezkoak eta emakumezkoak berdinak gara, eta errespetatu egin behar gaituzte; gizarteak ohartu behar du emakumeen aurkako jazarpenak ezin duela jarraitu».

EITBn alarde «baztertzailea» ez sustatzeko eskatu dute
Aralarrek eskaera egin dio Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburu Blanca Urgelli, EITBk Irungo (Gipuzkoa) alardean izan zuen jarrera azal dezan. Aralarren esanetan, «alarde baztertzaileari gehiengoaren alarde tradizionala» deitu zion EITBk, eta ez zion lehentasunezko tratamendurik eman alarde mistoari.

13.000
Genero indarkeriaren biktimentzako etxeetarako aurrekontua Amurrion. Amurrioko Udalak (Araba) eta Arabako Diputazioak hitzarmena berritu dute, genero indarkeriaren biktimek Amurrion «etxe zubia» izan dezaten. 13.000 euroko aurrekontua du egitasmoak.

Laffage sendia babestu dute PSE-EEk eta Rafaela Romerok
«Nagore Laffageren hiltzailea zigorgabe ez gelditzea eta justizia egitea» eskatu dute PSE-EE alderdiko Gipuzkoako 16 batzarkideek. Atzo Irunen Laffagerentzako justizia eskatzeko elkarretaratzeaan izan ziren. Gipuzkoako Foru Aldundiko parlamentuko presidente Rafaela Romero ere ekitaldian izan zen.

Sexu erasoak arrazarekin ez lotzeko galdegin dute
Aurreko astean sexu erasoa jaso zuen emakume batek Errenterian (Gipuzkoa). Eraso hura salatzeko, elkarretaratzea egin zuten herenegun. SOS Arrazakeriak salatu du immigratzaileen aurkako joera zabaldu dela herrian. Bi jazoerak bereizteko eskatu dute, eta «eraso sexistek eta arrazistek» ez dutela zuribiderik adierazi.

Laffagetarrei «maitasuna» adierazi diete Orondritzen
Orondrizko (Nafarroa) herritarrek protesta egin zuten igandean, Laffageren hilketa gaitzetsi eta haren sendiari «maitasuna eta laguntza» eskaintzeko. 200 lagun elkartu ziren, Erroibarko Laurentxi elkarteak deituta. Justizia egiteko eskatu dute, «inork ez diezaion inoiz beste norbaiti minik egin generoagatik».

Andre bat behartzea egotzi eta gizon bat atxilotu dute
Getxon (Bizkaia) gizon bat atxilotu zuten udaltzainek herenegun gauean. Metroko zaindari bat eta oinezko bat jotzea eta, Leioan (Bizkaia), andrazko bati sexu erasoa egitea egotzi diote. Getxoko udaltzainek lehen erasoen berri izan zutenean, erasotzailearen bila hasi eta Lamiakoko geltokian aurkitu zuten.

> Berria: Despenalizazioa > HOMOSEXUALITATEA ZIGORTZEN DUEN ARTIKULUA INDARGABETU DUTE INDIAN

2009-07-03T12:54:00.002+02:00

Homosexualitatea zigortzen duen artikulua indargabetu dute Indian
Britainiarren kolonizazio garaitik Indian indarrean zegoen homosexualak zigortzeko Kode Penaleko artikulua indargabetu zuen atzo Delhiko Goi Epaitegiak. Isun bat eta hamar urteko espetxealdiarekin zigortzen zuen artikulu horrek homosexualitatea.
Gara, 2009-07-03

Delhiko Goi Epaitegiak sexu bereko adin nagusikoen arteko harremanak despenalizatu zituen atzo. Hala, kolonialismo britainiarretik jasotako eta 150 urtez indarrean izan den diskriminazio historikoa bertan behera utzi dute. Atzo arte delitua zen homosexualitatea Indian.

1860an indarrean sartu zen Indiako Kode Penalaren 377. artikuluak homosexualen harremanak zigortzen zituen, batez ere sodomia. Atzoko epaian, berriz, artikulu hau Indiako Errepublikaren Konstituzioaren aurkakoa dela nabarmentzen da.

«Ezin da ahaztu bazterkeria pertsona guztien duintasunaren oinarri den berdintasunaren antitesia dela», adierazi dute epaileek.

Orain arte, Kode Penalak «naturaren kontrako jardueratzat» jotzen zuen homosexualitatea eta isun bat eta hamar urteko espetxe zigorra ezartzen zuen. Normalean legedia aplikatzen ez bazen, gay eta lesbianen eskubideen aldeko taldeek poliziek mehatxu ugari egin izan dizkietela salatu dute maiz.

Hala ere, Delhiko Goi Epaitegiaren epaiak ez du India osoan eraginik. Dena den, epaileek homosexualen aurkako artikulua adin nagusikoen arteko harremanetan India osoan aplika ez dadin eskatu dute, Tripti Tandon abokatuak France Presseri esan zionez.

«Oraingoz, epaia soilik Delhin izango da indarrean, baina bere garrantzia izugarria da eta erreferentziala izango da herrialdeko txoko guztietan», nabarmendu zuen Gautam Bhan gay militanteak.

ONUSIDAren txaloak
Delhiko epaia oso garrantzitsua dela adierazi zuen Nazio Batuen Hiesaren aurkako Programak (ONUSIDAk), eta horri esker homosexualak eta eritasun hau pairatzen dutenak ez direla ezkutuan bizitzera beharturik izango.

«Mundu osoan aurrekaritzat jo daiteke Indiakoa», adierazi zuen ONUSIDAko Susan Timberlakek. «Egun, 80 herrialdetan zigortzen dute homosexualitatea. Homofobia giza eskubideen urraketa da gizonezkoekin sexu-harremanak dituzten gizonezkoentzat, transexualentzat eta lesbianentzat», adierazi zuen Timberlakek Genevan izandako prentsaurreko batean. Egoera honek VIH birusa duten pertsona ugarik beharrezko duten mediku arreta ez jasotzea du ondorio», gaineratu zuen Timberlakek. Egun 2,5 miloi pertsonak du hiesa Indian.

> Berria: Alardeak > IRUNEN ALARDE BAKAR, PUBLIKO ETA MISTOA IZATEAREN ALDE AGERTU DA ARALAR

2009-07-02T13:20:00.001+02:00

Irunen alarde bakar, publiko eta mistoa izatearen alde agertu da Aralar
San Martzial egunean ustez bikotekideak zauritu zuen emakumea Bidasoa ospitaletik atera eta etxean da
Berria, 2009-07-02 # Erredakzioa . Donostia

Irungo alardean atzo iluntzean izan ziren istiluak gogor salatu ditu Jon Abril Aralarreko koordinatzaileordeak. Goiza lasai igaro bazen ere, iluntze aldera alarde mistoko kideen aurka Kale Nagusia zeharkatzean izandako istiluek zipriztindu zuten eguna. Aralarrek kritikatu du komunikabideek eta instituzioek behar besteko oihartzunik ez ematea istiluei.

Liskarretan Udaltzaingoak eta Ertzaintzak ere esku hartu zuten, eta alarde parekideko kideen hitzetan, udaltzainek gogor eraso zieten. Irungo Udalak zein bestelako instituzioak «normaltasun itxura saldu» nahi izan dutela salatu du Abrilek. Irungo Udalari eskaera egin dio: «Emakumeen aurkako erasoei aurre egiten lidergoa har dezala, urte gehiegitan luzatzen ari den gatazka konpontzeko». Etorkizunean egin beharreko urratsen inguruan, berriz, emakumeen aurkako erasoak alde batera utzi eta jaietarako «alarde bakarra, publikoa eta mistoa» egiteko eskatu dio Irungo Udalari Aralarrek.

Eraso egin zioten andrea, onik
Irunen, San Martzial egunean bikotekideak eraso bide zuen emakumea etxean da; ia bi egun pasatu ditu Bidasoa ospitalean (Hondarribia). Ustezko erasotzaileak botila hautsi batekin zauritu zuen lepoan eta buruan. Zauri hori dela eta, tendoi batean ebakuntza egin behar izan diote, baina, Osakidetzak jakinarazi duenez, «oro har, ongi dago emakumea».

Herenegungo eraso sexista gaitzetsi eta salatu dute instituzio publiko, alderdi politiko eta herri mugimenduko hainbat eragilek. Hala nola Eusko Jaurlaritzako Genero Indarkeriarako Zuzendaritzak, Gipuzkoako Batzar Nagusietako Presidentziak, PSE-EEk, EBk, EAk, Aralarrek eta Bilgune Feministak. Bilgune Feministak deituta, elkarretaratzea egin zuten hainbat herritarrek Irunen. Azkenaldian herrian izandako erasoak salatu zituzten, eta, era berean, Irungo Udalari emakumeen aurkako indarkeriaren aurka neurri zehatz eta eraginkorrak hartzeko eskatu zioten.